مکاتب ادبی

مکاتب ادبی

(کلاسیسم / نئوکلاسیسم / رمانتیسم / رئالیسم /ناتورالیسم / سمبولیسم / اکسپرسیونیسم /

دادائیسم  / سورئالیسم)

تهیه و تنظیم: گلشن اسکندری

مکتب های ادبی

مکاتب ادبی براساس تقسیم بندی های تاریخی(قرنهای پانزدهم تا هفدهم):

 (کلاسیسم / نئوکلاسیسم )

مکتب کلاسیسم، مکتب مسلط در اروپای قرن پانزدهم تا هفدهم که از ادبیات قدیم یونان و روم تقلید کرده است. در حقیقت هنر کلاسیک اصلی، همان هنر یونان و روم قدیم است. در این مکتب نظم و رعایت قواعد بسیار مهم است و هنر در این مکتب برای تفنن و تفریح نیست، در واقع هنر وقتی ارزش دارد که چیزی را یاد بدهد و نتیجه اخلاقی داشته باشد.بسیاری از ویژگی های این مکتب در کتاب فن شعر ارسطو میتوان یافت.

ویژگی های کلیدی مکتب ادبی کلاسیک:

تقلید از طبیعت (محاکات)

تقلید از هنرمندان قدیم

(الهام از آثار یونان و روم باستان)

اهمیت دادن به عقل

(عقل گرایی)

حقیقت نمایی

آموزنده و خوشایند (اخلاقی)

وضوح و خلاصه گویی (مطالب باید صریح و واضح باشند)

نزاکت ادبی (نباید از کلمات زشت استفاده شود)

برتری نظم بر نثر

رعایت وحدت های سه گانه ارسطویی (زمان، مکان، موضوع)

بهترین قالب داستان سرایی حماسه است نه رمان.

هنر کلاسیک وابسته به اشراف است.

کدام گزینه، بیانگر ویژگی درام نئوکلاسیک است؟ (آزمون 26 شهریور خلاقیت نمایشی کانون قلم چی 1400)

1) پرهیز از عین نمایی، خیال پردازی و خلق حوادث فوق طبیعی

2) رواج تک گویی و استفاده از همسرایان به عنوان محرم راز

3) خارج شدن صحنه های خشونت آمیز و مرگ از متن صحنه

4) اخذ داستان های تراژدی از زندگی طبقات متوسط و پایین جامعه

گزینه 3 صحیح است.

تحلیل سوال: عین نمایی یا ظهور حقیقت، اصل عقاید نئوکلاسیک هاست.  مفهوم عین نمایی در سه هدف خلاصه می شود: واقعیت، اخلاق، تعمیم.

در رابطه با واقعیت منتقدین انتظار دارند که درام نویسان موضع نمایش و حوادث آن را بر اساس حقایقی که می تواند در واقعیت اتفاق افتد پایه ریزی کنند. لذا در عمل از خیال پردازی و خلق حوادث فوق طبیعی اجتناب می شد. شیوه تک گویی و همسرایی متروک گشت. و به جای آن شیوه ای دیگر به کار گرفتند، یعنی برای هر یک از کاراکترها یک فرد یا یک گروه محرم راز در صحنه قرار داده شود تا هر شخصیتی بتواند بتواند در مقابل همراز اسرار درون خودش را فاش کند. 

منبع: (کتاب تاریخ تئاتر جهان، اسکار براکت)

مکتب ادبی نئو کلاسیسم

مکتبی که در قرن هفدهم میلادی در فرانسه شکل گرفت. این مکتب پایبند اصول کلاسیک بود. به طور افراطی تحت تاثیر هنرمندان یونان قدیم بود. تراژدی های این دوره به تراژدی عشق و شرف یا عشق و وظیفه شهرت دارد. 

نمایشنامه های این مکتب ادبی لحن غم انگیزی دارند و به شکلی جدی و مصیبت بار آغاز می شوند اما ممکن است با پایان خوش همراه باشند. نمونه آن نمایشنامه ال سید اثر پیرکورنی است.

