سلام دوستان عزیز
در این مطلب می خواهیم به جمع بندی خلاصه نکات و حفظیات صفحات 77 تا 94 شیمی دوازدهم مطابق با بودجه بندی آزمون 6 اسفند که برای پاسخگویی به سوالات آزمون باید به آنها مسلط باشید، بپردازیم.
| دانشجوی مهندسی عمران دانشگاه تهران رتبه 328 منطقه دو - کنکور ریاضی 1398 |
دانشجوی دکتری تخصصی پیوسته بیوتکنولوژی دانشگاه تهران رتبه 111 کنکور ریاضی 1394 |
برای ارتباط بیشتر با برترها و رزرو پشتیبان ویژه، پیج کانون برترها را دنبال کنید، همچنین میتونید با شماره ۰۲۱۸۴۵۱ داخلی ۳۱۲۳ تماس بگیرید.
بودجه بندی فصل سوم در کنکور سال های اخیر
جامد های یونی و فلزها
ترکیب یونی از اجتماع تعداد زیادی یون تشکیل شده است. ترکیب یونی (برخلاف خود یون) از نظر بار الکتریکی خنثی است، به دیگر سخن، مقدار کل بار مثبت کاتیون ها با مقدار کل بار منفی آنیون ها برابر است.
پس از مبادله ی الکترون، بین یون های همنام دافعه و بین یون های ناهمنام جاذبه به وجود می آید. اگر هر یک از یون ها همانند کره ای باردار باشد، انتظار می رود نیرو های جاذبه و دافعه از همه ی جهت ها به آن وارد شود. به عبارت دیگر این نیرو ها به شمار معینی از یون ها محدود نمی شود، بلکه میان همه یون ها وجود دارد و در فاصله های گوناگون وارد می شود.
نکته: وجود جامد های یونی در طبیعت نشان می دهد که نیرو های جاذبه میان یون های ناهمنام بر نیروهای دافعه میان یون های همنام غالب است.
به شمار نزدیک ترین یون های ناهمنام پیرامون هر یون، عدد کوئوردیناسیون می گویند.
عدد کوئوردیناسیون -Na+, Cl در بلور NaCl، هر دو برابر 6 است.
خواص ترکیب های یونی به صورت زیر می باشد:
1) ترکیب های یونی سخت و شکننده اند و در اثر ضربه، قطعاتی با سطوح صاف ایجاد می کنند.
2) بیش تر آن ها نقطه ذوب و جوش بالایی دارند.
3) در حالت جامد نارسانا هستند، اما محلول و مذاب آن ها رسانای جریان برق است.
4) معمولا به خوبی در آب و سایر حلال های قطبی حل می شوند.
5) تشکیل شبکه بلور آن ها با آزاد شدن انرژی همراه است.
وقتی اتمی تبدیل به یون می شود، شعاع آن تغییر می کند. به این ترتیب که اگر در این تبدیل، الکترون از دست بدهد و کاتیون حاصل شود، شعاع یون حاصل از شعاع اتم کمتر است. اما اگر در این تبدیل، الکترون گرفته و آنیون حاصل شود، شعاع یون حاصل از شعاع اتم بیش تر است.
نکات مربوط به جدول روبرو:
1- شعاع یونی در یک گروه از بالا به پایین افزایش می یابد. مانند:
Li > Na > K > Rb > Cs
F > Cl > Br > I
2- شعاع یونی در یک تناوب بر اساس گروه های اصلی به صورت زیر مقایسه می شود:
15 > 16 > 17 > 1 > 2 > 13
3- در مقایسه ی شعاع گونه هایی که همگی تعداد الکترون برابری دارند، شعاع آنیون ها از اتم ها و شعاع اتم ها از کاتیون ها بیش تر است و هر چه مقدار بار منفی آنیون بیش تر و هر چه مقدار بار مثبت کاتیون بیشتر باشد، این نسبت، مقدار بار یون به شعاع آن است.
