نام و نام خانوادگی: عرفانه شمس
یپایه: یازدهم تجربی
نام شهر و استان: اصفهان، اصفهان
سال‌های حضور در کانون: یک سال
مصاحبه‌گر: فاطمه ارقند
مهم‌ترین هدفی که برای تابستان امسال تعیین کرده‌اید چیست؟
مهم‌ترین هدف من برای تابستان امسال، جمع‌بندی و مرور کامل مطالب پایه دهم است؛ زیرا معتقدم یادگیری عمیق مباحث سال گذشته، نقش مهمی در موفقیت من در پایه یازدهم دارد. به‌خصوص در رشته تجربی، بسیاری از مطالب درسی به یکدیگر مرتبط هستند و اگر پایه علمی دانش‌آموز قوی باشد، یادگیری مباحث جدید آسان‌تر خواهد شد. به همین دلیل، می‌خواهم در تابستان نقاط ضعفم را در درس‌های دهم شناسایی کنم و با مرور و تمرین بیشتر، آن‌ها را برطرف کنم.
در کنار جمع‌بندی پایه دهم، هدف دیگرم آشنایی با روش صحیح مطالعه و تست‌زنی در پایه یازدهم است. می‌خواهم پیش از شروع سال تحصیلی، با شیوه مناسب مطالعه درس‌ها و نحوه برنامه‌ریزی برای آزمون‌ها آشنا شوم تا در طول سال با حجم زیاد مطالب و فشار درسی کمتری مواجه شوم. به نظرم اگر تابستان را به‌صورت هدفمند سپری کنم، می‌توانم سال تحصیلی جدید را با آمادگی و اعتمادبه‌نفس بیشتری شروع کنم و از همان ابتدا با برنامه پیش بروم.
برای رسیدن به هدفتان چه برنامه‌ریزی مطالعاتی دارید؟ به‌طور متوسط روزانه چند ساعت مطالعه می‌کنید؟
برای رسیدن به اهدافم، معمولاً برنامه هفتگی تنظیم می‌کنم و تلاش می‌کنم برنامه‌ام واقع‌بینانه و متناسب با توانایی‌ها و شرایط روزانه‌ام باشد. به نظرم برنامه‌ریزی زمانی نتیجه‌بخش است که بتوان آن را در عمل اجرا کرد؛ بنابراین ترجیح می‌دهم برنامه‌ای متعادل داشته باشم که بتوانم در طول هفته به آن پایبند بمانم، نه اینکه در یک روز حجم زیادی از مطالب را مطالعه کنم و در روزهای بعد به دلیل خستگی نتوانم برنامه را ادامه بدهم.
در برنامه هفتگی‌ام سعی می‌کنم بین مطالعه تشریحی، تست‌زنی و مرور مطالب تعادل ایجاد کنم. ابتدا مباحثی را که باید مطالعه کنم مشخص می‌کنم و سپس با توجه به اهمیت هر درس و میزان تسلطم، زمان مناسبی برای آن در نظر می‌گیرم. بعد از مطالعه نیز با حل تست، میزان یادگیری خودم را ارزیابی می‌کنم و اگر متوجه شوم در مبحثی ضعف دارم، برای آن زمان بیشتری اختصاص می‌دهم. همچنین تلاش می‌کنم مرور مطالب را به روزهای پایانی موکول نکنم و در طول هفته برای تثبیت آموخته‌هایم وقت بگذارم. هدفم این است که با استمرار در مطالعه و اجرای منظم برنامه، به‌تدریج عادت‌های مطالعاتی بهتری پیدا کنم و برای شروع سال تحصیلی آمادگی بیشتری داشته باشم.
