سلام کانونی های عزیز👋
در این مطلب قصد داریم به مبحث بخش هادی دستگاه تنفس فصل 3 کتاب درسی بپردازیم.
میتوانید درسنامه بخش اول دستگاه تنفس را در اینجا مطالعه کنید.
 | حسین سلیمانی رتبه 340 منطقه 1 کنکور تجربی 1404 پزشکی دانشگاه ایران |
🔴ویژگی های درسنامه🔴
1- درسنامه کامل به همراه نکات تستی
2- بررسی شکل های مهم کتاب
3-دارای پنج تست شناسنامه دار
4-پاسخنامه کلیدی تست ها در انتهای مطلب
5-سوالات نهایی مبحث و پاسخنامه
ابتدا سوالات نهایی این مبحث رو بررسی میکنیم:
بریم سراغ درسنامه کامل این بخش😎
بخش هادی
بخش هادی دستگاه تنفس از مجاری تنفسی ای تشکیل شده است که هوا را به درون و بیرون دستگاه تنفسی هدایت می کند و آن را از ناخالصی ها، و ذرات و گرد و غبار ، پاک سازی و نیز، گرم و مرطوب می کند.تا برای مبادله با خون آماده شود. از بینی تا نایژک انتهایی به بخش هادی تعلق دارد.
اما بخش هادی چگونه پاکسازی هوای دمی را انجام می دهد؟
چگونه هوای دمی را گرم و مرطوب می کند؟
مسیر هوای دمی در بخش هادی به چه شکل است و قسمت های مختلف بخش هادی کدام اند؟
بینی
ابتدای مسیر هوا در بینی (نه دهان!) ، از پوست نازکی(نه ضخیم!) پوشیده شده است که موهای آن ، مانعی در برابر ورود ناخالصی های هوا ایجاد می کند (بیشتر گرد غبار و ذرات) .
بعد از پایان پوست مودار ، مخاط مژک دار در بینی آغاز می شود و سراسر مجاری هادی را می پوشاند.
رگ های وسیعی در بینی قرار دارند که به فضای درونی بینی بسیار نزدیک هستند(سطحی هستند.) این باعث می شود هوای دمی گرم شود.
مخاط مژک دار
مخاط مژک دار از بینی شروع می شوند و تا انتهای نایژک های مبادله ای حضور دارد و سراسر مجاری تنفسی را می پوشاند.
این مخاط ، یاخته های مژک دار فراوان و ترشحات مخاطی دارد.
ترشحات مخاطی شامل ماده مخاطی چسبناک می باشد که از ترکیب موسین (یک گلیکوپروتئین) و آب فراوان تشکیل شده است.
ترشحات مخاطی آنزیمی به نام لیزوزیم دارد که دیواره باکتری های را نابود می کند و با از بین بیردن توانایی هموئوستازی باکتری های آنها را می کشد و هوای دمی را ضدعفونی می کند.
ترشحات مخاطی ، ناخالصی های هوا را ضمن عبور به دام می اندازد. مژک ها با حرکت ضربانی خود، ترشحات مخاطی و ناخالصی های به دام افتاده را به سوی حلق می راند.
دو سر نوشت ترشحات مخاطی بعد از رسیدن به حلق:
1- بلع می شود و در معده توسط شیره معده هضم می شود.
2- از طریق دهان از بدن خارج می شود.
1️⃣ ضخامت لایه ترشحات مخاطی متغیر است.
2️⃣ مژک ها درون ترشحات مخاطی هستند.
3️⃣ سه نوع سلول در تصویر دیده می شود:
الف) سلول های مژک دار که چندین مژک دارند و هسته ای گرد در میانه سلول قرار دارد.
ب) سلول هایی که ماده مخاطی ترشح می کنند، ترشحات مخاطی درون وزیکول ها قرار دارند و در تصویر تجمع این وزیکول ها ، هسته ی این سلول ها را پوشانده است.
ج) سلول های کوچک بنیادی که با ترشحات مخاطی تماس دارند.
4️⃣ مخاط مژک دار از نوع پوششی استوانه ای تک لایه هستند.
5️⃣ همه سلول ها با غشاء پایه تماس دارند.
حلق
هوا با عبور از بینی ، دهان یا هر دو ، به حلق وار می شود.
حلق، گذرگاهی ماهیچه ای است که هم هوا و هم غذا از آن عبور می کند.
انتهای حلق به یک دوراهی ختم می شود. در این دوراهی ، حنجره در جلو و مری در پشت قرار دارد.
حلق به بینی، دهان، نای، مری و گوش میانی راه دارد.
حنجره
حنجره در بالای نای واقع شده است و در تنفس، دوکار مهم انجام می دهد:
1- دیواره غضروفی آن، مجرای عبور هوا را باز نگه می دارد.
2- درپوشی به نام برچاکنای(اپی گلوت) دارد که مانع ورود غذا به مجرای تنفسی می شود.
حنجره در سایر اعمال دستگاه تنفس مانند تکلم نقش دارد.
نای
دیواره نای ، حلقه های غضروفی شبیه به نعل اسب یا حرف C دارد که مجرای نای را همیشه باز نگه می دارند.
دهانه غضروف به سمت مری قرار دارد و این موضوع باعث تسهیل حرکت لقمه های بزرگ در مری می شود.
دیواره نای در سمت مری فاقد غضروف است.
بررسی شکل نای
1️⃣دیواره نای چهارلایه دارد، از داخل به خارج به ترتیب:
1- لایه مخاط مژکدار
2- لایه زیرمخاط ( دارای غدد ترشحی است.)
3- لایه غضروفی-ماهیچه ای( در سمت مری ماهیچه ای و در باقی قسمت ها غضروف C شکل)
4- لایه بیرونی ( لایه بیرونی نای با لایه بیرونی لوله گوارش در مری یکی شده است و از جنس بافت پیوندی است.)
2️⃣ مقایسه ضخامت لایه های دیواره نای:
غضروفی ماهیچه ای > زیرمخاط > بیرونی > مخاط
3️⃣ ضخامت مخاط تقریبا به اندازه یک ردیف سلول است!
4️⃣ مری چین خوردگی های طولی دارد.
نایژه و نایژک ها
بعد از نایژه های اصلی نایژه ها قرار دارند.
هرچه در نایژه ها پیش می رویم از مقدار غضروف دیواره کاهش می یابد.
انشعابی از نایژه ها که دیگر غضروفی در دیواره ندارد، نایژک نامیده می شود.
آخرین انشعاب نایژک ها در بخش هادی نایژک انتهایی نام دارد.
نایژک می توانند تنگ و گشاد شوند، این ویژگی نایژک ها درتنظیم مقدار هوای ورودی و خروجی اهمیت دارد.
در دیواره نایژک ها گیرنده های مکانیکی قرار دارند که به کشش حساس هستند.
و تست های شناسنامه دار:
