نکات مهم در رابطه یا آرایه تشبیه (مبحث آزمون دو شهریور)

نکات مهم در رابطه  با آرایه" تشبیه":

• شاعران و نویسندگان به زبان، نگاه زیبا شناسانه دارند.

• شاعران و نویسندگان معانی ذهنی خود را با استفاده از آرایش های لفظی و معنوی و عناصر علم بیان به اشکال گوناگون به دیگران منتقل می کنند و کلام ساده و عادی را به سخنی ادبی و هنری تبدیل می کنند.

• مهمترین شیوه برای آفرینش تخیل و بیان معنا: 4 آرایه ی تشبیه، مجاز، استعاره و کنایه است.

• هنر تشبیه ریشه در نوع نگاه و تفکر گوینده دارد.

• برقراری رابطه همانندی میان دو چیز را آرایه "تشبیه" می نامند.

نکات مهم در رابطه با "وجه شبه":

• آنچه موجب زیبایی تشبیه می شود وجه شباهتی است که شاعر و نویسنده به آن دست یافته است.

• وجه شبه ویژگی یا صفت مشترک میان مشبه و مشبه به است که در مشبه به پررنگ تر و آشکارتر است.

نکات مهم در رابطه با "ادات تشبیه":

• واژه ای که برای بیان شباهت میان دو پدیده به کار می رود: چو، مثل، مانند، گویی، همچون، به سان، به کردار، وش

تشبیه را بر اساس چهار پایه می توان به دو دسته گسترده و فشرده تقسیم کرد.

• تشبیه گسترده: به تشبیهی که چهار رکن یا سه رکن را در خود داشته باشد، تشبیه گسترده می گویند.

• تشبیه فشرده: تشبیهی که فقط دو رکن اصلی یعنی مشبه و مشبه به دارد، تشبیه فشرده یا تشبیه بلیغ یا تشبیه رسا می گویند. این تشبیه کلام را ادبی تر و زیباتر می کند. تشبیه فشرده گاه به صورت ترکیب اضافی( مضاف و مضاف الیه) و گاه به صورت غیر ترکیبی به کار می رود که معمولا به صورت جمله اسنادی هستند.

مثال هایی از آرایه تشبیه:

تو همچون گل ز خندیدن لبت با هم نمی آیدروا داری که من بلبل چو بوتیمار

این بیت دارای آرایه تشبیه گسترده است و ارکان تشبیه آن:

تو: مشبه/ همچون: ادات/ گل: مشبه به/ ز خندیدن لبت با هم نمی آید: وجه شبه

تو سرو جویباری ، تو لاله ی بهاری تو یار غمگساری ، تو حــور دلــربایی

این بیت دارای آرایه تشبیه فشرده غیر ترکیبی است و ارکان تشبیه آن:

تو: مشبه/ سرو جویبار، لاله ی بهار، حور دلربا : مشبه به

دست از مس وجود چو مردان ره بشوی تا کیمیــای عشــق یــابــی و زر شــوی

این بیت دارای آرایه تشبیه فشرده ترکیبی است و ارکان تشبیه آن:

وجود: مشبه/ مس: مشبه به / عشق: مشبه/ کیمیا: مشبه به