کانونی عزیز سلام!
در این مطلب مرور کاملی بر فصل پنجم زیست یازدهم(ایمنی) به همراه سوالات نهایی و تست های کنکور خواهیم داشت. از این فصل به طور متوسط دو تست در کنکور طرح میشود و در امتحان نهایی یازدهم هم 3 تا 4 سوال از این فصل طرح میشود، بنابراین از اهمیت بسیاری برخوردار است. امیدوارم این مطلب در فهم این مبحث برای شما کمک کننده باشد.
ویژگی های درسنامه
1- درسنامه کامل به همراه نکات تستی
2- نمونه سوالات امتحان نهایی مبحث
3-پاسخ کاملا تشریحی تست ها در انتهای مطلب
4-بررسی نکات ترکیبی
5-جدول جمعبندی بخش های مختلف
 | مولف: رتبه 74 منطقه یک کنکور تجربی 1402 دانشجوی رشته پزشکی دانشگاه تهران |
در ابتدا به بررسی سوالات نهایی این مبحث در سال های 1403 و 1404 میپردازیم!
نخستین خط دفاعی: ورود ممنوع
دومین خط دفاعی: واکنش های عمومی اما سریع
قبل از آنکه بیگانه خوارهای بدن ما به میکروب حمله کند، ابتدا باید «بیگانه بودن»آنرا تشخیص دهد.دستگاه ایمنی هرفرد، یاخته های «خودی» را می شناسد و تنها در برابر آنچه که «بیگانه» تشخیص داده میشود پاسخ میدهد. دومین خط دفاعی شامل سازوکارهایی است که بیگانه ها را براساس ویژگی های عمومی آنها شناسایی میکند. بنابراین، از نوع دفاع غیراختصاصی است.
بیگانه خوار ها
انواع درشت خوار ها
گویچه سفید
دیاپدز
گویچه های سفید، توانایی خروج از خون را دارند. فرایند عبور گویچه های سفید را از دیوارۀ مویرگ ها، تراگذری (دیاپدز)می نامند تراگذری از ویژگی های همۀ گویچه های سفید است.
نکته 1: با توجه به شکل کتاب، هسته گلبول های سفید پس از دیاپدز تغییر شکل میدهد
نکته 2: تمام سلول های خونی توانایی عبور از دیواره مویرگ را دارند( گلبول های سفید با تراگذری و گلبول های قرمز در طحال و کبد
نکته 3: تمام گلبول های سفید به دلیل توانایی تراگذری، توانایی حرکت آمیبی را دارند.
سوال! کدام مورد درست است؟
تراگذری از شکاف ها و منافذ سلول های دیواره مویرگ رخ میدهد
تراگذری از شکاف ها و منافذ بین سلول های دیواره مویرگ رخ میدهد.
(پاسخ: عبارت دوم! به عبارت (منافذ بین سلول ها) دقت کنید!!!)
پروتئین
پاسخ التهابی
تب
یکی از نشانه های بیماری های میکروبی، تب است. فعالیت میکروب ها دردماهای بالا کاهش مییابد، هیپوتالاموس در پاسخ به بعضی ترشحاتِ میکروب ها، دمای بدن را بالا می برد.
فصل 1 زیست 2: هیپوتالاموس دمای بدن، تشنگی، گرسنگی و خواب را تنظیم می کند؛ همچنین در تنظیم تعداد ضربان قلب و فشار خون نقش دارد.
نکات ترکیبی
§ترکیب با فصل 4 زیست 2: بخش قشری غده فوق کلیه به تنش های طولانی مدت، مثل غم از دست دادن نزدیکان، با ترشح کورتیزول پاسخ دیرپا می دهد. اگر تنش ها به مدت زیادی ادامه یابد، کورتیزول دستگاه ایمنی را تضعیف می کند.با تضعیف سیستم ایمنی احتمال ابتلا به عفونت بیشتر میشود که میتواند منجر به بروز تب شود.
§ترکیب با فصل 4 زیست 2 : در دیابت شیرین یاخته ها مجبورند انرژی مورد نیاز خود را از تجزیه چربی ها و پروتئین ها به دست آورند. تجزیه پروتئین ها، مقاومت بدن را کاهش می دهد.(تضعیف سیستم ایمنی) بنابراین، افراد مبتلا به دیابت باید بهداشت را بیش از پیش رعایت کنند و مراقب زخم ها و سوختگی های هرچند کوچک باشند
§ترکیب با فصل 5 زیست 3: یاخته های بدن ما به طور معمول از گلوکز و ذخیرۀ قندی کبد برای تأمین انرژی استفاده می کنند. به سراغ تجزیۀ چربی ها و پروتئین ها می روند. ATP درصورتی که این منابع کافی نباشند، آنها برای تولید به همین علت تحلیل و ضعیف شدن ماهیچه های اسکلتی و سیستم ایمنی از عوارض سوء تغذیه و فقر غذایی شدید و طولانی مدت در افرادی است که رژیم غذایی نامناسب دارند یا اینکه به دلایل متفاوت غذای کافی دراختیار ندارند.
vنکته! با توجه به سه نکته بالا، استرس طولانی مدت ، ابتلا به دیابت شیرین و عدم دسترسی به رژیم غذایی مناسب از مواردی هستند که میتوانند منجر به تضعیف سیستم ایمنی شوند.
