معرفی رشته مهندسی عمران از طریق گفت‌و‌گو با دانشجویان

در این مطلب از طریق مصاحبه با دانشجویان دانشگاه‌های برتر در هر رشته سعی کرده ایم شما را به شناخت کافی در مورد آن رشته برسانیم.

معرفی رشته مهندسی عمران از طریق گفت‌و‌گو با دانشجویان

یکی از مهم ترین عوامل برای موفقیت در هر رشته علاقه مندی به آن رشته است. برای این منظور باید رشته‌ی مورد علاقه خود را به طور کامل بشناسید. در این مطلب از طریق مصاحبه با دانشجویان دانشگاه‌های برتر در هر رشته سعی کرده ایم شما را به شناخت کافی در مورد آن رشته برسانیم.

در این مطلب سراغ رشته‌ی مهندسی عمران رفته ایم و با آقای نوید آرمات دانشجوی کارشناسی رشته‌ی مهندسی عمران دانشگاه تهران و آقای آران دژبان، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته‌ی مهندسی عمران گرایش سواحل، بنادر و سازه‌های دریایی دانشگاه تهران به گفت و گو پرداخته ایم.


همچنین می توانید برای مشاهده ی معرفی سایر رشته ها به لینک زیر مراجعه کنید.

معرفی رشته های دانشگاهی (لیست رشته ها)


بخش اول:


نوید آرمات دانشجوی کارشناسی رشته‌ی مهندسی عمران دانشگاه تهران


1. رشته‌ی مهندسی عمران را در چند سطر معرفی کنید.

رشته‌ی مهندسی عمران یکی از رشته‌های اصلی گروه فنی و مهندسی و از نخستین رشته‌های دانشگاهی است که با تاسیس دارالفنون در سال 1231 شمسی، آغاز دوره جدید تحصیلات دانشگاهی در ایران، دایر شده است. این رشته در سال 1313 با افتتاح اولین دانشگاه ایران، دانشگاه تهران، به صورت یکی از رشته‌های اولیه‌ی دانشکده فنی در آن دایر گردید و با پشتکار و همت اساتید خبره و مجرب موفق شد 12 نفر فارغ التحصیل در سال 1317 داشته باشد. این رشته در مورد طراحی، ساخت و نگهداری از پروژه‌هایی مانند جاده‌ها، پل‌ها، کانال‎ها، سدها و ساختمان‌ها است.


2. برای موفقیت در این رشته، علاقه‌مندی به کدام یک از دروس دبیرستان لازم است؟

مهارت‌های عمومی: مهارت در فناوری اطلاعات و کامپیوتر، ریاضیات و  علم مهندسی زیرا در غیر این صورت کارفرما نمی‌تواند مسئولیت ساخت یک ساختمان چندین طبقه، یک پل که روزانه هزاران خودرو از روی آن تردد می‌کنند یا ساخت یک تونل را به او بسپارد. توانایی شرح درست و واضح ایده‌ها و طرح‌ها به منظور توان انتقال مفاهیم پیچیده مهندسی به کارگران برای انجام کار به کارفرما یا سرمایه گذار برای حمایت مالی و لجستیکی از پروژه، توانایی تحلیل داده‌ها، ارزیابی راه حل‌ها و انجام تصمیم‌گیری درست، مهارت کار تیمی (خصوصا همکاری با اشخاصی که شاید از نظر فرهنگی و اعتقادی با شما تفاوت داشته باشند.) از دیگر مواردی است که می‌توان به آن اشاره کرد.


3. آیا موفقیت در این رشته نیاز به روحیه و توانمندی‌های خاصی دارد؟

رشته‌ی مهندسی عمران مناسب آن دسته از داوطلبانی است که به علوم فیزیک و ریاضی به ‌صورت کاربردی علاقه‌مند هستند. همچنین، افرادی که علاقه به ساخت‌و‌ساز و طراحی سازه‌ها و ساختمان‌ها دارند به این رشته گرایش خواهند داشت. به‌ عبارتی، مهندسی عمران، رشته‌ی کاربردی است و علوم محض در آن به‌ ندرت مطالعه می‌شوند.

داشتن پایه قوی در دروس فیزیک و ریاضی دبیرستان کمک زیادی برای موفقیت در این رشته خواهد کرد. از بین مباحث درس فیزیک، بحث مکانیک جامدات، استاتیک و سیالات و از درس ریاضی، مباحث ریاضیات گسسته، جبر و احتمال و هندسه در رشته مهندسی عمران بسیار کاربرد دارند.


