دوستان عزیز سلام.
درسنامهی زیر از کتاب آبی و سبز درک عمومی هنر کانون، توسط خانم گلشن اسکندری، رتبهی 5 منطقهی 3، دانشجوی رشتهی سینمای دانشگاه هنر تهران و پشتیبان ویژهی گروه هنر تهیه شده.
برای گرفتن مشاوره از ایشون میتونید با تلفن 0216463 و داخلی 1191 در تماس باشید.
«هنـــر و تمـدن ژاپـــن»
ژاپنیها همانند چینیها شیفته طبیعت بودند با این تفاوت که نگاهشان به طبیعت با احساساتیگری آمیخته است و غالباً به افراط، تفنن و تظاهر میگراید.
علاقهمندی ژاپنیها به طبیعت با احساسات زود گذر و تا حدی سطحی آمیخته شد.
نقاشی ژاپنی و آثار ژاپنی ظاهری چینی دارد اما بیشتر صوری، تزئیینی و تصنعی است و به تفنن میگراید اما هنر و نقاشی چینی اغلب متفکرانه و عارفانه است.
تندیسهای دوره نوسنگی ژاپن، غالبا طرحی حصیرگونه و درهم بافته دارند.
نخستین تندیسهای سفالی ژاپنی مربوط به هزارهی 4 ق.م در واقع مربوط به دورهی نوسنگی است.
- در سده 4 تا 7 میلادی، تندیسهای هانیوا Haniva (تندیس های مقبره ای) در ژاپن شکل گرفتند.
- اولین تندیس های بودای ژاپنی برگرفته از هنر یونانی- بودایی بود و سبکی واقع گرایانه داشت.
- ژاپنی ها از سده نهم تا دوازدهم تلاش کردند خود را از وابستگی کامل با چینی ها رها کنند که این رهایی هم در هنرهای بصری و هم در ادبیات دیده شد (مثلا: افسانه گنجی).
- قطع رابطه ژاپن با چین در اواخر سده 9 میلادی باعث رشد سنت های بومی و نقاشی بومی شد.
یاماتوئه
خصوصیت بارز سبک یاماتو-ئه (نقاشی های طوماری):
1) قلم گیری های سریع و نازک
2) رنگ ها تخت و درخشان
3) تجسم فضا از زاویه دید بال
موضوع سبک یاماتو-ئه (نقاشی های طوماری):
1) زندگی نامه ها
2) رویدادهای تاریخی
3) داستان های عامیانه و ادبی
- هنر باسمه ژاپنی، معرف زنده ترین هنر بومی و مردمی است که دارای موضوعات زندگی روزمره و جدید است.
- این هنر در جهتی متفاوت از جریان های هنر خواص شکل گرفت.
- باسمه های ژاپنی ← ارزان قیمت و قابل تکثیر بود، جنبه عامیانه و مردمی داشت.
- درباسمه های ژاپنی ← انعکاس فرهنگ توده شهرنشین و جلوه های زندگی روزمره بود و این باعث شد مورد پسندطبقات بالا و ممتاز جامعه نباشد.
- باسمه های ژاپنی تاثیری عمیق بر هنر اروپا در اواخر سده 19 میلادی داشت. به طور مثال تولوز لوترک، هنرمند سبک پست امپرسیونیسم با اثر پذیری از باسمه های ژاپنی پوستر های تبلیغاتی زیادی را چاپ و تکثیر کرد.
- شکل بناهای ژاپنی ← یک تا چند طبقه و با اشکال مربع یا مستطیل با سقف شیب دار سفالی بود که رخ بام بر ستونی چوبی تکیه دارد و شکل ایوان را در نمای ساختمان به خود می گیرد و لبه ها مانند معماری چینی به سمت بالا خمیده هستند.
- نمونه معماری معابد ژاپن ← معبد بیودو- این در اوجی مربوط به سده 11 میلادی است. تالار معبد بیودو- این به تالار هو- ئو- دو (ققنوس) معروف است.
- نمونه ای دیگر از معماری ژاپن ← معبد هوریوجی در نارا مربوط به سده 8 میلادی است.
- نخستین آثار هنری دوران آغازین ژاپن ← ردیف های استوانه ای گلی (هانیوا) به شکل جنگجویان و خانه بر تپه های تدفینی کوفان و ساختمان های چوبی اولیه و شکل گیری مذهب ژاپنی مرسوم به شین تو یا طریقت خدایان است.