نمایشنامه نویسان مکتب نئوکلاسیک:

پیر کورنی: تراژدی نویس فرانسوی در قرن هفدهم است.مهمترین آثارش ال سید و رد گونه هستند.شخصیتهای آثارش دارای ویژگی هایی همچون عقل گرایی، پرهیز از احساسات و داشتن منطق می باشند.ال سید ماجرایی عشقی را روایت میکند همچون رمئو و ژولیت.

ژان راسین: تراژدی نویس فرانسوی در قرن هفدهم است.راسین شیفته کارهای اوریپید تراژدی نویس یونانی است.در آثارش همچون اوریپید زنان شخصیت محوری نمایش نامه هستند.مهمترین آثارش ایفی ژنی، فدر، اندرو مارک، برنیس هستند.ژان مولیر: کمدی نویس فرانسوی قرن هفدهم است.کمدی های مولیر به کمدی رفتار معروف است.به این نوع کمدی، کمدی طبایع یا سرشت هم گفته میشود.در این نوع کمدی غلبه رفتاری خاص بر شخصیت باعث خنده تماشاگر میشود.مولیر تحت تاثیر نمایش کمدیا دل آرته بود.در کارهایش تاثیر پلوتوس کمدی نویس رومی واضح است.هدف مولیر از نوشتن کمدی آنطور که خود ادعا میکند بیان همه معایب انسانی به خصوص معایب انسان های عصر خودش است.مهترین آثارش خسیس، میزانتروپ یا مردم گریز، طبیب اجباری، دون ژوان، تارتوف،مریض خیالی و زنان فضل فروش

مکاتب ادبی براساس تقسیم بندی تاریخی (قرن نوزدهم):

رمانتیسم : نیمه اول قرن نوزدهم

رئالیسم : نیمه دوم قرن نوزدهم

ناتورالیسم : نیمه دوم قرن نوزدهم

سمبولیسم : سالهای آخر قرن نوزدهم

رمانتیسم: مکتب رمانتیسم کاملا ضد مکتب کلاسیک و اصول آن است.تغییر شرایط اجتماعی و سیاسی در مکتب رومانتیسم نقش عمده ای دارد، در واقع از دست رفتن اعتبار طبقه اشرافیت، قدرت گرفتن قشر سرمایه داری و رشد فکری مردم عرصه را برای ظهور مکتب رمانتیسم فراهم کرد.

ویژگی های  کلیدی مکتب ادبی رمانتیسم:

عدم رعایت وحدتهای سه گانه ارسطویی

بیان زشتی و زیبایی شخصیتها بدون در نظر گرفتن نتیجه اخلاقی و آموزنده (آزادی در هنر)

هنر رمانتیک متعلق به قشر بورژواست

احساس گرایی به جای عقل گرایی

ابهام و شرح های طولانی و مفصل

رمان بهترین قالب داستان سرایی

الهام از آثار مسیحی قرون وسطی و افسانه های ملی

نوشتن دیالوگ نمایشنامه ها به نثر

توجه به ادبیات عامیانه (فولکلور)

سرودن اشعار تغزلی از طریق رهایی احساسات پرشور

اهمیت دادن به تخیل و هیجان (تخیلات لجام گسیخته)

توجه به شعر تا حدی که آثارشان حالت شعر گونه داشته

(شعار هنر برای هنر مربوط به جریان هنری و ادبی رمانتیستها در قرن نوزدهم است) 

رمانتیسم عصیانی بود که هنرمندان علیه قواعد و معیارهای کلاسیک و بر ضد شکل اشرافی هنر به راه انداختند.در واقع رمانتیسم واکنشی به عقل گرایی سبک کلاسیسم است.

رمانتیسم در آلمان (مکتب طوفان و طغیان-طوفان و تلاش)

در سالهای آخر قرن هجدهم در آلمان نهضتی ادبی توسط جوانان پرشوری که از اصول کلاسیک خسته شده بودند ایجاد شد.این جوانان شعار احساس به جای عقل را سر میدادند. " گوته " و  "شیلر " دوچهره مهم ادبیات آلمان بودند.گوته و شیلر بنیانگذران مکتب طوفان و تلاش هستند که دربرابرکلاسیک قد علم کردند.مهمترین نمایشنامه های گوته، فاوست و اگمنت می باشند.و رمان رنج های ورتر از مهمترین آثار این مکتب است.گوته، فاوست را با الهام از نمایشنامه دکتر فاستوس اثر کریستوفر مارلو نوشت.از آثار مهم شیلر، ویلهم تل، دون کارلوس، راهزنان، دوشیزه اورلئان هستند.

