سلام به همه دوستان !🖐
در این مطلب قصد داریم مباحث مهمی از درس 13 جامعه شناسی یازدهم را با هم مطالعه و بررسی کنیم.
1-سوالات امتحان نهایی
2- درسنامه کامل به همراه مثال و نکات
3- 5 تست شناسنامه دار از این مبحث
4-پاسخ کلیدی تست ها در انتهای مطلب
 | یاسمین رمضانی رتبه3 کنکور انسانی 1403 دانشجوی حقوق دانشگاه تهران |
در ابتدا برای فهم اهمیت این درس به بررسی سوالات امتحانات نهایی آن میپردازیم.
سرآغاز هر پدیده اجتماعی:
-هیجان انگیز ترین لحظه آن
-شفاف ترین لحظه آن
_دربرگیری سرگذشت آن به صورت خلاصه
جهان غرب ابتدا با سطحی ترین لایه های خود با با سایر جهان های اجتماعی روبه رو شد و لایه های عمیق پنهان ماند .
از ابتدای رویایی جهان غرب با جهان اسلام جریان های فکری اجتماعی متفاوتی در جهان اسلام شکل گرفت.
🟣نخستین بیدارگران اسلامی🟣
•غرب متجدد زمانی با جهان اسلام روبه رو شد که قدرت های سیاسی جهان اسلام با وجود رعایت ظواهر اسلامی استبداد قومی و قبیله ای بودند و عالمان دینی بر حسب ضرورت با آنها تعامل میکردند.
•فقاهت و عدالت به عنوان دوعنصر برتر در حاشیه مانده بودند و دولتهای کشورهای مسلمان نیز به میزان دوری از سنت های اسلامی آسیب پذیری بیشتری دربرابر غرب پیدا میکردند.
•قدرت سیاسی نظامی و اقتصادی و فرهنگی کشورهای غربی دولتمردان کشورهای اسلامی را مرعوب و شیفته فرهنگ غرب میساخت و این باعث تضعیف استقلال و عزت کشورهای اسلامی میشد.
•فقاهت به معنای شناخت عمیق احکام الهی و پیروی از آنهاست.
نخستین بیدارگران اسلامی کسانی بودند که به خطر جوامع غربی توجه کردند و حرکت ها و جنبش هایی به راه انداختند
از جمله حرکت های نخستین بیدارگران اسلامی در ایران:حضور عالمان دینی در مقابله با روسیه تزاری و تدوین رساله جهادیه اصلاحات امیرکبیر حکم میرزای شیرازی در تحریم تنباکو
از جمله حرکت های نخستین بیدارگران اسلامی در جهان اسلام:اقدامات سید جمال الدین اسدآبادی و شاگردان او
🔵مهم ترین ویژگی های نخستین بیدارگران اسلامی :🔵
1-به خطر کشورهای غربی توجه داشتند و خواستار استقلال سیاسی و اقتصادی جوامع اسلامی بودند.
2-به دنبال اصلاح رفتار دولتها در کشورهای اسلامی بودند.
3-بیداری را در بازگشت به اسلام و عمل به آن میدانستند
4-وحدت امت اسلامی و و عزت جهان اسلام را دنبال میکردند و قومیت های مختلف را به رسمیت میشناختند
این بیدارگران با وجود رویکرد اعتراض آمیز به فرهنگ غرب شناخت عمیق از آن نداشتند و خطر آن را در سلطه گری و قدرت سیاسی و اقتصادی آن میدیدند و دوری مسلمانان از عمل به اسلام را عامل ضعف جوامع اسلامی میدانستند.
🟣منورالفکران و روشنفکران غرب گرا🟣
•نسل اول جریانهایی که به موازات نخستین بیدار گران اسلامی شکل گرفتند منورالفکران و نسل دوم روشنفکران بودند.
•این گروه ها شیفته فرهنگ غرب بودند و در لژهای فراماسونری سازمان یافته بودند و خود را بیدارگر مینامیدند اما برخلاف بیدارگران اسلامی بیداری را در گذر از فرهنگ اسلامی و پیوستن به فرهنگ غرب میدانستند .
•آنها در ایران اومانیسم را به آدمیت و روشنگری مدرن با به منورالفکری ترجمه کردند به همین دلیل خود را منورالفکر خواندند. لژ آدمیت و لژ بیداری ایرانیان از نخستین لژ هایی بودند که منورالفکران در ایران تاسیس کردند .
🔵مهم ترین ویژگی های منورالفکران غرب گرا :🔵
1-عدم احساس خطر نسبت به کشورهای غربی و فرصت شمردن حضور سیاسی و اقتصادی آنان
2-مانند بیدارگران اسلامی خواستار اصلاح رفتار دولت در کشورهای اسلامی بودند
3-برخلاف بیدارگران اسلامی بیداری را در تقلید از رفتار فرنگیان میدیدند
4-مفهوم امت و ملت اسلامی برای آنان منفور و بی معنا بود و درمقابل به ناسیونالیسم که اندیشه قوم گرایانه غرب متجدد بود روی آورده بودند .
اینان مورد حمایت دولت های استعمارگر غربی بودند و و از موفقیت بیدارگران اسلامی جلوگیری کردند و با حمایت کشورهای غربی در جوامع خود حکومت های سکولار تشکیل دادند
🟣استبداد استعماری🟣
•نتیجه حکومت منورالفکران غرب گرا در کشورهای اسلامی بود که به دلیل وابستگی به کشورهای استعمارگر و عمل کردن مطابق منافع این کشورها استقلال سیاسی و اقتصادی جوامع اسلامی را مخدوش میساخت و مقاومت های مردمی برای حفظ هویت اسلامی را سرکوب میکرد
•درهم ریختن نظم پیشین به بهانه رسیدن به جایگاه کشورهای غربی انجام شد اما در عمل همچنان در جایگاه کشورهای پیرامونی استعمار زده باقی ماندند و این مسئله باعث اعتراض برخی نخبگان غرب گرا شد و اینها نسل دوم روشنفکران را شکل دادند
•اینان تحت تاثیر جریان های چپ در کشورهای اسلامی بودند و با عنوان روشنفکران چپ کشورهای اسلامی شناخته میشوند
اعتراض روشفکران چپ به نسل اول به دلیل اسلام ستیزی نبود بلکه از نوع اعتراضاتی بود که طی قرن 20 در کشورهای غربی نسبت به عملکرد اقتصادی نظامهای لیبرالیستی و سرمایه داری شکل میگرفت
حرکت های اجتماعی روشنفکران چپ در چارچوب اندیشه های ناسیونالیستی و سوسیالیستی و مارکسیستی بود
برخی آشکارا اندیشه های غیرتوحیدی را بیان میکردند برخی در پوشش دینی بیان میداشتند
به این ترتیب روشنفکری التقاطی چپ در کشورهای اسلامی پدید آمد و حرکت های اعتراض آمیز آنان اغلب مورد حمایت بلوک شرق قرار میگرفت
تا پیش از فروپاشی بلوک شرق روشنفکران چپ در کشورهای اسلامی و حتی کشورهای زیر نفوذ بلوک غرب جاذبه داشتند و تاثیرگذار بودند
با فروپاشی بلوک شرق جذابیت خود را از دست داد و غرب گرایان این جوامع بار دیگر به اندیشه های لیبرالیستی غربی روی آوردند
برای فهم بهتر درس 5 تست از این مبحث حل میکنیم.