برنامه مطالعه‌تان را چگونه بین مرور درس‌های سال گذشته و پیش‌خوانی سال آینده تقسیم کرده‌اید؟
تمرکز اصلی من در تابستان روی مرور و جمع‌بندی مطالب پایه دهم است؛ زیرا معتقدم اگر مباحث پایه را به‌خوبی یاد گرفته باشم، درک مطالب جدید پایه یازدهم برایم آسان‌تر خواهد شد. به همین دلیل، ترجیح می‌دهم ابتدا نقاط ضعفم را در درس‌های سال گذشته مشخص کنم و برای برطرف‌کردن آن‌ها برنامه داشته باشم. در این مسیر، فقط به خواندن دوباره مطالب اکتفا نمی‌کنم، بلکه سعی می‌کنم با حل تمرین و تست، میزان یادگیری خودم را بررسی کنم.
در کنار مرور پایه دهم، می‌خواهم با مباحث و شیوه مطالعه پایه یازدهم نیز آشنایی اولیه پیدا کنم تا شروع سال تحصیلی برایم دشوار نباشد. البته برایم مهم است که پیش‌خوانی باعث نشود از جمع‌بندی درس‌های پایه غافل شوم؛ به همین دلیل، اولویت اصلی‌ام تقویت پایه علمی و سپس آشنایی تدریجی با مطالب جدید است. به نظرم این روش کمک می‌کند با آمادگی بیشتری وارد یازدهم شوم و در طول سال تحصیلی زمان کمتری را صرف جبران ضعف‌های گذشته کنم.
مهم‌ترین روش شما برای افزایش تعداد پاسخ‌های صحیح سؤال‌ها چه خواهد بود؟
به نظر من، برای افزایش تعداد پاسخ‌های صحیح، فقط زیاد تست‌زدن کافی نیست؛ بلکه باید بتوانیم از هر تست نکته‌ای یاد بگیریم و علت اشتباهاتمان را به‌درستی تشخیص دهیم. ممکن است دانش‌آموز تعداد زیادی تست حل کند، اما اگر اشتباهاتش را بررسی نکند، احتمال دارد همان خطاها را در آزمون‌های بعدی نیز تکرار کند. به همین دلیل، من تلاش می‌کنم بعد از تست‌زنی، به‌ویژه سؤال‌های غلط و سؤال‌هایی را که با تردید پاسخ داده‌ام، با دقت بررسی کنم.
هنگام تحلیل تست‌ها، ابتدا مشخص می‌کنم که اشتباهم به دلیل یادنگرفتن مطلب، بی‌دقتی یا ناآشنایی با روش حل سؤال بوده است. سپس متناسب با علت اشتباه، دوباره درس را مرور می‌کنم یا تست‌های مشابه بیشتری حل می‌کنم. همچنین سعی می‌کنم نکات مهم و اشتباهات تکراری خودم را به خاطر بسپارم تا در تمرین‌های بعدی با دقت بیشتری عمل کنم. هدفم این است که به‌جای تمرکز صرف بر تعداد تست‌ها، کیفیت تست‌زنی و میزان یادگیری‌ام را افزایش دهم. معتقدم با این روش می‌توانم به‌تدریج تسلطم را بیشتر کنم و تعداد پاسخ‌های صحیح خودم را در آزمون‌ها افزایش بدهم.
برای هر آزمون از چه منابع و کتاب‌هایی استفاده می‌کنید؟
برای آمادگی در آزمون‌ها، از کتاب‌های تست و منابع کمک‌آموزشی متناسب با سطح علمی خودم استفاده می‌کنم. به نظرم انتخاب منبع مناسب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اگر منبعی متناسب با نیازهای دانش‌آموز باشد، می‌تواند به یادگیری بهتر و تمرین هدفمندتر کمک کند. به همین دلیل، ترجیح می‌دهم برای هر درس یک منبع مشخص داشته باشم و به‌جای جابه‌جایی مداوم بین کتاب‌های مختلف، از همان منبع به‌صورت منظم استفاده کنم.