مکتب رمانتیسم از کشور آلمان آغاز شد.

رمانتیسم ریشه آلمانی دارد (نهضت طوفان و طغیان،اواخر قرن هجدهم)، اما در فرانسه به اوج شکوفایی رسید.

رمانتیسم در فرانسه

مکتب رمانتیسم در فرانسه شاعران زیادی همچون ویکتور هوگو ، لامارتین، موسه را در خود پرورش داد.در عرصه رمان میتوان به الکساندر دوما (سه تفنگ دار-کنت مونت کریستو) و شاتوبریان (رنه-آتالا) اشاره کرد.اما بزرگترین و مشهورترین رمان نویس رمانتیسم فرانسوی، ویکتور هوگو (مردی که می خندد-کارگران دریا-بینوایان-نوتردام دو پاری)می باشد. 

ویکتور هوگو : هوگو نمایشنامه پر آوازه کرامول را نوشت که در مقدمه آن بر اصول مکتب کلاسیک می تازد و آن را مورد انتقاد قرار میدهد.کرامول درامی منظوم است که بیانگر بخشی از تاریخ انگلستان است.مقدمه این نمایشنامه، بیانیه سبک رمانتیسم است.نمایشنامه دیگرش، ارنانی است.

رئالیسم (واقع گرایی)

مکتب رئالیسم واکنشی بود که در اواسط قرن نوزدهم علیه احساس گرایی سبک رمانتیسم شکل گرفت.

خصوصیات و ویژگی های مکتب رئالیسم: 

اهمیت دادن به حقیقت و واقعیت عینی

توجه به مسائل اجتماعی و مشکلات اجتماعی

توجه به رمان و بی اهمیت شمردن شعر

به کار گیری داستان کوتاه به عنوان قالبی نو برای بیان اندیشه ها

بیان کردن چیزهای قابل مشاهده

مشهورترین نویسندگان رئالیست: 

انوره دو بالزاک: بالزاک با نوشتن " کمدی انسانی"،پیشوای مکتب رئالیسم نام گرفت.کمدی انسانی درباره جامعه پاریس قرن نوزدهم است.بالزاک معتقد است که نویسنده نباید در مورد چیزی یا کسی یا مکانی که هرگز ندیده،بنویسد.او از رمانهای شاتوبریان درمکتب رمانتیسم انتقاد کرد.

گوستاو فلوبر: کتاب مادام بوواری فلوبر به عنوان کتاب مقدس رئالیسم شناخته شده است.این کتاب پایبند به تمام اصول رمان نویسی رئالیسم است.از آثار دیگر فلوبر : سالامبو، آموزش عاطفی اشاره کرد.

گی دو موپاسان: شهرتش به دلیل داستان های کوتاه رئالیستی است.مشهورترین آنها "گردنبند" است.

استاندال: مشهورترین آثارش  " سرخ و سیاه" و " صومعه ی پارم" است.

رئالیسم در روسیه (نویسندگان رئالیسم روس)

ژانوسکی گوگول: رئالیسم روسیه با داستان کوتاه "شنل" اثر گوگول آغاز شد.گوگول واقعیات روسیه معاصر خود را با طنز و هجو بیان می کرد.از مهمترین کارهایش، نمایشنامه"بازرس" و رمان های "نفوس مرده" و "تاراس بولبا"می باشد.

لئون تولستوی: مشهورترین رمانهای رئالیستی روسیه متعلق به تولستوی است.آثارش اوج رئالیسم روسیه است."جنگ و صلح"،"آناکارنینا"،"رستاخیز" مشهورترین آثار تولستوی هستند.

فئودور داستایوفسکی: داستانهای داستایوفسکی به داستانهای "رئالیستی روانکاوانه"مشهورند. "برادران کارامازوف" ، "جنایات و مکافات " ، " ابله " ، " جن زدگان " ، " قمارباز " از مشهورترین آثار داستایوفسکی به شمار می آیند.

