🟢ویژگی های مطلب🟢
✅ درسنامه کامل به همراه مثال
✅ بررسی سوالات امتحان نهایی
✅ 5 تست کنکور و شناسنامه دار از این مبحث+پاسخ
مولف:
حسام موذن
رتبه117 کنکور انسانی1404
دانشجوی حقوق دانشگاه تهران
((به نام خدا))
در ابتدا برای آشنایی و درک بیشتر این مبحث به برسی سوالات امتحان نهایی میپردازیم👇
🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰
حالا وقتشه که بریم سراغ خود درس🦾
🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰
| به نظرت جهان اجتماعی در سلطه ماست؟ |
🔎جهان اجتماعی با آگاهی و اراده ما انسان ها به وجود میاد اما این پدیده بعد از اینکه با کنش انسان تحقق پیدا کرد ، پیامد ها و الزام هایی رو به دنبال میاره که وابسته به قرارداد و اراده تک تک افراد نیست. این پیامد ها خودشون ، موقعیت های جدیدی( فرصت ها و محدودیت ها ) رو برای کنش ها و انتخاب های بعدی ما فراهم میارن.
📚می تونیم جهان اجتماعی رو مثل خونه ای در نظر بگیریم که ما انسان ها می سازیم ولی این خونه پس از ساخته شدن ، الزام ها و پیامد هایی رو برای انسان به وجود میاره و روی رفتار و زندگی اون تاثیر می ذاره.
ما توی جهانی متولد میشیم که توسط گذشتگان ساخته شده ؛ جهانی که باورها ، ارزش ها ، هنجار ها و نماد های اون شکل گرفته و فعالیت های اجتماعی مارو شکل میدن ؛ اما ما مجبور نیستیم که یک کنش گر منفعل باشیم و می تونیم در مسیر حرکت به سمت جهان اجتماعی جدیدی قدم برداریم. ساختن جهان اجتماعی جدید ، نیازمند پیدایش و گسترش آگاهی و اراده ای نوینه که ممکنه جهان اجتماعی موجود از گسترش اون جلوگیری کنه.
نکته❗هر جهان اجتماعی تا زمانی که از طریق مشارکت اجتماعی پابرجاست ، پیامد های اون نیز باقی می مونه . با تغییر جهان اجتماعی جدید ، الزام های جهان اجتماعی قبلی برداشته میشه و با الزام های نوین جایگزین میشه.
🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰
📌 با مثالی از قوانین راهنمایی و رانندگی شروع کنیم ، این قوانین رو ما انسان ها وضع می کنیم و اجرای اونها برای انسان محدودیت هایی رو داره اما عمل کردن به اونها فرصت رفت و آمد ایمن و سریع رو به ما میده.
یا مثلا همین زبانی که باهاش صحبت می کنیم ؛ دستور و قواعد پیچیده ای داره و مردمی که بخوان باهاش ارتباط برقرار کنن باید قواعد اون رو یاد بگیرن و در چارچوب اون حرف بزنن و نمی تونن هر صدا ، کلمه یا جمله ای که دلشون بخواد رو به زبان بیارن و این یک محدودیته اما با همه این محدودیت ها این قواعد فرصت ارتباط با هم زبانان و مبادله معانی پیچیده رو فراهم می کنه.
پس هر جهان اجتماعی هم بر اساس عقاید و ارزش های خودش ، افق ها و ظرفیت های جدیدی رو برای انسان فراهم می کنه و ممکنه که ظرفیت ها و توانمندی های دیگه ای رو هم نادیده بگیره . جهان های اجتماعی رو می تونیم برحسب فرصت ها و محدودیت هایی که فراهم می کنن ارزیابی کنیم.
🟢بعضی از جهانهای اجتماعی استعدادها و سرمایههای معنوی انسان رو نادیده میگیرن و فرصت شکوفا شدن فطرت آدمی رو فراهم نمیکنن.