ابتدا مطالب هر مبحث را مطالعه می‌کنم و پس از اطمینان از یادگیری اولیه، به سراغ تست‌ها می‌روم. اگر در حل سؤال‌ها با مشکل مواجه شوم، دوباره به درسنامه یا کتاب درسی مراجعه می‌کنم تا اشکالم را برطرف کنم. همچنین تلاش می‌کنم تست‌هایی را که اشتباه پاسخ داده‌ام، دوباره بررسی کنم و نکات مهم آن‌ها را در مرورهای بعدی به کار بگیرم. برای من مهم است که منابع مطالعاتی‌ام فقط وسیله‌ای برای افزایش تعداد تست‌ها نباشند، بلکه به یادگیری عمیق‌تر و رفع نقاط ضعفم کمک کنند. به همین دلیل، در انتخاب منابع و نحوه استفاده از آن‌ها، کیفیت یادگیری را در اولویت قرار می‌دهم.
بعد از دریافت کارنامه، معمولاً چگونه اشتباهات خود را بررسی می‌کنید؟ تحلیل آزمون را چگونه انجام می‌دهید؟
بعد از دریافت کارنامه، فقط به تراز و درصدهای خودم توجه نمی‌کنم، بلکه سعی می‌کنم از نتیجه آزمون برای شناخت دقیق‌تر نقاط قوت و ضعفم استفاده کنم. کارنامه برای من ابزاری است که نشان می‌دهد در کدام درس‌ها عملکرد بهتری داشته‌ام و در چه مباحثی باید بیشتر تلاش کنم. پس از بررسی نتیجه، سؤال‌های غلط، سؤال‌های نزده و حتی سؤال‌هایی را که با شک و تردید پاسخ داده‌ام، مشخص می‌کنم و به سراغ تحلیل آن‌ها می‌روم.
در مرحله تحلیل، ابتدا علت اشتباهاتم را پیدا می‌کنم. اگر مطلبی را به‌خوبی یاد نگرفته باشم، دوباره آن را مطالعه می‌کنم؛ اگر اشتباهم ناشی از بی‌دقتی باشد، تلاش می‌کنم هنگام حل سؤال‌های مشابه تمرکز بیشتری داشته باشم. همچنین اگر به دلیل کمبود زمان نتوانسته باشم به سؤالی پاسخ بدهم، سعی می‌کنم در تمرین‌های بعدی مدیریت زمانم را بهبود بدهم.
از کارنامه و آزمون‌های هدف‌گذاری نیز برای تعیین اولویت‌های مطالعاتی خودم استفاده می‌کنم. به این صورت که بعد از مشخص‌شدن نقاط ضعف، برای هفته بعد برنامه‌ای تنظیم می‌کنم تا زمان بیشتری به مباحث نیازمند تمرین اختصاص بدهم. به نظرم ارزش واقعی آزمون زمانی مشخص می‌شود که نتیجه آن به تغییر در روش مطالعه و برطرف‌شدن اشکالات منجر شود. بنابراین، تلاش می‌کنم تحلیل آزمون را بخش مهمی از برنامه مطالعاتی خودم بدانم، نه کاری که فقط برای اطلاع از نتیجه انجام می‌دهم.
اگر در یک آزمون نتیجه دلخواهتان را نگیرید، چه کاری انجام می‌دهید؟
اگر در یک آزمون نتیجه دلخواهم را نگیرم، سعی می‌کنم آن را پایان کار یا نشانه ناتوانی خودم ندانم. از نظر من، نتیجه هر آزمون بیشتر شبیه علامتی است که نشان می‌دهد در کدام قسمت از مسیر به تلاش بیشتری نیاز دارم. به همین دلیل، به‌جای ناامیدشدن، ابتدا نتیجه را بررسی می‌کنم و تلاش می‌کنم علت عملکردم را پیدا کنم.
برای مثال، اگر متوجه شوم در یک درس به دلیل کمبود مطالعه نتیجه مناسبی نگرفته‌ام، زمان بیشتری برای یادگیری و مرور آن درس اختصاص می‌دهم. اگر مشکل از بی‌دقتی یا مدیریت زمان باشد، در تمرین‌ها و آزمون‌های بعدی روی این مهارت‌ها تمرکز می‌کنم. همچنین سعی می‌کنم اشتباهاتم را یادداشت کنم تا هنگام مطالعه دوباره به آن‌ها توجه داشته باشم. پس از مشخص‌کردن علت نتیجه، برای آزمون بعدی هدف‌های واقع‌بینانه تعیین می‌کنم و تلاش می‌کنم با برنامه‌ای دقیق‌تر پیش بروم.