ایوان گنچاروف: گنچاروف شهرتش را مدیون رمان " ابلوموف " است.در این رمان کاهلی و آسایش طلبی،بیکاری و تنبلی طبقه اشرافی روسیه با استادی مطاله میشود.

ایوان تورگینف: مشهورترین آثارش "پدران و پسران" و "آشیانه ی یک اشراف زاده" می باشد.

ماکسیم گورکی: داستانهای گورکی بیان کننده زندگی آدم های فرودست و مطرود جامعه است که ذاتا سالم اند و در جامعه ایی که مسئول بدبختی آنهاست کورمال کورمال به دنبال روشنایی هستند.مشهورترین رمانهایش : "سه رفیق" ،"مادر"،"درجستجوی نان" ،"اعتراف"،"شهر شیطان زرد"می باشد.نمایشنامه مشهور گورکی "در اعماق" است.

نمایشنامه نویسان رئالیسم:

آنتوان چخوف

هنریک ایبسن

اگوست استریندبرگ

آنتوان چخوف: چخوف نمایشنامه ها و نوول های(داستان کوتاه) ارزشمندی دارد.همانند گوگول، حس شوخ طبعی شگفت آوری دارد که با درک عمیق مصیبت زندگی همراه است.نمایشنامه های بلند چخوف "باغ آلبالو"،"مرغ دریایی"،"دایی وانیا"،"سه خواهر"،"ایوانف" و....

هنریک ایبسن (بنیانگذار رئالیسم در نمایشنامه نویسی)

ایبسن پدر نمایشنامه نویسی مدرن است.نمایشنامه هایش را در سه گروه، رمانتیسم، رئالیسم، سمبولیک دسته بندی کرده اند.مشهورترین نمایشنامه های واقع گرایش،"خانه عروسک" ،"دشمن مردم"،"مرغابی وحشی"هستند.در این نمایشنامه ها بیشتر مسئله آزادی حقوق زنان مطرح است که نمونه بارز آن خانه عروسک است.دیگر آثارش : "هدا گابلر"،"استاد معمار"،"براند"،"پیر گونت"،"وقتی ما مردگان برخیزیم". برخی منتقدان نمایشنامه "دشمن مردم"را جزء آثار ناتورالیستی به حساب می آورند.

براند و پرگونت مهمترین آثار اولیه ی ایبسن بودند. براند شعری دراماتیک درباره ی آرمانگرای سازش ناپذیری است که همه چیزش را، از جمله خانواده را فدای توهم خود می کند.نمایشنامه پرگونت تضاد فاحشی دارد با براند.زیرا قهرمانش مردی است که از کنار مسائل خود بی اعتنا می گذرد.در پرگونت، تخیل و واقعیت تلفیق شده است، از نظر منتقدان هجویه ای بر شخصیت مردم نروژ است.در نمایشنامه خانه عروسک،نورا قهرمان اصلی درمی یابد با او همچون عروسک رفتار شده، بنابراین تصمیم می گیرد همسرش را ترک کند و برای خود انسان مستقلی گردد.ایبسن در آثاری چون مرغابی وحشی، استاد معمار و رستاخیز ما مردگان خط مشی خود را تغییر میدهد و به نمادگرایی(سمبولییسم) روی آورد.

مایه اصلی همه آثار ایبسن یکی است، تلاش صادقانه و کمال اندیش برای افشای تضادهای میان وظیفه فردی و وظیفه نسبت به دیگران.

رئالیسم جادویی (محصول قرن بیستم از آمریکای جنوبی)

در قرن بیستم در آمریکای جنوبی با الهام از فرهنگ بومی سرخپوستان و آمیختن آن با اصول رئالیسم، مکتب رئالیسم جادویی شکل گرفت.نویسنده به نام این سبک،گابریل گارسیا ماکز از کشور کلمبیا است. مارکز تعداد زیادی رمان و داستان کوتاه در این سبک نوشته است.پاییز پدر سالار"،"عشق سالهای وبا"،"توفان برگ"،"صد سال تنهایی"،"کسی به سرهنگ نامه نمی نویسد". مارکز بخاطر نوشتن رمان صد سال تنهایی جایزه نوبل ادبیات را کسب کرد.