§ترکیب با فصل 4 زیست 1: در جریان بیماری های میکروبی به علت افزایش تعداد گویچه های سفید ، تقسیم بیشتر سلول های بنیادی در مغز استخوان و افزایش مصرف فولیک اسید و ویتامین B12 در جریان تقسیم سلول را خواهیم داشت.
§ترکیب با فصل 4 زیست 2:همه یاخته های هسته دار بدن میتوانند پیک شیمیایی کوتاه برد تولید کنند: مثال: اینترفرون نوع 1 که از سلول های آلوده به ویروس ترشح میشود. از طرفی همه سلول های هسته دار بدن در صورت آلوده شدن میتوانند با ترشح اینترفرون نوع یک در خط دوم دفاعی(واکنش های عمومی اما سریع) فعالیت کنند.
§ترکیب با فصل 7 زیست 3: اینترفرون از پروتئین های دستگاه ایمنی است. وقتی این پروتئین با روش مهندسی ژنتیک ساخته می شود، فعالیتی بسیار کمتر از اینترفرون طبیعی دارد. علت این کاهشِ فعالیت، تشکیل پیوندهای نادرست در هنگام ساخته شدن آن در باکتری است. پیوندهای نادرست باعث تغییر در شکل مولکول و درنتیجه کاهش فعالیت آن می شوند. به کمک فرایند مهندسی پروتئین و تغییر جزئی در رمز آمینو اسید، توالی آمینواسیدهای اینترفرون طوری تغییر می یابد که به جای یکی از آمینواسیدهای آن آمینواسید دیگری قرار می گیرد. این تغییر، فعالیت ضد ویروسی اینترفرون ساخته شده را به اندازۀ پروتئین طبیعی افزایش می دهد و همچنین آن را پایدارتر می کند. افزایش پایداری در نگهداری طولانی مدت پروتئین هایی که به عنوان دارو استفاده می شوند، اهمیت زیادی دارد.
تعابیر مهم
(برای تثبیت یادگیری خود در این مبحث قبل از دیدن جواب ها سعی کنید خودتان پاسخ سوالات را بدهید)
§گویچه های سفید دانه داری که دانه های روشن دارند ؟
ü نوتروفیل + ائوزینوفیل
§یاخته های ترشح کنند اینترفرون نوع دو ؟
ü یاخته کشنده طبیعی + لنفوسیت T
§گویچه های سفید دانه داری که هسته دو قسمتی دارند ؟
ü بازوفيل + ائوزینوفیل
§یاخته های ارائه کننده آنتی ژن؟
ü یاخته دارینه ای (دندریتی)
§گویچه های سفید دانه داری که هسته چند قسمتی دارند ؟
üنوتروفیل
§یاخته های ایجاد کننده علائم حساسیت ؟
üماستوسیت + بازوفیل
§گویچه های سفید دانه داری که دانه های درشت دارند؟
üبازوفیل + ائوزینوفیل
§پروتئین هایی که امکان فعالیت آنزیم القا کننده مرگ برنامه ریزی شده در نوعی یاخته را فراهم میکنند؟
üپرفورین
§پروتئین های محلول در خوناب که فقط در هنگام مواجهه با نوعی عامل بیگانه فعال میشوند؟
ü پروتئین های مکمل
§پروتئین هایی که توسط لنفوسیت های کمک کننده آلوده شده در افراد مبتلا به ایدز ترشح میشوند؟
üاینترفرون نوع یک
§پروتئین هایی که با قرار گرفتن در کنار پروتئین های مشابه خود میتوانند منفذیدر غشای یاخته ایجاد کنند؟
ü پرفورین + پروتئین مکمل
برای دسترسی به درسنامه کامل و تمام نکات این فصل فایل ضمیمه را دانلود کنید
تست های کنکور مبحث
پاسخنامه تشریحی در فایل ضمیمه قابل مشاهده است!!
ویدیو تحلیل تست های این مطلب
برای عضویت در کانال کانون برتر ها اینجا کلیک کنید.