🟢بعضی دیگه هم جلوی رشد ابعاد دنیوی وجود انسان رو میگیرن و به نیازهای مادی و دنیوی انسان توجه کافی ندارن. این جهانها با رویکرد دنیاگریز خودشون، از تواناییهای انسان برای آباد کردن و بهتر کردن این دنیا استفاده نمیکنه.
| جهانهای اجتماعی رو بر اساس فرهنگشون به دو نوع دنیوی و معنوی تقسیم میکنن |
🔴جهان دنیوی دارای فرهنگ دنیویه. به این نوع فرهنگ، فرهنگ سکولار هم گفته میشه.
منظور از فرهنگ دنیوی👈 فرهنگیه که عقاید و ارزشهاش بیشتر مربوط به همین دنیاست. در این فرهنگ، جهان دیگر یا انکار میشه یا فقط در حد منافعی که برای خواستههای دنیوی انسان داره پذیرفته میشه. جهان دنیوی همه ظرفیتها و استعدادهای انسان رو در خدمت دنیا قرار میده و در مقابل، نیازها و خواستههای معنوی انسان رو کمرنگ یا فراموش میکنه.
جهان معنوی هم دارای فرهنگ معنویه. این فرهنگ👈 هستی رو محدود به طبیعت نمیدونه و زندگی این دنیا رو در ارتباط با یک حیات برتر، مقدس و متعالی میبینه. در این فرهنگ، انسان فقط در چارچوب این دنیا باقی نمیمونه و برای خودش جایگاهی فراتر از زندگی مادی و دنیوی پیدا میکنه.
جهان معنوی خودش به دو نوع توحیدی و اساطیری تقسیم میشه. فرهنگ اسلام و پیامبران الهی که نگاه توحیدی و الهی به انسان دارن، مربوط به جهان توحیدیه.
در مقابل، جهان اساطیری دارای فرهنگ اساطیریه و به خداوندگاران و نیروهای فوق طبیعی باور داره. این نوع جهان نتیجه انحراف انسان از فرهنگ توحیدی به حساب میاد
| حالا این سه جهان چه نگاهی به طبیعت دارن و چطور با اون برخورد میکنن؟ |
🗯️در جهان اجتماعی دنیوی، طبیعت معنا، هدف و غایت خاصی نداره و بیشتر به عنوان یک ماده خام در اختیار انسان دیده میشه که میتونه هر طور که بخواد در اون تصرف کنه. پیشرفتهای خیلی زیاد در زمینه بهرهبرداری از طبیعت و در کنار اون، بحرانهای زیستمحیطی امروز دنیا، تا حد زیادی نتیجه همین نوع نگاهه.
در جهان اساطیری، طبیعت قلمرو قدرتهای فوق طبیعی و پر از راز و افسون اونهاست. به همین دلیل👈 دانش و روشهای ابزاری برای شناخت و استفاده از طبیعت جایگاه چندانی پیدا نمیکنه و بهرهبرداری منطقی از طبیعت برای انسان سختتر میشه. برای مثال، منع انسان از استفاده و خوردن بعضی گیاهان و حیوانات میتونه نمونهای از این محدودیتها باشه.
اما در جهان توحیدی، طبیعت موجودی زنده و نشانهای از خداوند حکیمه و به خواست او در اختیار انسان قرار گرفته. انسان در این دیدگاه خلیفه خداوند و مسئول عمران و آبادانی طبیعته. بنابراین انسان میتونه در طبیعت تصرف کنه، اما این تصرف باید در چارچوب اراده و حکمت الهی باشه.