ناتورالیسم (طبیعت گرایی)

امیل زولا نویسنده مشهور مکتب ناتورالیسم معتقد است که کار نویسنده مانند کار یک محقق علوم طبیعی در آزمایشگاه است.همانطور که در آزمایشگاه باید هر چیز را تجزیه و سپس به طور دقیق بیان کرد، در رمان هم باید چنین کرد.زولا به اشیاء روح بخشید و از انسان روح را گرفت.زولا در فرایند مشاهده انسان را به محیط پیرامونش برتری نمی داد.دغدغه بیان مشاهداتش را داشت.ناتورالیسم معتقد به تشریح دقیق و جزء به جزء عینیات و وقایع پیرامون است.نویسندگان ناتورالیسم با استفاده از پیشرفت علوم تجربی در زمینه "وراثت" برای شخصیت آثارشان گذشته ای تجربی تدارک می دیدند.نویسندگان ناتورالیسم اغلب زشتی ها را بیان می کردند.کارگردان برجسته این سبک "آندره آنتوان" است. آنتونن و کارگردانان این جنبش اعتقاد به بازسازی کامل واقعیت عینی روی صحنه ی تئاتر داشتند.کارگردانان ناتورالیسم معتقد هستند که باید صحنه ی تئاتر را مشابه زندگی واقعی دانست.دیگر کارگردان این مکتب "دیوید بلاسکو" کارگردان آمریکایی است.

ناتورالیست ها معتقد بودند که انسان مقهور نیروهای طبیعی و اجتماعی است.این جبرگرایی منجر به خلق آثار بدبینانه ای توسط این نویسندگان شد.هر دو مکتب رئالیسم و ناتورالیسم به بیان واقعیات عینی می پردازند، اماناتورالیست ها در تشریح واقعیت عینی افراط میکنند.تفاوت دیگر ناتورالیست ها، دیدگاه های جبری و بدبینانه ی آنهاست تا حدی که بیشتر به بیان زشتی ها و پلیدی ها می پردازند.

سمبولیسم (نمادگرایی)سمبولیسم در اواخر قرن نوزدهم در فرانسه شکل گرفت.آنها از بیان واقعیت عینی دوری میکردند و بیشتر وقایع را به واسطه نماد بیان می کردند.اولین پایه گذار سمبولیسم " شارل پیر بودلر" بود که با مجموعه شعر"گل های شر"، سمبولیسم را بنیان نهاد.جنبش سمبولیسم بیشتر در زمینه ی شعر گسترش پیدا کرد چون نمادگرایی یکی از ارکان شعر سرایی است.از دلایل شکست سمبولیسم ها شاید همین ابهام زبان است.رمان نویس مشهور این جنبش " آندره ژید "فرانسوی است، که "مائده های زمینی" از آثار برجسته اوست.نمایشنامه نویس برجسته این جنبش "موریس متر لینگ" نویسنده بلژیکی است.اثر برجسته متر لینگ، " پرنده آبی " است.دیگر آثار متر لینگ : "مرگ"،"مزاحم"،"کوران"،"معجزه ی سن آنتوان" است.

مکاتب ادبی براساس تقسیم بندی تاریخی (قرن بیستم)

اکسپرسیونیسم : سالهای اول قرن بیستم در جنگ جهانی اول

دادائیسم  : قرن بیستم،پس از جنگ جهانی اول

سورئالیسم  : قرن بیستم،پس از دادائیسم و جنگ جهانی اول

اکسپرسیونیسم (بیانگرایی)

اکسپرسیونیسم در سالهای اولیه قرن بیستم به عنوان یکی از قوی ترین مکاتب ادبی در آلمان و سپس در سایر کشورهای اروپایی شکل گرفت.ادبیات اکسپرسیونیسم تصویر گر رنج و اندوه است.در ادبیات اکسپرسیونیسم همانند هنرهای تجسمی، شخصیت ها ویژگی های اغراق آمیزی دارند که گاه به مسخ شخصیت منجر میشود.از لحاظ شیوه های اجرایی، نمایشهای اکسپرسیونیستی هیجانزا و تکان دهنده اند و آگاهانه از واقعیت دوری می جوید.نورپردازی پرکنتراست، گریم ها و ماسکها اغراق آمیز هستند.در نمایشهای اکسپرسیونیستی و تئاتر اپیک (حماسی) استفاده ازرشیوه های چند رسانه ایی بسیار متداول است.در طراحی صحنه نمایشنامه های اکسپرسیونیستی، نمایش اسکلت یک بنا به صورت داربست و تاکید بر خطوط مورب زیاد دیده میشود.مشهورترین نویسندگان و نمایشنامه نویسان این مکتب، فرانتس کافکا و هرمان هسه و اگوست استریندبرگ هستند.