- نمونه ساختمان های چوبی اولیه ← معبد ایزه یا ایسه
- مهمترین میراث هنری دوره باستان ژاپن ← ساخت زیارتگاه های بودایی (هوریوجی)، ساخت کاخ های چوبی (تالار زرین) است که با نقاشی های دیواری و پیکره های مفرغی بودایی تزئیین شدند.
- هنر دوره باستان ژاپن ← نقاشی دیواری + پیکره های مفرغی بودایی
- تثلیث (سه گانه مقدس) واکاشی در معبد هوریوجی از مفرغ از آثار دوره باستان است.
- نخستین میراث هنر محلی ژاپن در دوره هیان ← ایجاد مدارس اشرافی ،شکل گیری ادبیات ژاپنی ، داستان بلند طوماری گنجی و ساخت تالار ققنوس در معبد بیو دو- این در اوجی سده 11 میلادی است.
- هنرهای دوران جدید (مومویاما) ژاپن:
- در این دوره، سنت گل آرایی، نمایش کابوکی، چاپ نقش های چوبی باسمه، تدوین مراسم چای، توجه به باغ های هلو و تزئینات هنری شکل گرفت.
«تستهای مرتبط»
1- کدام یک از گزینه های زیر از ویژگی های سبک نقاشی یاماتوئه نیست؟
1) نمایش رویدادهای زندگی
2) تجسم فضا از زاویه دید بالا
3) استفاده از رنگهای تخت ت درخشان
4) قلم گیری سریع و نازک
گزینه 2 صحیح است.
تحلیل سوال: یاماتوئه نوعی نقاشی طوماری روایی است که در قرن 12 در ژاپن شکل گرفت و موضوع آن:
1) زندگی نامه ها
2) رویدادهای تاریخی
3) داستان های عامیانه و ادبی
نمونه ای از این نقاشی های طوماری: سوزاندن کاخ سانچو (طومار افقی) است که یک قیام اجتماعی را نشان می دهد. خصوصیت بارز سبک یاماتو-ئه (نقاشی های طوماری): 1) قلم گیری های سریع و نازک 2 ) رنگ ها تخت و درخشان 3) تجسم فضا از زاویه دید بالا است.
....................................
2- کدام گزینه به آثار دوره نوسنگی ژاپن اشاره دارد؟
1) تندیس هایی از جنس سفال، فلز و چوب
2) ظروف سفالی و زیورهایی از سنگ بلور
3) زنگوله های مفرغی با خطوط ساده
4) تندیس های گلی هانیوا
گزینه 2 صحیح است.
تحلیل سوال: ژاپنی ها از حدود هزازه 7 ق. میلاد وارد مرحله نوسنگی شدند. در این دوره زیورهایی از سنگ بلور و ظروف سفالین به دست آمد.
....................................
3- ویژگی تندیس های بودایی ساخته شده در ژاپن کدام است؟
1) برگرفته از هنر هند و نماد گرایانه
2) برگرفته از هنر چینی بودایی و طبیعت گرایانه
3) برگرفته از آیین ذن و نمادگرایانه
4) برگرفته از هنر یونانی بودایی و واقع گرایانه
گزینه 4 صحیح است.
تحلیل سوال: اولین تندیس های بودایی ژاپن در سده های 6 و 7 میلادی ساخته شدند که برگرفته از هنر یونانی_ بودایی سده های یک تا سه میلادی گندهارا هستند و سبگی واقع گرایانه دارند. نمونه این تندیس ها: 2 تندیس بودا (ایستاده و نشسته) در معبد تودای-جی در نارا است.
....................................
4- مجموعه تندیس های تثلیث واکاشی با کدام مضمون و مقارن با کدام دوره از هنر ژاپنی ساخته شد؟
1) آئین دن - جدید 2) آداب سامورایی - جدید
3) بودیسم - باستان 4) مذهب شینتو - نخستین
گزینه 3 صحیح است.
تحلیل سوال: از مهم ترین میراث هنری دوران باستان،ساخت زیارتگاه های بودایی (هوریوجی) و ایجاد کاخ های چوبی به ویژه تالار زرین کوندو است که با نقاشی های دیواری و پیکره های مفرغین بودایی تزئیین شده اند. مجموعه تندیس های تثلیث واکاشی،ملهم از بودیسم و مقارن با دوره ی باستان ژاپنی ساخته شد.