اسلام لامعی :شناخت پمپ سدیم – پتاسیم

  دانش آموزان  تجربی دقت نمائید :

در غشای سیتوپلاسمی همه سلول‌های بدن، پدیده انتقال فعال یون‌های سدیم و پتاسیم وجود دارد که  پمپ سدیم – پتاسیم نامیده می‌شود.

 این پمپ در غشا تارهای عصبی دارای اهمیت بیشتری است.

 یک مجموعه از آنزیم‌های پروتئینی با صرف انرژی ، یون‌های سدیم را از درون به بیرون سلول و یون‌های پتاسیم را از بیرون به درون سلول منتقل می‌کنند.

 این پروتئین‌های غشایی که جایگاهی برای اتصال یون‌های سدیم و پتاسیم دارند با صرف انرژی و به صورت همزمان سه یون سدیم ( 3Na+ )  را با دو یون پتاسیم ( 2K+ )  معاوضه می‌کنند.

یون‌های سدیم و پتاسیم هر دو، بار مثبت دارند ولی با توجه به آنکه سه یون مثبت به خارج منتقل شده و در مقابل آن فقط دو یون مثبت به درون می‌رود، پمپ سدیم - پتاسیم تعادل بین تعداد یون‌های مثبت و منفی را در بیرون و درون سلول عصبی بر هم می‌زند و باعث افزایش یون‌های مثبت خارج نسبت به داخل می‌گردد. به همین جهت پمپ سدیم – پتاسیم را پمپ الکتروژنیک(  Electrogenic  Pump) یعنی تولیدکننده پتانسیل الکتریکی می‌نامند. ( حالت منفی در پتانسیل آرامش )

  مقدار پتانسیل الکتریکی غشا که مستقیما بر اثر پمپ سدیم – پتاسیم ایجاد می‌شود، از چند هزارم ولت بیشتر نیست و بخش بیشتری از پتانسیل آرامش غشای نورون، نتیجه انتشار یون‌های پتاسیم به خارج است.