ویژگی های سبک اکسپرسیونیسم: 

اغراق

انتقال و برانگیختن عواطف و احساسات درونی 

استفاده از فیلم و اسلاید (شیوه ی چند رسانه ای)در طراحی صحنه

نور پردازی پرکنتراست

دوری از واقعیت

گریم های اغراق شده و استفاده از ماسک

نویسندگان سبک اکسپرسیونیسم:

هرمان هسه: آثارش پس از جنگ جهانی اول، حال و هوای اکسپرسیونیستی دارند مانند "گرگ بیابان" ،"دمیان" ،"نرگس و زرین دهن".تعدادی از آثارش رنگ و بوی عرفان شرقی دارند و ثمره اقامت در هند است.نمونه آن "سیذراتا"است.

فرانتس کافکا: 

مهمترین خصوصیات سبک کافکا، استفاده فراوان از نمادهای مذهبی،تنش شدی عصبی و فشردگی، بهره گیری ازصحنه های کابوس وار، باز کاوی دقیق مسائل مذهبی و فلسفی است.برجسته ترین آثارش :مسخ (تبدیل شدن شخصیت اصلی به یک حشره بزرگ)، هنرمند گرسنگی ، قضاوت اشاره کرد.سه رمان برجسته به نام های محاکمه ، قصر ، آمریکا دارد.

اگوست استریندبرگ (بنیانگذار تئاتر اکسپرسیونیسم)

نمایشنامه نویس سوئدی که آثارش تاثیر زیادی بر اینگمار برگمان داشته است.مشهورترین آثارش : پدر ، میس ژولی ، به سوی دمشق ، نمایش یک رویا است.

از دیگر نمایشنامه نویسان سبک اکسپرسیونیسم می توان به ماکس فریش (آندورا ، خشم شدید فیلیپ هوتس ) ، شون اوکیسی (در پوست شهر) ، فردریک دورنمات (فیزیکدانها، ملاقات بانوی سال خورده ، ازدواج آقای می سی سی پی ) اشاره کرد.

گوریل پشمالو (یوجین اونیل)، مرگ فروشنده (آرتور میلر ) ، نمایش یک رویا (اگوست استریندبرگ ) رنگ و بویی اکسپرسیونیستی دارند.

دادائیسم (مکتبی ضد هنری) با پیشوایی تریستان تزارا

در سال 1916بر اثر خشم و نفرت حاصل از جنگ و فجایع جنگ جهانی اول، گروهی هنرمند به رهبری تریستان تزارا مکتبی ضد هنری را در زوریخ سوئیس به و جود آوردند.این هنرمندان اعتقاد دارند که نابود گری خود نوعی آفرینندگی است.دادائیسم، جریان فلسفی استهزا آمیزی بود که برای اعتراض به وضع زندگی بعد از جنگ پیش آمد.مارسل دوشان سبیلی بر پشت لب مونالیزا گذاشت و آن را به عنوان اثر هنری خودش معرفی کرد.این نهضت عمرش زیاد نبود و دلیل آن بی قانونی شدید اعضای گروه بود.اهمیت این مکتب در این است که جوانه های سورئالیسم در خاکستر دادا به وجود آمد.آندره برتون و لویی آراگون پایه گذراران سورئالیسم ابتدا از اعضای گروه دادائیسم بودند.

سورئالیسم (فرا واقع گرایی)(آمیختن واقعیت عینی با خواب و رویا و دستیابی به یک واقعیت برتر)

پس از فروپاشی مکتب دادائیسم، آندره برتون و لویی آراگون که هردو پزشک بیماریهای روانی بودند، با الهام از نظریات روانشناس مشهور زیگموند فرید، درباره اهمیت خوابها، رویاها و اوهام مکتب سورئالیسم را پایه گذاری کردند.آنان معتقدند با آمیختن اوهام و واقعیت ها میتوان به واقعیتی برتر (فرا واقعیت) دست پیدا کرد.

