تجلیل از رتبه‌های زیر ۱۰ کانون فرهنگی آموزش قلم‌چی (جشن نخبگان ۱۴۰۵)، فرصتی برای مرور تجربه‌های موفقیت رتبه‌های برتر کنکور و بازاندیشی در نقش آموزش، تلاش مستمر و حمایت‌های آموزشی در شکل‌گیری مسیر پیشرفت دانش‌آموزان بود.
کاظم قلم‌چی، واقف و متولی بنیاد قلم‌چی و بنیان‌گذار کانون فرهنگی آموزش در مراسم تجلیل از رتبه‌های زیر ۱۰ کنکور سراسری، در سخنانی با تشریح عوامل مشترک موفقیت بر پایه پژوهش‌های بین‌المللی و تجربه دانش‌آموزان برتر، بر نقش تلاش پیوسته، ارزیابی مستمر، آموزش دوران کودکی و همراهی والدین در دستیابی به موفقیت تأکید کرد.
به گزارش روابط عمومی بنیاد قلم‌چی، کاظم قلم‌چی در این مراسم با طرح این پرسش که چه عواملی افراد را به موفقیت می‌رساند، به بررسی دیدگاه‌های مختلف درباره نقش هوش، شانس و سختکوشی پرداخت و با اشاره به تجربه دانش‌آموزان برتر، استمرار تلاش را یکی از عوامل مهم پیشرفت تحصیلی و دستیابی به اهداف بلندمدت دانست.
وی برای تبیین این موضوع، به ارزیابی‌های بین‌المللی نظام‌های آموزشی، از جمله آزمون پیزا، اشاره کرد؛ ارزیابی‌هایی که عملکرد دانش‌آموزان را در حوزه‌هایی مانند ریاضیات، علوم و خواندن و درک مطلب بررسی می‌کنند و امکان مقایسه عملکرد نظام‌های آموزشی کشورهای مختلف را فراهم می‌آورند.
کاظم قلم‌چی با اشاره به جایگاه کشورهای شرق آسیا در نتایج این ارزیابی‌ها - برخلاف آمریکایی‌ها که موفقیت را به شانس و اروپایی‌ها نژاد و هوش نسبت میدهند - بر اهمیت فرهنگ تلاش و تمرین مستمر در این کشورها تأکید کرد و توضیح داد که موفقیت تحصیلی را نمی‌توان صرفاً به استعداد یا هوش نسبت داد؛ بلکه شیوه آموزش، میزان تمرین، استمرار یادگیری و نگرش فرد به تلاش نیز در این مسیر نقش دارند.
سختکوشی؛ عاملی فراتر از استعداد
واقف و متولی بنیاد قلم‌چی در ادامه، با اشاره به تعداد پاسخ‌های درست دانش‌آموزان برتر در طول یک سال، میزان تلاش لازم برای رسیدن به چنین عملکردی را یادآور شد و گفت: ثبت حداقل ۳ هزار پاسخ درست، در ظاهر ساده به نظر می‌رسد، اما دستیابی به این میزان از پاسخ‌گویی، به تلاش مستمر، برنامه‌ریزی و پیگیری مداوم نیاز دارد. او از این دانش‌آموزان با عنوان قهرمانان سختکوشی یاد کرد.
وی به اهمیت پشتکار و زحمت پیوسته در مسیر دستیابی به اهداف بلندمدت پرداخت و گفت: در این چارچوب، موفقیت صرفاً به رسیدن به یک جایگاه یا کسب یک رتبه محدود نمی‌شود، بلکه توانایی ادامه‌دادن مسیر، حفظ انگیزه و پیشرفت پس از دستیابی به موفقیت‌های اولیه نیز اهمیت دارد.
کاظم قلم‌چی با بیان تجربه‌هایی از مسیر تحصیلی و حرفه‌ای چهره‌های موفق، بر ضرورت پرهیز از غرور پس از موفقیت تأکید کرد. در همین حال وی نخستین سال دانشگاه را دوره‌ای مهم برای حفظ نظم، استمرار یادگیری و شکل‌دادن به عادت‌های علمی دانست.
