سلام . در این قسمت میخواهیم درس نهم فلسفه یازدهم را با هم جمع بندی کنیم.
**دوره یونان باستان**
نظر دقیق درباب انسان در این دوره اولین بار توسط افلاطون ابراز شد. و آثار و دیدگاه افلاطون تا حد زیادی منعکس کننده دیدگاه سقراط است.
افلاطون:
انسان -> بدن + حقیقت برتر بدون محدودیت مادی و غیرقابل رویت و جاودان (نفس) دارای عقل و خرد و جزء عقلانی انسان
نفس -> باررزش ترین دارایی انسان / وظیفه اصلی انسان: مراقبت از نفس به جهت آراستگی به فضایل
ارسطو:
پذیرش نظر افلاطون (قوه نطق (نه صرفا کلام بلکه تفکر) و حیات متعلق به نفس است)
نفس انسان هنگام تولد بالقوه است (نه علم و احساس و محبت و نفرت) و بتدریج با کسب این امور به فعلیت میرسد.
انسان با قوه تفکر استدلال میکند ( کمک گیری از تصورات و تصدیقات ) و انتقال محتوای استدلال با سخن گفتن و نطق.
**دوره جدید اروپا**
همانند معرفت شناسی ( عقل گرایان و تجربه گرایان ) در انسان شناسی نیز 2 گروه شدند:
(معتقدین به نفس : انسان دو بعد روحی و مادی دارد و حقیقت همان نفس است) و
(منکرین نفس/ انسان تک ساحتی : انسان مادی است و نفس از لوازم بدن است)
# معتقدین به وجود نفس :
دکارت -> بدن ماشین پیچیده و فعال بصورت خودکار / حقیقت (من) را بدن تشکیل نمیدهد بلکه روح و نفس است که مرکز اندیشه های ماست
روح و بدن ازهم مجزا هستند و روح از بدن استفاده میکند. روح برخلاف بدن از قوانین فیزیکی آزاد است.
کانت -> انسان موجودی اخلاقی و برخوردار از وجدان اخلاقی است و چنین ویژگی بدون وجود اختیار و اراده آزاد معنا ندارد. اختیار نیز ویژگی نفس است نه بدن که امری مادی است.
# معتقدین به انسان تک ساحتی :
ماتریالیست ها -> همه موجودات از جمله انسان (ماشین مادی پیچیده) یک بعد دارند و آن بعد مادی است. ذهن و روان چیزی جز مغز و اعصاب انسان نیست.
توماس هابز : ذهن بشر ماشین پیچیده مادی است که مانند دستگاه مکانیکی کار میکند
مارکس : انسان موجودی مادی با نیازهای اصلی مادی است و نیازهایی مثل اجتماع و قانون و اخلاق بخاطر نیازهای مادی پدید آمدند.
داروینیست ها -> عقاید نزدیک ماتریالیست ها / نتیجه فلسفی از نظریه داروین ( پیدایش حیات و تحول تدریجی موجودات زنده ) : انسان تنها حیوانی راست قامت و پیچیده تر است و تفاوت حقیقی اش با سایر حیوانات ، پیچیدگی است.
ماتریالیست ها + داروینیست ها -> بدلیل عدم تفاوت میان انسان و سایر حیوانات، او ارزش ویژه ای ندارد و اخلاق و فضائل اخلاقی بدلیل زیست اجتماعی و ابداع اصول و اجرای آن است.
** سوالات این درس و پاسخ آنها را میتوانید در فایل ضمیمه زیر مشاهده نمایید
موفق باشید**