به نظرم نباید اجازه داد نتیجه یک آزمون، انگیزه ادامه مسیر را از بین ببرد. مهم این است که از هر تجربه درس بگیریم و برای بهترشدن قدم برداریم. من هم می‌خواهم با همین نگرش، آزمون‌ها را فرصتی برای یادگیری و پیشرفت بدانم و در صورت کسب نتیجه نامطلوب، با شناخت بهتر نقاط ضعفم برای آزمون بعدی آماده شوم.
بزرگ‌ترین چالش شما در مطالعه تابستان چیست و چگونه با آن مقابله می‌کنید؟
یکی از چالش‌های من در تابستان، شروع مطالعه و حفظ نظم در روزهای تعطیل است. در این روزها ممکن است به دلیل تغییر برنامه روزانه یا فاصله‌گرفتن از فضای مدرسه، شروع مطالعه کمی دشوارتر شود. با این حال، می‌دانم که اگر چند روز از برنامه درسی فاصله بگیرم، بازگشت به روند منظم مطالعه می‌تواند سخت‌تر شود؛ بنابراین سعی می‌کنم از همان ابتدا برای روزهایم برنامه مشخصی داشته باشم.
برای مدیریت این چالش، تلاش می‌کنم ساعت مطالعه منطقی و قابل اجرایی برای خودم تعیین کنم. ترجیح می‌دهم با برنامه‌ای شروع کنم که بتوانم به آن پایبند بمانم و به‌تدریج نظم و استمرار خودم را افزایش بدهم. همچنین مشخص‌کردن وظایف روزانه کمک می‌کند بدانم باید چه مباحثی را مطالعه کنم و از سردرگمی در شروع درس‌خواندن جلوگیری می‌شود.
به نظرم در تابستان، استمرار اهمیت زیادی دارد. لازم نیست هر روز حجم بسیار زیادی از مطالب را مطالعه کنیم؛ مهم این است که بتوانیم به‌طور پیوسته پیش برویم و ارتباط خودمان را با درس‌ها حفظ کنیم. به همین دلیل، تلاش می‌کنم حتی در روزهایی که انگیزه کمتری دارم، برنامه‌ام را به‌طور کامل کنار نگذارم و با انجام بخش‌های اصلی آن، روند مطالعه‌ام را حفظ کنم.
فکر می‌کنید شرکت در آزمون‌های تابستان چه تأثیری بر موفقیت شما در طول سال تحصیلی خواهد داشت؟
به نظرم شرکت در آزمون‌های تابستان کمک می‌کند پیش از شروع سال تحصیلی، شناخت دقیق‌تری از وضعیت درسی خودم پیدا کنم. با شرکت در آزمون‌ها می‌توانم متوجه شوم در کدام درس‌ها تسلط بیشتری دارم و کدام مباحث به مرور و تمرین بیشتری نیاز دارند. این شناخت باعث می‌شود سال تحصیلی را با برنامه‌ای هدفمندتر شروع کنم و برای برطرف‌کردن نقاط ضعفم از همان ابتدا اقدام کنم.
یکی دیگر از مزیت‌های آزمون‌های تابستان، آشنایی با تست‌زنی و مدیریت زمان است. وقتی پیش از شروع مدرسه این مهارت‌ها را تمرین می‌کنم، در طول سال تحصیلی فرصت بیشتری برای تقویت آن‌ها خواهم داشت. همچنین تحلیل آزمون‌ها به من کمک می‌کند روش مطالعه‌ام را بهتر بشناسم و متوجه شوم چه تغییراتی می‌تواند عملکردم را بهبود بدهد.
از طرف دیگر، شرکت در آزمون‌ها باعث می‌شود به مرور و برنامه‌ریزی منظم عادت کنم. این عادت‌ها در طول سال تحصیلی اهمیت زیادی دارند؛ زیرا حجم درس‌ها بیشتر می‌شود و بدون برنامه‌ریزی، ممکن است بعضی مطالب روی هم جمع شوند. به همین دلیل، فکر می‌کنم آزمون‌های تابستان می‌توانند زمینه مناسبی برای شروع قوی‌تر پایه یازدهم فراهم کنند و کمک کنند با آمادگی بیشتری وارد فضای درسی جدید شوم.