| 📑 در این بخش،فرصت ها و محدودیت های جهان متجدد رو بررسی می کنیم. ( جهان متجدد : غرب بعد از رنسانس ، غرب در 400 سال اخیر ) یکی از متفکرانی که درباره ویژگی های جهان متجدد اندیشیده ، ماکس وبر جامعه شناس آلمانیه. اون فرصت ها و محدودیت هایی رو برای این جهان نام برده : جهان متجدد رویکرد دنیوی و این جهانی داره و در جهت برخورداری از زندگی دنیوی و تسلط بر این عالم قدم برمیداره. در این جهان ، انسان ها متوجه اهداف دنیوی ان و برای رسیدن به این اهداف از علوم تجربی استفاده می کنن. این علوم با روش تجربی و فناوری حاصل از اون قدرت پیش بینی و پیش گیری از حوادث طبیعی مانند بیماری ، زلزله ، سیل و... مسلط شدن بر اونها رو به انسان میده. در جهان متجدد ، کنش هایی که اهداف دنیوی رو به وسیله علوم تجربی دنبال می کنن ( مانند حسابداری و مهندسی ) به شدت رواج پیدا می کنن. رواج این دسته از کنش ها ، عرصه رو بر سایر کنش های انسانی ، مثل کنش های عاطفی یا اخلاقی تنگ می کنه. این وضعیت به تدریج انسان هارو اسیر نظام پیچیده ای می کنه که مثل قفسی آهنین ، همه ابعاد وجود اونها رو احاطه می کنه و فرصت رهایی رو از اونها می گیره ، به این روند ، از دست رفتن اراده و آزادی انسان ها هم گفته میشه. |
🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰
حالا که خوب مطالب رو مرور کردیم بهتره به چند تست کنکوری و شناسنامه دار از این درس بپردازیم🦾
1️⃣موارد زیر به ترتیب در مورد کدام اندیشمند صدق میکند؟
• خطرات سلطه فرهنگ غرب و فراموشی فرهنگ و هویت اسلامی را مطرح کرده است.
• درباره هنجارها، نحوه رفتار و سبک زندگی کنشگران سخن میگوید.
• نظریه «نوگرایی اسلامی» را مطرح کرد.
• جهان متجدد در جهت برخورداری از زندگی دنیوی و تسلط انسان بر عالم گام برمیدارد.
۱) امام موسی صدر ـ ارسطو ـ ابن خلدون ـ دورکیم
2) ابوریحان بیرونی ـ ابن خلدون ـ فارابی ـ دورکیم
۳) ابن خلدون ـ فارابی ـ ابوریحان بیرونی ـ ماکس وبر
4) سید جمالالدین اسدآبادی ـ فارابی ـ طه عبدالرحمن ـ ماکس وبر
دی1402
2️⃣عبارت درست در رابطه با فرصتها و محدودیتهای جهان اجتماعی کدام است؟
۱) به یکدیگر وابسته نیستند ـ رابطه دوسویه نظم و آزادی از پیامدهای الزامی هر جهان اجتماعی است.
2) برخی محدودیتها مانع بسط ابعاد دنیوی وجود انسان میشوند ـ محدودیتهای زبانی مبادله معانی پیچیده بین همزبانان را دشوار میکنند
3)به یکدیگر وابستهاند و بدون یکدیگر محقق نمیشوند ـ محدودیتهای زبانی فرصت ارتباط با همزبانان و مبادله معانی پیچیده را فراهم میآورند.
4) برخی محدودیتها فرصت شکوفایی فطرت آدمی را فراهم نمیآورند ـ جهانهای اجتماعی مختلف را نمیتوان بر اساس فرصتها و محدودیتهایی که به دنبال میآورند، ارزیابی کرد.
