گفت‌وگو با زهرا رمضانی؛ پیش‌خوانی هوشمندانه، کلید یادگیری بهتر

زهرا با پیش‌خوانی زیست و شیمی در تابستان، توانست در سال تحصیلی با سرعت و دقت بیشتری دروس را درک کند و بر دروس اختصاصی تمرکز ویژه‌ای داشته باشد

گفت‌وگو با زهرا رمضانی؛ پیش‌خوانی هوشمندانه، کلید یادگیری بهتر

نام و نام خانوادگی: زهرا رمضانی مقدم

پایه تحصیلی: یازدهم

استان و شهر: اصفهان، شهرستان آران و بیدگل

شغل پدر: فرهنگی بازنشسته

شغل مادر: فرهنگی

معدل سال گذشته: ۱۹.۴۰

سابقه حضور در کانون: سال اول

نوع آزمون‌دهی: حضوری


مصاحبه گر: فاطمه محمدخواه 



 چه عواملی باعث شد به این سطح از تراز برسید؟ آیا نقطه‌عطفی در مسیرتان وجود داشت؟

تلاش کردم و با استمرار پیش رفتم. برای من موفقیت یک اتفاق یک‌شبه یا یک جهش ناگهانی نبود؛ نتیجه‌ی این بود که هر روز، حتی روزهایی که حال و انگیزه‌ی کافی نداشتم، بخشی از برنامه‌ام را انجام دادم و مسیر را قطع نکردم. سعی کردم مطالعه‌ام منظم و پیوسته باشد، آزمون‌ها را جدی بگیرم و بعد از هر آزمون، اشکالاتم را برطرف کنم. به نظرم رمز اصلی همین بود که اجازه ندادم وقفه‌ها و بی‌انگیزگی‌های موقت، کل مسیرم را متوقف کند.



با توجه به اهمیت امتحانات و معدل، چه برنامه‌ریزی برای موفقیت در امتحانات مدرسه دارید؟ آیا برنامه خاصی برای مطالعه دروس عمومی دارید؟

 دروس عمومی هم برنامه‌ی مستقل  ترجیح می‌دهم به جای ساختن چند برنامه‌ی موازی، روی یک مسیر واحد و مشخص متمرکز بمانم؛ یعنی همان برنامه‌ی راهبردی کانون و برنامه‌ای که پشتیبانم برایم تنظیم می‌کند. مطالعه‌ام برای امتحانات مدرسه هم در همین چارچوب پیش می‌رود و مباحثی که در آزمون‌ها می‌خوانم، همزمان به امتحانات مدرسه هم کمک می‌کند. در تابستان هم چون دروس عمومی را مطالعه نکردم، برایم ضرورتی نداشت که برنامه‌ی جداگانه‌ای برای آن‌ها بگذارم و فعلاً اولویتم دروس اختصاصی است.


 در آزمون‌ها بیشتر روی چه نوع سؤالاتی تمرکز می‌کنید؟ مفهومی، ترکیبی یا سرعتی؟ چرا؟

روش من این‌طور است که اول سؤالات سطح مناسب هر درس را پیدا می‌کنم و آن‌ها را حل می‌کنم؛ یعنی در هر درس، سراغ سؤال‌هایی می‌روم که در حد توان فعلی‌ام هستند و می‌توانم با اطمینان نسبی به آن‌ها پاسخ دهم. بعد از این‌که یک مرحله دفترچه را کامل پیش رفتم و سؤالات قابل حل را جواب دادم، برمی‌گردم و سعی می‌کنم بقیه‌ی سؤالات را هم حل کنم.

این کار دو فایده برایم دارد: اول اینکه زمانم را روی سؤال‌هایی که وقت‌گیر و دشوار هستند و ممکن است بی‌نتیجه بمانند، هدر نمی‌دهم و اول سرمایه‌ی نمره‌ای‌ام را جمع می‌کنم. دوم اینکه با یک ذهن آرام‌تر و بعد از گرم شدن، سراغ سؤالات سخت‌تر می‌روم و شانس پاسخ دادن به آن‌ها بیشتر می‌شود. به همین دلیل بیشتر روی سؤالاتی تمرکز می‌کنم که هم قابل حل باشند و هم بتوانم در زمان محدود به آن‌ها برسم، و در مرحله‌ی بعد سراغ سؤالات مفهومی‌تر و ترکیبی می‌روم.



