دوستان عزیز سلام.
مطلب زیر، در خصوص هنر مصر در تمامی زمینههاست که توسط خانم درسا جوانشیر، رتبهی 4 کشور، دانشجوی رشتهی گرافیک دانشگاه هنر تهران و پشتیبان ویژهی گروه هنر کانون هستن.
برای گرفتن مشاوره از ایشون میتونید با شمارهی 0216463 (داخلی 1191) تماس بگیرید.
هرودوت مصر را هدیهی رود نیل میداند. تغییرات رود نیل تأثیر زیادی در فرهنگ، مذهب و هنر مصریها داشته است.
دلیل ثبات تمدن و هنر مصر در طی ادوار مختلف: تغییرات فصلی سطح آب
شروع تاریخ مصر باستان: از زمان ابداع خط در 3100 پ.م
به پادشاهان مصر باستان فرعون میگفتند. فرعون در لغت به معنی اتاق بزرگ است.
قدیمیترین سند در زمینهی نمایش عروسکی گفتهی هرودوت است. به گفتهی او مصریان نمایش عروسکی نخی به نام افسانهی مرگ و رستاخیز اوزیریس داشتند.
تفاوت میراث هنری مصر با دیگر تمدنها:
1. تنها جلوههای خوب زندگی را در آثارشان منعکس میکردند
2. برای زندهنمایی پیکرهها از رنگ استفاده میکردند. (دقت کنید یونانیان برای اصلاح بافت سنگ از رنگ استفاده می کردند)
3. نقاشیها و نقوشبرجستهی آنها دوبعدی و توصیفی است.
نکته: اصل تقابل در بینالنهرین ابداع شد و مصریان نیز از آن استفاده کردند.
4. افراد مهم در حالتی آرام و باوقار و افراد فرودست پرتحرک و زنده هستند.
5. هنر مصری هنر محافظهکار، ایستا و بادوامی است که در طول تار یخ خود یکسان مانده است.
6. هنر مصری به خاطر استفادهی آگاهانه از هندسه در معماری، شیوهی تندیسساز ی، خوشنویسی، ساخت تالارهای ستوندار بر تمدنهای یونان و روم و دیگر تمدنهای خاورمیانه تأثیر گذار بوده است.
تست
کدام تمدن به دلیل استفادهی آگاهانه از هندسه در معماری بر دیگر تمدنهای بینالنهرین تاثیرگذار بود؟
1. یونان 2. روم 3. مصر 4. بینالنهرین
ساكنین مصر از دو نژاد مختلف بودهاند:
*مصر سفلی:
شمال مصر (دلتای نیل)
نژاد آسیایی
الهه حامی: مار کبرا (بو تو)
نشان سلطنتی: زنبور عسل
گیاه مقدس: پاپیروس
تاج: قرمز رنگ مصر اولیا
*جنوب مصر (دره نیل)
نژاد آفریقایی
الهه حامی: کرکس(نخبیت)
نشان سلطنتي: سعد کوفی
گیاه مقدس: نیلوفر آبی (لوتوس)
تاج: دوكیشكل و سفید رنگ
خدایان مصر
رع: خدای آفتاب (گربه یا آدم با سر شیر)
هوروس: خدای آسمان (شاهین)
آنوبیس: خدای گورستان (آدم با سر شغال)
اوزیریس: خدای جهان زیرین (مرگ)
پوشاک در مصر باستان
استفاده از الیاف پنبه و کتان به دلیل گرمی هوا
پوشاک زنان: بلند تا مچ و چسبان با برشی از زیر سینه بود و با یک بند که از سر یک شانه یا دو شانه میگذشت و سندلی که توسط چند بند به پا بسته میشد.
معماري داخلي در مصر
از نظر مصالح به دو دسته تقسیم میشود:
1. آجر نپخته: در ساخت خانههای مصری در طول تمدنهای فراعنه تا دورهی اسلامی استفاده میشده است و امروزه در ساخت خانههای روستایی کاربرد دارد.
2. سنگ: در ساخت هر معماری که مربوط به دنیای دیگر و جهان ابدی باشد به کار رفته است.