P > S > Cl > Ar > K > Ca
نکته: گرمای مصرف شده در فشار ثابت برای تبدیل یک مول جامد یونی به یون های سازنده اش در حالت گازی، آنتالپی فروپاشی شبکه نامیده شده و با∆H (فروپاشی) نمایش داده می شود.
نکاتی در رابطه با فروپاشی شبکه
1- (فروپاشی) H∆ ، همواره مثبت است؛ یعنی فرآیند فروپاشی شبکه بلور با مصرف انرژی همراه است.
2- هر چه چگالی بار یون های سازنده شبکه بلور بیش تر باشد H∆ (فروپاشی) بیش تر است. برای نمونه انرژی لازم برای فروپاشی یک مول از شبکه بلوری پتاسیم برمید، کم تر است.
3- آنتالپی فروپاشی شبکه با بار الکتریکی کاتیون و آنیون رابطه مستقیم دارد.
4- روش مقایسه انرژی فروپاشی شبکه بین چند ترکیب مختلف به صورت زیر است.
آ) هر ترکیبی که حاصل ضرب (بار کاتیون × بار آنیون × مجموع تعداد کاتیون ها و آنیون ها در فرمول شیمیایی) آن بیش تر است،H∆ (فروپاشی) بیش تر است.
ب) در مواردی که این حاصل ضرب بین چند ترکیب یونی برابر است، ترکیب یونی که شعاع یون های سازنده ی آن کوچکتر باشد،H∆ (فروپاشی) بیش تر است.
فلز ها
شبکه بلور جامدهای فلزی آرایش منظمی از یون های مثبت فلزی در سه بعد است و دریایی از الکترون های ظرفیت (سست ترین الکترون های موجود در اتم ها) بین این یون ها در حرکت و جریان است و باعث ایجاد جاذبه هایی قوی موسوم به پیوند فلزی می شوند. پیوند های فلزی در این جامدات محکم و قوی است و باعث می شود.
این جامدات پایداری و نقطه ذوب و جوش بالایی داشته باشند. شکل پذیری (ورقه ورقه شدن) و رسانایی الکتریکی از دیگر ویژگی های جامدات فلزی است.
در شکل های بالا، چکش خواری و رسانایی الکتریکی جامدهای فلزی دیده می شوند که دلیل هر دو خاصیت وجود دریای الکترون های شناوری است که به راحتی بعد از ضربه دوباره یون های مثبت را در بر می گیرند و یا موجب عبور الکترون های وارد شده به فلز می شوند.
نکته: دریای الکترونی عاملی است که چیدمان کاتیون ها را در شبکه بلوری فلز حفظ می کند.
توجه: هر الکترون موجود در دریای الکترونی را نمی توان تنها متعلق به یکی از اتم ها دانست.
رنگ، نماد زیبایی
احساس و درک رنگ به دلیل نورهایی است که از محیط به چشم ما می رسد. این نور ها در واقعرهمان پرتوهای الکترو مغناطیس هستند که طول موج آن ها در گستره ی 400- 700 نانومتر است و چشم ما آنها را می بیند.
به طور کلی موادرگی بخشی از نور سفید تابیده شده راجذب و باقی مانده ی آن را عبور می دهند یا بازتاب می کنند.
نکته: اگر یک نمونه ماده همه ی طول موج های مرئی را بازتاب کند، به رنگ سفید واگر همه را جذب کند به رنگ سیاه دیده می شود.
سازنده اصلی یک ماده رنگی که به آن رنگ می بخشد رنگ دانه نام دارد.
تیتانیم، فلزی فراتر از انتظار
عنصر تیتانیم(22Ti) دارای خصوصیات زیر می باشد:
1- دومین عنصر واسطه درجدول تناوبی است که در دوره 4 و گروه چهارم قرار دارد.
هنگامی که موتور جت کار می کند، همه ی اجزای (ثابت و متحرک) دمای بالایی دارد. از آنجایی که دمای ذوب تیتانیم بالاست، از آن درموتور جت استفاده می شود.