4. واحدهای درسی این رشته در دانشگاه چیست؟

واحدهای درسی این رشته شامل دروس عمومی، دروس علوم پایه، دروس تخصصی اجباری و دروس تخصصی اختیاری است.

دروس علوم پایه عبارت اند از ریاضی 1 و 2، فیزیک1 و 2، معادلات دیفرانسیل، محاسبات عددی و برنامه نویسی، آمار و احتمالات، آزمایشگاه فیزیک 1 و 2، رسم فنی و نقشه کشی ساختمان، دروس تخصصی اجباری شامل استاتیک، دینامیک، مکانیک جامدات، مکانیک سیالات، مصالح ساختمانی، نقشه برداری و عملیات و ...، دروس تخصصی اختیاری شامل درآمدی بر مهندسی، اخلاق مهندسی، مبانی مدیریت پروژه، مهندسی منابع آب، سواحل، پل، سد، راه آهن، زبان تخصصی و .... می‌باشند.


5. آیا امکان ادامه تحصیل در این رشته در خارج از کشور وجود دارد؟ چگونه؟

بله، این امکان وجود دارد. اگر هدف از تحصیل در خارج از کشور، پیدا کردن کار مناسب در شرکت‌های مهندسی و به طور کلی فعالیت صنعتی باشد، تحصیل بعد از دوره کارشناسی مفیدتر خواهد بود. چون با هزینه و زمان تحصیل کمتر می توان مدرک کارشناسی ارشد را در خارج از کشور گرفت و با آن کار مهندسی پیدا کرد. اما اگر هدف ادامه تحصیل و اخذ مدرک دکتری هست، شاید تحصیل بعد از دوره کارشناسی ارشد مفیدتر و کم هزینه تر باشد.


6. تفاوت رشته ی مهندسی عمران با رشته‌ی معماری چیست؟

یکی از تفاوت‌های رشته‌ی معماری و عمران در این است که رشته‌ی معماری، به هندسه‌ی فضایی و بحث زیبایی شناسی یک سازه مربوط می‌شود. در حقیقت، معماری بیشتر جنبه‌ی هنری داشته و با حس هنری در طراحی همراه است؛ در حالی که رشته‌ی عمران، جنبه محاسباتی داشته و میزان فشار بارها بر روی اعضای سازه را بررسی می‌کند.

اگر چه مهندسین عمران نیز در طراحی سازه ها دخیل بوده و بسیاری از قسمت‌های سازه را طراحی می‌کنند، اما این معماران هستند که حرف اول را در طراحی و زیبایی یک سازه می‌زنند. معمولا، ابتدا مهندس معمار قسمت‌های مختلف یک سازه، از جمله شکل دهی به اجزا، رنگ و فضای کلی پروژه را طراحی می‌کند. پس از آن، این مهندس عمران است که وظیفه‌ی ساخت سازه را دارد. در حقیقت، این مهندس عمران است که روش ساخت سازه را با محاسبات میزان نیروهای وارد بر سازه انجام می‌دهد تا بتوان ساخت سازه را به پایان رساند. مهندس عمران، مسئول تعیین نوع مصالح است. همچنین مهندس عمران و معمار باید بر سر تغییرات مورد نیاز احتمالی در روند اجرای پروژه، با هم مشورت کنند. پس مهندس عمران، طرحی  که یک مهندس معمار در ذهن پیاده کرده را می‌سازد و به سرانجام می‌رساند.

به طور خلاصه می‌توان گفت، دغدغه ی اصلی یک مهندس معمار، به روز بودن و مدرن بودن یک سازه است، در حالی دغدغه ی مهندس عمران، ایمن بودن و پایداری همان سازه است. پس این دو مهندس در کنار هم، سازه ای زیبا و مدرن، و در عین حال، ایمن و پایدار خواهند ساخت. اگر چه تخصص مهندسین عمران و معماری به گونه ای است که می‌توانند در پاره ای از موارد، کار یکدیگر را پوشش دهند، اما همکاری این دو در کنار هم، می‌تواند باعث به وجود آمدن پروژه های موفقی شود!


7. آزمون نظام مهندسی چیست؟

مهندسین ۷ رشته عمران، معماری، برق، مکانیک، نقشه برداری، شهرسازی و ترافیک بعد از فارغ التحصیلی و اخذ مدرک لیسانس یا بالاتر میتوانند در سازمان نظام مهندسی که در تمامی مراکز استان و شهرستان‌های پر جمعیت شعبه و نمایندگی دارد عضو شوند و از تسهیلات و امکاناتی که سازمان هر استان برای اعضای خود در نظر گرفته است، استفاده کنند.