بنیان‌گذار کانون، همچنین بر اهمیت ارزیابی منظم و سنجش پیشرفت تأکید کرد و آزمون‌های برنامه‌ای را یکی از ابزارهای بررسی عملکرد، شناسایی نقاط ضعف و تقویت نقاط قوت دانش‌آموزان دانست.
تأثیر محیط آموزشی و فناوری بر یادگیری
کاظم قلم‌چی در بخش دیگری از سخنان خود، به تغییرات عملکرد دانش‌آموزان در ارزیابی‌های بین‌المللی و تأثیر تعطیلی مدارس در دوران کرونا اشاره کرد و توضیح داد: تعطیلی طولانی‌مدت مدارس، علاوه بر اثرگذاری بر افت تحصیلی، فرصت تعامل اجتماعی دانش‌آموزان را نیز محدود کرد.
وی با اشاره به مفهوم یادگیری اجتماعی و عاطفی (Social and Emotional Learning)، یادآور شد که مدرسه تنها محل فراگیری محتوای درسی نیست؛ بلکه دانش‌آموزان در تعامل با معلمان و همسالان خود، مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی را نیز می‌آموزند. از این رو، آموزش حضوری و ارتباط با دیگران می‌تواند نقشی فراتر از انتقال دانش داشته باشد.
وی همچنین با اشاره به گسترش استفاده از فضای مجازی و ابزارهای هوش مصنوعی، درباره پیامدهای استفاده نادرست یا بی‌رویه از فناوری و ذوق‌زدگی تکنولوژی در فرایند یادگیری سخن گفت. وی دو عامل مطالعه عجولانه و کم عمق را از جمله موضوعاتی دانست که باید در بررسی کیفیت یادگیری دانش‌آموزان مورد توجه قرار گیرند.
آموزش از دوران کودکی آغاز می‌شود
بنیان‌گذار کانون فرهنگی آموزش در بخش دیگری از سخنان خود، نقش پدر و مادر و کیفیت محیط یادگیری در دوران کودکی را از عوامل مؤثر در موفقیت تحصیلی دانست. وی با اشاره به نمونه‌هایی از دانش‌آموزان موفق که والدین آنان تحصیلات دانشگاهی نداشته‌اند، توضیح داد که همراهی خانواده با فرزند لزوماً به میزان تحصیلات رسمی والدین وابسته نیست و رفتارهای آموزشی، توجه به یادگیری و فرصت‌هایی که در محیط خانه فراهم می‌شود نیز اهمیت فراوانی دارد.
وی با اشاره به یافته‌های پژوهشی در حوزه آموزش دوران کودکی، بر اهمیت آشنایی کودکان با شمارش، حروف الفبا، خواندن و مفاهیم پایه پیش از ورود به مدرسه تأکید کرد. به گفته وی، فراهم‌کردن دسترسی کودکان به کتاب و شکل‌گیری عادت مطالعه در محیط خانواده، می‌تواند زمینه مناسبی برای یادگیری در سال‌های بعد فراهم کند.
کاظم قلم‌چی همچنین قصه‌گویی و گفت‌وگوی والدین با کودکان را از عوامل مؤثر در رشد زبانی و شناختی آنان دانست و توضیح داد: این تعامل‌ها به گسترش دایره واژگان، درک مفاهیم و تقویت توانایی استدلال کودکان کمک می‌کنند.
وی با تأکید بر جایگاه والدین در سال‌های نخست زندگی، یادآور شد که نقش خانواده به حمایت عاطفی و تأمین مالی محدود نمی‌شود بلکه همراهی در مسیر آموزش نیز بخش مهمی از مسئولیت والدین است. در عین حال، مدرسه و معلمان نیز در ادامه این مسیر و تقویت توانایی‌های دانش‌آموزان نقش اساسی دارند.
استمرار آموزش و مسئولیت دانش‌آموزان در دانشگاه
بنیان‌گذار کانون فرهنگی آموزش در ادامه، با اشاره به اهمیت حضور منظم در کلاس‌های درس، از دانش‌آموزان خواست پس از ورود به دانشگاه نیز عادت‌های مثبت آموزشی خود را حفظ کنند و تصور نکنند که موفقیت در کنکور به معنای پایان مسیر تلاش و یادگیری است.
