سلام به همه دوستان !🖐
در این مطلب قصد داریم مباحث مهمی از درس 12 جامعه شناسی یازدهم را با هم مطالعه و بررسی کنیم.
1- سوالات امتحان نهایی
2- درسنامه کامل به همراه مثال و نکات
3- 5 تست شناسنامه دار از این مبحث
4-پاسخ کلیدی تست ها در انتهای مطلب
 | یاسمین رمضانی رتبه3 کنکور انسانی 1403 دانشجوی حقوق دانشگاه تهران |
در ابتدا برای فهم اهمیت این درس به بررسی سوالات امتحانات نهایی آن میپردازیم.
- چالش های جهانی به تدریج آشکار میشوند
- ابتدا چالش های اقتصادی سیاسی نظامی و سپس چالش های معرفتی معنوی و اخلاقی بروز میکند
- علت این چالشها درونی است نه بیرونی پس:
برای مهار این چالشها نباید دنباله رو فرهنگ غرب بود.
- سکولاریسم و اومانیسم و روشنگری درمجموع عمیق ترین لایه فرهنگ معاصر غرب و روح آن را تشکیل میدهد.
- تمامی چالش های جهانی از این لایه هویتی برمیخیزند ولی بحران های معرفتی و معنوی به این لایه تعلق دارند.
🟣بحران معرفتی🟣
•در فرهنگ قرون وسطی کتاب مقدس و شهود آبا کلیسا معتبرترین راه شناخت جهان بود و شناخت از راه عقل و تجربه نادیده گرفته میشد
•این روش در دوران رنسانس مورد تردید قرار گرفت و به بحران معرفتی انجامید. جهان غرب برای رها شدن از این بحران وحی و شهود را در شناخت علمی نادیده گرفت به شناخت از راه عقل و تجربه بسنده کرد.
•در قرن نوزدهم جامعه شناسان بر اساس روش های حسی و تجربی به دنبال فهم حقایق بودند و علم را تنها راه شناخت جهان میدانستند درحالی که علوم دینی و فلسفی را غیرعلمی میپنداشتند. این دیدگاه منجر به القای این باور شد که تنها پیروی از فرهنگ غرب راه توسعه است. اما در نیمه اول قرن بیستم محدودیت های علم تجربی آشکار شد علم از داوری های ارزشی کنار رفت و تنها به امور طبیعی محدود شد.
در نیمه دوم قرن بیستم با آشکار شدن مبانی غیرتجربی علم تجربی پایه های علم مدرن غربی زیر سوال رفت. مشخص شد که تفسیرهای علمی تنها راه تبییین جهان نیست و فرهنگ های دیگر نیز میتوانند تفسیرهای متناسب خود داشته باشند. این شک در مبانی علوم غربی درواقع تردید در هویت فرهنگی و فلسفی غرب بود که منجر به بروز بحران معرفتی-علمی در دو بعد شد:
🔵افول روشنگری و شکل گیری جریان های پست مدرن🔵
در قرن نوزدهم روشنگری مدرن برپایه حس و تجربه استوار بود و شناخت غیرتجربی را علمی نمیدانست اما وقتی مشخص شد که علم تجربی هم به معرفت های غیرتجربی وابسته است استقلال معرفت علمی- تجربی مخدوش شد و هویت روشنگرانه آن مورد تردید قرار گرفت.
تردید در روشنگری به منزله تردید در هویت معرفت شناختی جهان مدرن بود.
دانشمندانی که در اصل روشنگری علم مدرن تردید کرده اند پسامدرن خوانده میشوند زیرا از اصول جهان مدرن عبور کرده و به فراسوی آن رسیده اند.
🟣ناسازگاری ابعاد معرفتی جهان غرب با نیازهای اقتصادی و سیاسی آن🟣
متفکران پسامدرن زمانی در اصول و مبانی فرهنگ غرب تردید کردند که سیاست و اقتصاد آنها ابعاد جهانی پیدا کرده و نیازمند علمی برای توجیه ایم بود اما اندیشه های پسامدرن این ظرفیت را نداشتند.
این ناتوانی بعد دیگری از بحران علمی-معرفتی است یعنی ناسازگاری بین عملکرد اقتصادی و سیاسی غرب با توانمندی ها علمی و معرفتی آن.
فرهنگی که توان معرفتی لازم برای دفاع از ابعاد گسترده سیاسی و اقتصادی خویش را نداشته باشد به حیوان فرتوتی میماند که با وجود جثه عظیم خود زمین گیر و آسیب پذیر شده.
🔵بحران معنویت🔵
•در فرهنگ غرب گرایش به دین و معنویت از سر گرفته شد و حتی برای پاسخ به نیاز فطری به معنویت دین های جدید به وجود آمدند و عده ای از آنها پیروی کردند.
•در فرهنگ مدرن سکولاریسم به صورت آشکار مطرح شد. در این فرهنگ گرایش ها و رفتارهای دینی تنها با توجیه دنیوی امکان مطرح شدن دارند
•سکولاریسم به ترتیب در حوزه های 1)هنر2)اقتصاد3)سیاست4)علم ظاهر گردید و فرهنگ تخصصی هرکدام از این حوزه ها سکولار و دنیوی شد اما فرهنگ عمومی در محدوده زندگی شخصی همچنان دینی باقی ماند.
•براساس گمان برخی جامعه شناسان در قرن بیستم دین از آخرین عرصه خود نیز بیرون خواهد رفت اما واقعیت خلاف این بود
پیامد های گریز از سکولاریسم در جوامع غربی:
•واداشتن برخی نخبگان جهان غرب به جست و جوی سنت های قدسی و دینی
•فراخواندن مهاجران ساکن کشورهای غربی که مرعوب فرهنگ غرب شده بودند
•رونق بخشیدن به بازار معنویت های کاذب و دروغین خرافه پرستی و شیطان پرستی و انواع بازسازی شده ادیان و عرفان های شرقی و سرخ پوستی نمونه هایی از آنها هستند
برای فهم بهتر درس 5 تست از این مبحث حل میکنیم.