روش شما برای تحلیل سؤالات درست، غلط و نزده چیست؟

در دفتر تحلیل، سؤالات را می‌نویسم. یعنی بعد از هر آزمون، سؤال‌هایی که غلط زده‌ام، آن‌هایی که نزده گذاشته‌ام و حتی سؤال‌هایی که درست جواب داده‌ام اما با شک و تردید بوده‌اند را یادداشت می‌کنم و علت اشتباهم را کنار هرکدام می‌نویسم.

بعد همراه با مرور هر درس، همان نکات را هم دوره می‌کنم. یعنی تحلیل آزمون برای من یک کار تمام‌شده و کنارگذاشته نیست؛ بخشی از چرخه‌ی یادگیری‌ام است. هر بار که مبحثی را مرور می‌کنم، سری هم به یادداشت‌های تحلیل همان مبحث می‌زنم تا مطمئن شوم اشتباه قبلی‌ام تکرار نمی‌شود. این کار باعث می‌شود نقاط ضعفم کمکم کم شوند و اشتباهاتم به تکرار تبدیل نشوند.



چطور از منابع کمک‌درسی استفاده می‌کنید؟ آیا ترتیب خاصی برای مطالعه و تست‌زنی دارید؟

برای استفاده از کتاب کمک‌درسی، اول درسنامه را از کتاب درسی می‌خوانم و بعد تست می‌زنم. یعنی اول سعی می‌کنم مفهوم را از منبع اصلی و پایه‌ای بفهمم و بعد سراغ تمرین و تست بروم.

دلیل این ترتیب این است که اگر بدون درک مفهوم شروع به تست زدن کنم، ممکن است بارها روی یک نوع سؤال گیر کنم و فقط وقت و انگیزه‌ام را از دست بدهم. اما وقتی اول درسنامه را می‌خوانم، با یک پیش‌زمینه‌ی ذهنی وارد تست‌زنی می‌شوم و می‌توانم تست‌ها را هدفمندتر و با تحلیل بهتر حل کنم. به نظرم این ترتیب باعث می‌شود تست‌زنی برایم تبدیل به تمرین فهم شود، نه آزمون و خطا



در تابستان چه دروسی را پیش‌خوانی کردید؟ این کار چه تأثیری در شروع سال تحصیلی داشت؟

در تابستان درس زیست‌شناسی و شیمی را پیش‌خوانی کردم؛ دو درس کلیدی و مهم رشته‌ی تجربی که حجم مطالبشان زیاد است

تأثیرش این بود که الان که به مدرسه می‌روم، به نظرم تأثیر مثبتی داشت؛ چون یک پیش‌زمینه‌ای در ذهنم داشتم و وقتی معلم توضیح می‌داد، مطالب را بهتر سر کلاس و هنگام تدریس دبیر درک می‌کردم. یعنی پیش‌خوانی باعث نشد فکر کنم همه چیز را بلدم؛ بلکه باعث شد ذهنم آماده‌تر باشد و کلاس برایم تبدیل به مرور و تثبیت شود، نه اولین مواجهه با مطلب. همین باعث می‌شود سرعت یادگیری‌ام در طول سال بیشتر شود و وقت بیشتری برای تست‌زنی و مرور باقی بماند


آیا مطابق برنامه راهبردی حرکت می‌کنید؟ چگونه برای دو هفته برنامه‌ریزی می‌کنید؟

بله، طبق برنامه‌ی راهبردی معمولاً پیش می‌روم. برای من برنامه‌ی راهبردی نقش یک نقشه‌ی کلی را دارد که مشخص می‌کند در هر دوره‌ی دو هفته‌ای، روی چه مباحثی باید تمرکز کنم و تا کجا باید پیش بروم.