امروزه به جای فولاد، تیتانیم در ساخت پروانه کشتی های اقیانوس پیما مورد استفاده قرار می گیرد. زیرا واکنش تیتانیم بر خلاف فولاد با ذرات موجود در آب ناچیز است و بدین ترتیب با خرابی و مشکل کمتری مواجه خواهد شد.
تیتانیم مقاومت بالایی در برابر فرسایش و خوردگی دارد، از این جهت بناهای هنرمندانه، زیبا و ماندگار از تیتانیم به عنوان پوشش بیرونی استفاده می گردد.
نیتینول آلیاژی از تیتانیم و نیکل است که به آلیاژ هوشمند معروف می باشد. این آلیاژ در ساخت فرآورده های صنعتی و پزشکی استفاده می شود مثل سازه فلزی در اتودنسی ، استنت برای رگ ها و قاب عینک
فصل 4
شواهد تاریخی در گذر زمان نشان می دهد که انسان به تدریج با مسائل پیچیده تری مواجه شده است. بنابراین برای برطرف کردن و حل هر یک از آن ها به دانش و فناوری های پیشرفته تری نیاز خواهد داشت.
آلاینده های هوا
امروزه با رشد دانش و فناوری، گسترش صنایع گوناگون و با رفتارهای نادرست، دسترسی به هوای پاک محدودتر شده است؛ به طوری که داشتن هوای پاک، یکی از چالش های مهم در جهان امروز است.
هوای خشک و پاک مخلوطی از گازهای گوناگون است که به طور یکنواخت در هواکره پخش شده اند در حالی که هوای آلوده، حاوی گازهای مختلفی مانندSO2 ، O3، NO3، CO، NO، CXHy و ذره های معلق و مواد آلی فرار است. هوای آلوده، به دلیل وجود آلاینده های مختلف، بوی بدی دارد، چهره شهر را زشت می کند، فرسودگی ساختمان ها و پوسیدگی خودرو ها را سرعت می بخشد و باعث ایجاد و تشدید بیماری های تنفسی از جمله برونشیت، آسم، سرطان ریه و حتی مرگ می شود.
حواستان باشه که اوزون با این که جزء آلاینده های هوا است اما جزء آلاینده های خروجی از اگزوز خودروها به شمار نمی آید؛ زیرا در هواکره و از واکنش گازهای نیتروژن دی اکسید و اکسیژن در حضور نور خورشید تولید می شود.
اما نکات مهم جدول:
1- غلظت این آلاینده ها بین ساعت ۷ تا ۱۰ صبح به بیشترین مقدار خود می رسد.
2- از ساعت ۱۰ صبح به بعد، غلظت NO ثابت و غلظت NO2 و O3 به طور کلی کاهش می یابد.
3- مقایسه بیشترین مقدار این آلاینده ها (ماکزیمم نمودارها) در یک شبانه روز به صورت NO2 > O3 > NO است.
4- روند تغییر غلظت O3 تقریبا شبیه NO2 است، با این تفاوت که غلظت O3 نسبت به غلظت NO2 با چند ساعت تأخیر افزایش و سپس کاهش می یابد.
تست 1 (سخت – آزمون کانون قلم چی 98):
تست 2 (متوسط – آزمون کانون قلم چی 98):
تست 3 (متوسط – سراسری ریاضی 93):
تست 4 (متوسط – آزمون کانون قلم چی 97):
تست 5 (ساده – کتاب آبی کانون):
دوستان عزیز می توانید برای دسترسی به نسخه کامل خلاصه نکات به همراه پاسخ، فایل پی دی اف زیر را دانلود کنید!
فراموش نکنید اگر سوالی در رابطه با این مبحث داشتید می توانید به راحتی در کامنت ها سوال خود را برای ما بنویسید.
دوستان عزیزم؛ برای ارتباط با رتبه برترها صفحه اینستاگرام زیر رو دنبال کنید.
با آرزوی موفقیت و کامیابی