ویژگی های ادبیات سورئالیسم : حوادث غیر منطقی با توالی غیر واقعی، به کار بردن بخش های رویا گونه و ترکیب تصاویر بی ربط و عجیب و غریب،بازسازی جهان بی منطق رویا.سورئالیسم وابستگان سیاسی را در خود نمی پذیرد و  مدعی تغییرات سیاسی و اجتماعی است.سالوادور دالی و جورجو دکریکو و همچنین رهبر گروه آندره برتون، به خاطر وابستگی به حزب فاشیسم از گروه اخراج شدند.مشهورترین نمایشنامه نویسان این مکتب، ژان کوکتو و گیوم آپولینر هستند.مهمترین نمایشنامه های ژان کوکتو، اورفه، جشن عروسی در برج ایفل، بچه های وحشتناک  است.مهمترین نمونه اثر سورئالیستی در ایران، بوف کور اثر صادق هدایت است.

رمان نو - شیوه جریان سیال ذهن - رمان فلسفی

رمان نو:

 رمان نو در دهه 50 دررفرانسه ظهور کرد.

 رمان نو مخالف قهرمان سازی است.

 اهمیت دادن به فرم (برتری فرم بر محتوا)

 مارگریت دو راس و آلن روب گریه از نویسندگان مشهور هستند.

 فیلمنامه هیروشیما عشق من توسط مارگریت دوراس نوشته شو و توسط آلن رنه کارگردانی شد.

 فیلمنامه سال گذشته در مارین باد توسط آلن رب گریه نوشته شد و توسط آلن رنه کارگردانی شد.

 ناتالی ساروت - کلود سیمون - میشل بوتور سایر نویسندگان رمان نو هستند.

شیوه جریال سیال ذهن:

 سبکی در رمان نویسی است.

 پیروان این جنبش اعتقاد دارند بهترین وسیله نوشتن نه عقل و نه ضمیر ناخودآگاه، بلکه نوشتن امری شهودی و باطنی است(که باید به طور خود به خود انجام گیرد).

 نوسیندگان بر خاطراتشان برای نوشتن تکیه داشتند.

 رمان های این دست از شبکه ای تشکیل میشود که تار و پودش را خاطرات و احساسات خود نویسنده تشکیل می دهد.

نویسندگان برجسته شیوه جریان سیال ذهن :

جیمز جویس : شهرتش به دلیل مجموعه داستانهای کوتاه دوبلینی ها است.شاهکار دیگر جویس اولیس است.

مارسل پروست : مشهورترین اثر پروست در جست و جوی زمان از دست رفته است.

ویرجینا وولف : مشهورترین اثر وولف به سوی فانوس دریایی است.

ویلیام فاکنر : مشهورترین اثر فاکنر خشم و هیاهو است.

سایر آثار مهمش گور به گور، تسخیر ناپذیران است.

رمان فلسفی پس از جنگ دوم جهانی:

آلبر کامو - ژان پل سارتر

آلبر کامو: نویسنده ی فرانسوی است که تاثیر زیادی بر روی نمایشنامه نویسان ابزود ( پوچگرا) داشته است.

 مجموعه مقالات افسانه سیزیف او مقالاتی درباره پوچی است (سیزیف از کاراکترهای اسطوره ای یونان است).از دید کامو طغیان ممتازترین فضیلت و خصلت آدمی است.

 نمایشنامه های مشهور کامو ← کالیگولا و سوء تفاهم و حکومت نظامی است.

ژان پل سارتر

 سارتر بنیانگذار مکتب اگزیستانسیالیسم در فلسفه است.

 نمایشنامه های معروف سارتر ← مگس ها و شیطان و خدا و دست های آلوده و چرخ دنده است.

 رمان تهوع نخستین رمان سارتر و شاهکار اوست.

 رمان های مشهور کامو ← بیگانه ، سقوط و طاعون است.

منابع: کتاب تاریخ تئاتر اسکار براکت ، کتاب سبز خلاقیت نمایش قلم چی

تهیه و تنظیم: گلشن اسکندری دانشجوی سینما دانشگاه هنر تهران