هنر و تمدن اشکانی
- اشکانیان سه پایتخت داشتند:
1- نیسا (در عشق آباد ترکمنستان) 2- صد دروازه یا قومس (در جنوب دامغان) 3 - تیسفون (در عراق)
- میراث هنری اشکانیان، پایه های هنر عالی دوره ی ساسانی را بنا نهاد و همچنان در هنر ایران جاری است.
- هنر اشکانی، ریشه در هنر مشرق زمین دارد.
- ویژگی های هنر اشکانی، عبارت اند از:
1- طرحها و مایههای آیینی و روحانی 2- علاقه به ظرافت و ریزهکاری
3- پرداختن به جزییات و تزیین 4- شیوهی نمایش روبه رو نگاری
- در این دوره، تالارهای ستوندار عصر هخامنشی اهمیت خود را از دست می دهند و به منظور دستیابی به فضاهایی بزرگ در ایوانها ستونها به صورت تزیینی (شبه ستون) به کار میروند و کاربرد اصلی خود را از دست میدهند.
- بناهای دوره ی اشکانی عبارتاند از: کاخ نسا، کاخ و عمارت کوه خواجه و معبد خورشيد در هاترا.
- از مهمترین شهرهای اشکانی عبارتاند از: شیز (تخت سلیمان)، دارابگرد، فیروزآباد، هاترا (در میانرودان شمالی) و نیسا.
- مهمترین مراکز هنر نقاشی دیواری دورهی اشکانی:
1- کوه خواجه در سیستان 2- منطقهی دورااروپوس در سوریهی کنونی
- تراژدیهاي اوریپید (نمایشنامه نویس یونانی) در زمان اشکانی در تیسفون اجرا می شده است.
- ادبیات حماسی و پهلوانی در دورهی اشکانی رشد کرد.
- معروفترین اثر ادبی دورهی اشکانی، کتاب خداینامه (مایه ی اصلی شاهنامه ی فردوسی) است.
- هنر اشکانی علاوه بر هنر ساسانی، بر هنر هند و بیزانس نیز تاثیر مستقیم داشت.
سعید کمالو