سلام کانونی های عزیز👋
در این مطلب قصد داریم به مبحث دستگاه تنفس بخش هادی کتاب درسی بپردازیم.
می توانید درسنامه بخش هادی دستگاه تنفس را در اینجا مطالعه کنید.
![]() | حسین سلیمانی رتبه 340 منطقه 1 کنکور تجربی 1404 پزشکی دانشگاه ایران |
🔴ویژگی های درسنامه🔴
1- درسنامه کامل به همراه نکات تستی
2- بررسی شکل های مهم کتاب
3-دارای پنج تست شناسنامه دار
4-پاسخنامه کلیدی تست ها در انتهای مطلب
5-سوالات نهایی مبحث و پاسخنامه
ابتدا سوالات نهایی این مبحث رو بررسی میکنیم:
بریم سراغ درسنامه کامل این بخش😎
بخش مبادله ای
بخش مبادلهای، با حضور اجزای کوچکی بهنام حبابک مشخص میشود.
نایژکی را که روی آن حبابک وجود دارد، نایژک مبادلهای مینامیم.
نایژک مبادلهای در انتهای خود به ساختاری شبیه به خوشهانگور ختم میشود که از اجتماع حبابکها پدید آمده است؛ هر یک از این خوشه ها را یک کیسه حبابکی مینامند.
همه حبابک ها در کیسه حبابکی قرار ندارند.(حبابک ها به صورت تکی نیز روی نایژک مبادله ای قرار می گیرند.)

بررسی شکل:

1️⃣ شش چپ دو لب دارد. لب بالایی بزرگتر و لب پایینی کوچکتر است.
2️⃣ بزرگترین لب در بین هر دو ریه، لب بالایی شش چپ است.
3️⃣ زاویه نایژه اصلی راست نسبت به خط عمود کمتر از زاویه نایژه اصلی چپ با خط عمود است.
4️⃣ انشعاب بزرگتر نایژه اصلی چپ به سمت پایین می رود و انشعاب کوچکتر به سمت بالا می رود.
ایمنی در بخش مبادله ای
مخاط مژک دار در طول نایژک مبادله ای به پایان می رسد، بنابراین در محل حبابک ها، این مخاط وجود ندارد.
در حبابکها، گروهی از یاختههای دستگاه ایمنی بدن به نام درشت خوار (ماکروفاژ) مستقر شدهاند .این یاخته ها، باکتریها و ذرات گرد و غباری را که از مخاط مژکدار گریخته اند نابود میکنند.
درشت خوارها یاخته هایی با ویژگی بیگانه خواری و توانایی حرکت اند.
درشت خوارها نه فقط در کیسه های حبابکی شش ها، بلکه در دیگر نقاط بدن نیز حضور دارند.


لایه نازکی از آب، سطح داخلی حبابک را که در تماس با هواست پوشانده است.
هنگام نفس کشیدن، حجم کیسههای حبابکی تغییر میکند و حبابک به علت وجود نیروی کشش سطحی آب، در برابر باز شدن مقاومت میکند.
چگونه با وجود این مقاومت حبابک ها به خوبی تغییر حجم می دهند؟
مادهای به نام عامل سطح فعال (سورفاکتانت) که از بعضی یاخته های حبابک ها ترشح میشود، با کاهش نیروی کشش سطحی، باز شدن حبابک ها را آسان میکند.
نکته: سورفاکتانت نوعی ماده لیپیدی است.
نکته: سورفاکتانت از یاخته های نوع دوم ترشح می شوند.
سندرم زجر تنفسی کودکان
در بعضی از نوزادانی که زودهنگام به دنیا آمدهاند، عامل سطح فعال به مقدار کافی ساخته نشده است و بنابراین به زحمت نفس میکنند.
نکته: در کودکان با سندرم زجر تنفسی ، سورفاکتانت به مقدار کافی تولید نمی شود نه اینکه به کلی تولید نشود.

بررسی شکل دیواره حبابک:
نکته: یاخته نوع دوم دارای زوائد ریز سیتوپلاسمی است.
نکته: سلول های نوع اول در محل هسته برآمده شده اند و پهن می باشند.
نکته: هیچ یاخته نوع دومی در مجاورت منفذ بین حبابکی قرار ندارد.
نکته: هیچ دو یاخته نوع دومی با هم در تماس نیستند.
نکته: اندازه سلول های پوششی دیواره حبابک ها از اندازه سلول های پوششی دیواره مویرگ ها بزرگتر است.
تبادل گازها
اطراف حبابکها را مویرگهای خونی فراوان، احاطه کردهاند و به این ترتیب، امکان تبادل گازها بین هوا و خون فراهم شده است.
برای اینکه اکسیژن و کربن دی اکسید بین هوا و خون مبادله شوند، این مولکول ها باید از ضخامت دیوارۀ حبابک ها و دیوارۀ مویرگ ها عبور کنند. هر دو دیواره، از بافت پوششی سنگفرشی یکلایه ساخته شدهاند که بسیار نازک است.
نکته: در جاهای متعدد (نه در همه جا!)، بافت پوششی حبابک و مویرگ هر دو غشاء پایه مشترک دارند، در نتیجه مسافت انتشار گازها به حداقل ممکن رسیده است.

نکته: گازهای تنفسی بیشتر از قسمت های نازک تر عبور می کنند، در شکل نشان داده شده است که این گاز ها از محل حضور هسته ها نمی گذرند.
مقایسه اندازه هسته ها در تصویر:
سلول دیواره حبابک > سلول دیواره مویرگ ، گلبول قرمز هسته ندارد.
مقایسه اندازه سلول ها در تصویر:
سلول دیواره حبابک > سلول دیواره مویرگ > گلبول قرمز هسته ندارد.
شما جواب بدهید
گازهای تنفسی در مسیر تبادل چندبار غشاء سلولی عبور می کنند؟
گازهای تنفسی در مسیر تبادل از چند لایه فسفولیپیدی غشاء سلولی عبور می کنند؟





💥😎عضویت در کانال بله کانون برترها😎 💥
🟢درسنامه بخش هادی دستگاه تنفس🟢