دی1402
3️⃣به ترتیب، پاسخ هر یک از عبارتهای زیر کدام است؟
• به کدام روند «زوال عقلانیت ذاتی» گفته میشود؟
• چه چیزی موجب ظاهر شدن حقوق و تکالیف افراد میشود؟
• چه چیزی زمینه رونق و غلبه رویکرد تفسیری را فراهم آورد؟
• کشورهای غربی در نخستین نظریهپردازیهای خود، چه چیزی را به شکلگیری نظم نوین جهانی بر مدار یک قطب واحد معنا میکردند؟
۱) به رشد علوم تجربی و فناوری حاصل از آن گفته میشود ـ آرمانها و ارزشهای فرهنگی ـ تردید در قوانین همهجایی و همیشگی ـ پیدایش انقلاب اسلامی
2) غیرعلمی دانستن علومی که از روشهای تجربی استفاده کنند ـ هنجارها و نمادها ـ قرار گرفتن تبیین در حاشیه تفسیر ـ نظریه پایان تاریخ فوکویاما
3) به از دست رفتن امکان ارزیابی ارزشها و آرمانهای بشری گفته میشود ـ بایدها و نبایدهای جهان اجتماعی ـ عبور از ظاهر پدیدههای اجتماعی برای فهم زندگی اجتماعی ـ تمدن اسلامی
4) داوری در علوم وحیانی و عقلانی به تمایلات افراد و گروههای متفرق سپرده شود ـ فرصتها و محدودیتهای جهان اجتماعی ـ تردید در باور تعیین مرز علم و غیرعلم توسط تبیین تجربی ـ فروپاشی بلوک شرق
تیر1402
4️⃣پاسخ پرسشهای زیر به ترتیب کدام است؟
• از نظر ارسطو، حکومت دموکراسی از چه نظر با جمهوری تفاوت دارد؟
• در دستهبندی فارابی از انواع حکومتها، ضروریه جامعه قناعتگرا به چه نوع حکومتی گفته میشود؟
• ابوریحان بیرونی با استفاده از چه روشی فرهنگ جامعه هند را توصیف کرد؟
• بهکارگیری اصطلاح «قفس آهنین» توسط ماکس وبر برای بیان چه موضوعی بود؟
۱) روش تصمیمگیری ـ حکومت اقلیت بر اساس فضیلت انسانی ـ تجربی و تفهمی ـ نادیده گرفتن نیازهای واقعی انسانها به واسطه سلطه نظم اجتماعی
2) روش تصمیمگیری ـ حکومت اقلیت بر اساس فضیلت انسانی ـ حسی و تجربی ـ نادیده گرفتن معنای کنش و پرداختن به خصوصیات قابل مشاهده
3) تعداد حاکمان ـ حکومت اکثریت براساس خواست و میل حاکم ـ عقلی و انتقادی ـ ضرورت فهم معنای کنش و ناکارآمد بودن روشهای تجربی
4) کمیت افراد ـ حکومت اقلیت براساس خواست و میل شخص حاکم ـ عقلی و تفهمی ـ ارزشزدایی از کنشهای اجتماعی
تیر1402
5️⃣در بین عبارتهای زیر، کدامیک بخش اول آن درست و بخش دوم آن نادرست است؟
الف) انقلاب اسلامی ایران فقط یک انقلاب سیاسی نبود، بلکه هویتی فرهنگی و تمدنی داشت. این انقلاب درون قطببندی سیاسی شرق و غرب، یک قطببندی جدید فرهنگی به وجود آورد.
ب) رابطه دوسویه نظم و آزادی از پیامدهای الزامی هر جهان اجتماعی است و برای جهانهای اجتماعی امکان انحراف از حق و پذیرش باطل وجود ندارد.
ج) عقلانیت جهان اسلام در تولید دانش علمی درباره محیط فرهنگی و اجتماعی نقش محوری دارد، ولی همه عرصههای علمی را بهتنهایی سامان نمیدهد و در علوم اجتماعی جهان اسلام، تفسیر و تبیین در تقابل با هم قرار نمیگیرند.
د) سوسیالیسم و کمونیسم، در مقابل فردگرایی لیبرال، دو رویکرد جامعهگرا هستند. سوسیالیسم به مالکیت خصوصی معتقد است، ولی برخلاف سرمایهداری آن را مطلق نمیداند؛ اما کمونیسم به مالکیت خصوصی قائل نیست.
هـ) اگر مردمی مطابق با آرمانهای خود عمل کنند، فاصله میان قلمرو واقعی و آرمانی جامعه خود را کاهش میدهند و واقعیتهای هر جهان اجتماعی را میتوان در پرتو آرمانهای آن ارزیابی کرد.
1)الف ـ ب
۲) ب ـ ج
۳) ج ـ الف
۴) د ـ الف
اردیبهشت 1404
پاسخنامه کلیدی
🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰
سپاس از توجه شما✌️
🟢پاسخ تشریحی تست ها را می توانید از طریق فایل درسنامه مشاهده کنید🟢