ویژگی خانهها:
خانههای گلی مصری سقفهایی تخت داشت. خانهها پنجرههایی کوچک برای محافظت از آفتاب داشتند که به خنک ماندن آنها کمک میکرد.
استفاده از رنگهای گرم و روشن (به دلیل تداعی فضای صحراهای مصر)
رنگهای مرتبط با خدایان مصری:
قرمز، زرد و آبی و خطوط مرزی سبز و سیاه و سفید.
استفاده از طرحهای راهراه و زیگزاگ.
بر سطوح داخلی در تزئینات دیوارهای داخلی از نقابهای مصری استفاده میکردند. در اطراف اتاق چندین مجسمهی بزرگ گذاشته میشد.
ستونهایی با قطر زیاد با سرستونهای پاپیروس، لوتوس یا نیلوفر آبی و نخل.
بدنهی ستونها دارای نقاشی و حکاکیهایی با مضامین اساطیری هستند.
استفاده از زوایای گرد شده و قوسدار و طاقچههای مختلف.
استفاده از کفپوش حصیری و نقاشی برای تزئین کف.
طلاکوبی در سطوح داخلی مبلمان.
در مصر عمدتاً رنگهای مشکی و قرمز تیره را در نظر میگیرند.
ساخت صندلی و پایههای میز به شکل پنجهی حیوانات و سر اردک.
استفاده از صندلیهای تاشو و پارچههای مخصوص در رنگهای روشن و شکلهای هندسی.
استفاده از چراغهای بزرگ و ساقههای پاپیروس در گلدان سفالی.
نقاشی در مصر
اولین آثار طبیعت بیجان مربوط به تمدن مصر است. زیرا مصریان هر آنچه که نشانی از نعمت بود را ترسیم میکردند.
1. اسطورهای: جهان خدایان و وادی پس از مرگ
2. آیینی: مراسم سوگواری و تشییع جنازه
3. واقعنگاری: جلوههایی از زندگی روزمره و حوادث رایج که موضوعات تنوع بیشتری دارند.
سلسلههای مصر
*سلسلهی اولیه:
پایهگذاری قواعدی در ساخت مصنوعات.
ساخت لوح سنگی نارمر
اهمیت ساخت مقبره (به صورت حفرهی مستطیلی
*سلسله قدیم:
ساخت اهرام سهگانه
هنر این دوره حالتی حماسی و شاعرانه دارد و در کلیهی زمینهها به اوج میرسد.
ساخت بر اساس طرح از پیش تعیین شده (رعایت قواعد هندسی)
تندیسهای این دوره خشک و بیروح جلوه میکنند. (به شکل مکعبی و استوانهای)
ساخت پیکرهای بدلی برای متوفی. برای شناخت صاحب تندیس نام وی را مینوشتند.
تندیسسازی به اوج خود میرسد.
ساخت پیکرهی کاتب نشسته.
*سلسلههای میانی و جدید دوره طلایی معبدسازی
ساخت معبد َحتشپسوت (از طبیعت برای شوکت بخشیدن به بنا استفاده شده)
نقاشیهای دیواری درون مقبرهها
کتاب مردگان اخناتون: تلاش میکرد از محدودیتهای سنتی بکاهد.
توتعنخ آمون : شهرت به دلیل مقبره دست نخورده
موضوع اغلب آثار تزئینی برگرفته از گیاهان کنار رود نیل به ویژه نیلوفر و پاپیروس
سواالت کنکور
کهنترین نمونه تجسم ساکن (بیجان) از کدام تمدن به دست آمده است؟ کنکور 96
1. روم- نقاشی دیواری خانههای پمپئی 2. مصر- دیوارنگاری مقابر
3. هند- مهرهای سنگ صابون 4. بینالنهرین- حجاریهای آشور
به اعتقاد مصریان باستان آنوبیس بر چه موضوعی تسلط داشت و با چه هیبتی به تصویر در میآمد؟ کنکور 95
1. جنگ- کرکس 2. مرگ- شغال 3. عدالت- مار کبرا 4. برکت- زنبور عسل
ساخت کدام بنا نمونهی بارز رشد معماری مصر در هماهنگی با طبیعت است؟ کنکور 90
1. هرم خفرن 2. هرم خئوپس 3. مقبره شاه زوسر 4. مقبره حتشپسوت