ممکن است روند ثبت نام و عضویت در نظام مهندسی هر شهر با شهر دیگر متفاوت باشد ولی فرم کلی بدین شرح است:

شما می توانید بعد از اتمام دوران دانشگاهی و با ارائه مدرک اصل یا گواهینامه پایان تحصیلی خود به سازمان نظام مهندسی برگه درخواست عضویت در سازمان را تحویل بگیرید.

آزمونهای نظام مهندسی هر ساله برگزار می شود و قبول شدگان در این آزمون‌ها پروانه اشتغال به کار مهندسی یا همان حق امضا از سازمان نظام مهندسی ساختمان خواهند گرفت. برای صلاحیت در رشته ی عمران آزمون‌های نظارت، اجرا و محاسبات در نظر گرفته شده است.


بخش دوم:


آران دژبان، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته‌ی مهندسی عمران گرایش سواحل، بنادر و سازه‌های دریایی دانشگاه تهران


1. گرایش‌های ارشد رشته ی مهندسی عمران چیست؟

مهندسی سازه، مهندسی زلزله، مهندسی و مدیریت ساخت، مهندسی سواحل، بنادر و سازه های دریایی، مهندسی ژئوتکنیک (خاک و پی)، مهندسی راه و ترابری، مهندسی آب و سازه های هیدرولیکی، مهندسی محیط زیست و مهندسی و مدیریت منابع آب گرایش‌های ارشد این رشته هستند.


2. مهارت‌ها و توانایی‌های کسب شده پس از فراغت از تحصیل در این رشته چیست؟

به طور کلی دانشجو بعد از پایان دوره‌ی کارشناسی با مفاهیم طراحی سازه‌های فولادی و بتنی، طراحی شبکه‌های آبرسانی و فاضلاب، طراحی راه، طراحی انواع پی و ... آشنا می‌شود. مهارت کسب شده توسط دانشجو بستگی به تلاش خود در طول دوره کارشناسی دارد ولی معمولا بعد از کسب مهارت‌ها برای یادگیری کامل نکات حرفه‌ای به صورت عملی‌تر نیاز به یک دوره‌ی کارآموزی در زمینه مورد نظر در یک محیط حرفه‌ای است.


3. وظایف یک مهندس عمران در محیط کار چیست؟

تعهد در قبال مطالعات فنی و امکان سنجی انجام پروژه از جمله تحقیقات در زمینه‌ی محل انجام پروژه، استفاده کردن از نرم افزارهای کامپیوتری در گستره مختلف به منظور توسعه طراحی‌های دقیق، انجام محاسبات پیچیده لازم برای طراحی کارآمد، ارتباط برقرار کردن با مشتریان و متخصصان شرکت‌های مجری از جمله معماران و پیمانکاران فرعی، تدوین مشخصات پروژه و نظارت بر فرآیند مناقصه، برطرف ساختن مشکلات طراحی مسئله، مدیریت بودجه‌ها و منابع پروژه، برنامه‌ریزی برای مصالح و خرید تجهیزات و تحویل آن‌ها، مطمئن شدن از اینکه پروژه با الزامات قانونی به ویژه بهداشت و ایمنی اجرا شده است، ارزیابی دوام پذیری و اثرات زیست محیطی پروژه، حصول اطمینان از پروژه‌های اجرا شده و سازه‌های تکمیل شده بر اساس بودجه و زمانی که از قبل تخمین زده شده است از جمله وظایف یک مهندس عمران است.


4. بازار کار و شرایط شغلی این رشته در ایران چگونه است؟

وزارت خانه‌های مسکن و شهرسازی، راه و ترابری، نیرو، جهاد کشاورزی، نفت، صنایع، شهرداری‌ها، سازمان ثبت، سازمان نقشه‌برداری، سازمان محیط زیست، سازمان میراث فرهنگی، قوه قضاییه، بخش خصوصی و ...  از جمله مراکزی هستند که مهندسان عمران می‌توانند در آن‌جا مشغول به کار شوند.


5. آیا امکان ایجاد کارآفرینی در این رشته وجود دارد؟

بله امکان کارآفرینی وجود دارد. می‌توان با ایجاد یک دفتر مهندسی کوچک در زمینه‌های طراحی، محاسبات، متره و برآورد و ... مشغول به کار شد و به صورت مستقیم با زمینه حرفه‌ای در ارتباط بود. میتوان به صورت یک شرکت دانش بنیان در زمینه تولید و بهبود نرم‌افزار‌های عمرانی، ارائه سیستم‌های جدید نظیر سیستم‌های پایش سلامت سازه و ... کارآفرینی کرد.


برای مشاهده چند از ده قبولی در این رشته به لینک زیر مراجعه کنید.

چند از ده مهندسی عمران