وی ترم نخست دانشگاه را دوره‌ای مهم برای شکل‌گیری مسیر علمی و حرفه‌ای دانشجویان دانست و بر ضرورت حضور در کلاس‌ها، استفاده از تجربه استادان و پرهیز از غفلت از فرصت‌های یادگیری تأکید کرد.
کاظم قلم‌چی همچنین با اشاره به شرایط دشوار آموزشی در دوره‌های بحرانی، از جمله دوران جنگ و تعطیلی‌های ناشی از آن، از تداوم همراهی آموزشی کانون با دانش‌آموزان از طریق برگزاری آزمون‌های آنلاین و هدیه یاد کرد. وی نقش مجموعه‌های آموزشی در حفظ پیوستگی یادگیری را در کنار حمایت خانواده، تلاش دانش‌آموز و کیفیت آموزش در مدرسه مهم دانست.
بنیان‌گذار کانون در تشریح رویکرد کانون در حمایت از رتبه‌های برتر نیز توضیح داد: این مجموعه با ارائه جوایز غیرمتعارف، انگیزه اصلی موفقیت را شکل نمی‌دهد؛ بلکه دانش‌آموزانی که با اراده، پشتکار و تلاش شخصی در پی پیشرفت تحصیلی هستند، با برنامه‌ریزی اصولی و راهبردی کانون همراه می‌شوند تا مسیر موفقیت را آگاهانه‌تر و هدفمندتر طی کنند.
نقش‌آفرینی نخبگان در کشور و همراهی آموزشی با دانش‌آموزان
کاظم قلم‌چی در ادامه، با اشاره به حضور و فعالیت بسیاری از نخبگان و رتبه‌های برتر سال‌های گذشته در کشور، بر اهمیت نقش‌آفرینی آنان در عرصه‌های علمی، اقتصادی و اجتماعی تأکید کرد.
وی به فعالیت حرفه‌ای، راه‌اندازی کسب‌وکار، کارآفرینی و خدمت‌رسانی به مردم از سوی این افراد اشاره کرد و حضور آنان در کشور را بخشی از ظرفیت انسانی مؤثر در پیشرفت ایران دانست.
قدردانی از خانواده‌ها و خیرین آموزشی
در بخش پایانی این سخنرانی، واقف و متولی بنیاد قلم‌چی از چهره‌های علمی، مهمانان مراسم و خیرینی که در ساخت مدرسه و گسترش فرصت‌های آموزشی مشارکت داشته‌اند، یاد کرد.
وی با اشاره به فعالیت خیرین مدرسه‌ساز و تلاش افرادی که با هدف توسعه آموزش در نقاط مختلف کشور به ساخت مدارس کمک کرده‌اند، نقش مشارکت اجتماعی را در فراهم‌کردن فرصت‌های برابر آموزشی مهم عنوان کرد.
به گزارش روابط عمومی، مجموع محورهای مطرح‌شده در این سخنرانی بر این نکته تأکید داشت که موفقیت تحصیلی حاصل یک عامل منفرد نیست؛ بلکه از تعامل تلاش مستمر دانش‌آموز، حمایت خانواده، کیفیت آموزش، ارزیابی منظم و دسترسی به فرصت‌های یادگیری شکل می‌گیرد. بر این اساس، پرورش عادت‌های آموزشی از دوران کودکی و حفظ آن‌ها در دوره‌های بعدی تحصیل، از عوامل مهم در مسیر پیشرفت علمی به شمار می‌رود.
لازم به ذکر است مراسم تجلیل از رتبه‌های زیر ۱۰ کانون فرهنگی آموزش قلم‌چی در کنکور سراسری ۱۴۰۵، روز شنبه ۱۸ مهرماه، با حضور دانش‌آموزان برگزیده، خانواده‌های آنان و جمعی از مسئولان آموزشی، جامعه خیرین مدرسه‌ساز کشور، چهره‌های علمی و فرهنگی کشور در سالن همایش‌های صداوسیما برگزار و از دستاوردهای علمی دانش‌آموزان برتر و تلاش آنان در مسیر موفقیت تحصیلی قدردانی شد.