اگر بخواهید فقط یک دلیل برای شرکت در آزمون‌های تابستان به دوستانتان بگویید، آن دلیل چیست؟
اگر بخواهم فقط یک دلیل برای شرکت در آزمون‌های تابستان به دوستانم بگویم، این است که تابستان فقط فرصتی برای استراحت نیست، بلکه می‌تواند زمان مناسبی برای آماده‌شدن و برداشتن چند قدم مهم پیش از شروع سال تحصیلی باشد. در این مدت می‌توانیم مطالب سال گذشته را مرور کنیم، نقاط ضعفمان را بشناسیم و با روش درست مطالعه و تست‌زنی آشنا شویم.
به نظرم اگر از تابستان به‌درستی استفاده کنیم، در شروع سال تحصیلی جدید احساس آمادگی بیشتری خواهیم داشت و مجبور نیستیم هم‌زمان با یادگیری مطالب تازه، تمام ضعف‌های گذشته را نیز جبران کنیم. البته این موضوع به معنای مطالعه سنگین و خسته‌کننده در تمام روزهای تابستان نیست؛ بلکه منظورم داشتن برنامه‌ای متعادل و هدفمند است که در کنار استراحت و تفریح، فرصت کافی برای درس‌خواندن نیز فراهم کند.
من معتقدم حتی تغییرات کوچک، مانند مرور منظم یا حل چند تست در روز، اگر به‌صورت پیوسته انجام شوند، می‌توانند در بلندمدت نتیجه خوبی داشته باشند. به همین دلیل، شرکت در آزمون‌های تابستان را فرصتی برای شناخت بهتر توانایی‌ها و شروع آگاهانه‌تر سال تحصیلی می‌دانم.
توصیه‌ای به دانش‌آموزانی دارید که هنوز برای تابستان برنامه مشخصی ندارند؟
توصیه من به دانش‌آموزانی که هنوز برنامه مشخصی برای تابستان ندارند، این است که لازم نیست از همان ابتدا برنامه‌ای سنگین و فشرده تنظیم کنند. بهتر است ابتدا هدف‌های خود را مشخص کنند و بعد بر اساس زمان و توانایی‌هایشان، برنامه‌ای ساده و قابل اجرا داشته باشند. به نظرم مهم‌ترین نکته این است که از یک نقطه شروع کنیم و به‌تدریج برنامه خودمان را بهتر کنیم.
برای مثال، دانش‌آموزان می‌توانند ابتدا مباحثی را که در سال گذشته برایشان دشوار بوده است، مشخص کنند و هر روز زمانی را به مرور آن‌ها اختصاص بدهند. سپس با توجه به میزان یادگیری خود، تست‌زنی و تمرین را نیز به برنامه اضافه کنند. همچنین بهتر است زمانی برای استراحت و تفریح در نظر بگیرند تا بتوانند با انرژی بیشتری به مطالعه ادامه دهند.
از نظر من، استمرار از مطالعه سنگین اما کوتاه‌مدت مهم‌تر است. اگر چند روز با حجم زیاد درس بخوانیم و بعد برنامه را رها کنیم، احتمالاً نتیجه مطلوبی نخواهیم گرفت. در مقابل، اگر هر روز حتی با مقدار مطالعه کمتر اما به‌صورت منظم پیش برویم، می‌توانیم به‌تدریج پیشرفت کنیم و عادت‌های مطالعاتی خوبی بسازیم. بنابراین، پیشنهاد من این است که دانش‌آموزان از همین امروز با یک برنامه ساده شروع کنند، به آن پایبند بمانند و در طول مسیر با توجه به نیازهایشان آن را اصلاح کنند. مهم این است که تابستان را با هدف و استمرار سپری کنیم تا با آمادگی و آرامش بیشتری وارد سال تحصیلی جدید شویم.