برای برنامه‌ریزی دو هفته‌ای، ابتدا مباحث مشخص‌شده در برنامه‌ی راهبردی را می‌بینم و بر اساس آن، سهم هر درس و هر مبحث را در روزهای مختلف مشخص می‌کنم. سعی می‌کنم حجم کار را طوری تقسیم کنم که هم فرصت مطالعه‌ی عمیق داشته باشم، هم زمان کافی برای تست‌زنی و مرور باقی بماند و هم در روزهای نزدیک آزمون، فرصت جمع‌بندی و مرور نهایی داشته باشم. اولویت‌بندی هم برایم مهم است؛ یعنی اگر زمانی کم بیاورم، مباحث مهم‌تر و پایه‌ای‌تر را در اولویت قرار می‌دهم.



در طول هفته چطور بین درس، آزمون، مرور و استراحت تعادل برقرار می‌کنید؟

طبق برنامه‌ی پشتیبان پیش می‌روم. برنامه‌ی پشتیبان برایم نقش چارچوب و نظم را دارد و باعث می‌شود بدانم در هر روز و هر هفته چه کاری باید انجام دهم و از مسیر اصلی خارج نشوم.

در این چارچوب، مطالعه‌ی مباحث جدید، تست‌زنی، مرور و آماده شدن برای آزمون در طول هفته تقسیم می‌شود. سعی می‌کنم کارها را پشت سر هم و انباشته نکنم و هر بخش را در زمان خودش انجام دهم تا هم فشار زیاد نشود و هم فرصت استراحت داشته باشم. داشتن یک برنامه‌ی مشخص و دنبال کردن آن، به من کمک می‌کند که بین درس و آزمون و مرور، تعادل داشته باشم و در عین حال انرژی‌ام برای ادامه‌ی هفته حفظ شود.


گفت‌وگو با زهرا رمضانی؛ پیش‌خوانی هوشمندانه، کلید یادگیری بهتر

 آیا تا به حال در آزمونی افت تراز داشتید؟ چگونه با آن برخورد کردید؟

بله، ترازهای پایینی داشتم. در آن دوره‌ها احساس ناامیدی و بی‌انگیزه بودن می‌کردم و واقعاً سخت بود که بعد از یک افت، انگیزه‌ام را حفظ کنم. اما مسیر را ادامه دادم.

سعی کردم به جای اینکه خودم را با دیگران یا با نتیجه‌ی آزمون‌های قبلی‌ام مقایسه کنم، روی این تمرکز کنم که بفهمم کجا مشکل داشته‌ام و چه چیزی باعث افت شده است. تحلیل آزمون و ادامه دادن، مهم‌ترین کاری بود که انجام دادم. برایم روشن شد که یک تراز پایین به معنای پایان مسیر نیست؛ یک هشدار است که نشان می‌دهد کجای کار باید اصلاح شود. تجربه‌ی این افت‌ها به من یاد داد که ادامه دادن در شرایط سخت، ارزشمندتر از رسیدن در یک مسیر هموار است.


چه تفاوتی بین مطالعه‌ی امسال و سال‌های قبلتان وجود دارد؟

سال‌های قبل زمان کمتری برای درس خواندن می‌گذاشتم و الان استمرار بیشتری در مسیرم هست.

الان فهمیده‌ام که مطالعه‌ی پراکنده و مقطعی، هرچند هم که زیاد باشد، نتیجه‌ی پایدار نمی‌دهد. چیزی که امسال تغییر کرده این است که توانسته‌ام مسیرم را پیوسته نگه دارم؛ یعنی کمتر پیش می‌آید که چند روز را از دست بدهم و بعد بخواهم در مدت کوتاه جبران کنم. به جای آن، سعی می‌کنم هر روز بخشی از کار را انجام دهم. همین استمرار باعث می‌شود مطالب در ذهنم تثبیت‌تر شود و روزهای نزدیک آزمون، فشار و اضطراب کمتری داشته باشم.


 از کدام بخش‌های سایت کانون بیشتر استفاده می‌کنید؟ چرا؟

از بخش نمونه سؤالات چونکه سؤالات تشریحی تمامی مناطق و مدارس رو دارند و کامله.

برای من این بخش خیلی مفید است، چون به جای محدود شدن به یک سری سؤال مشخص، به طیف گسترده‌ای از سؤالات تشریحی دسترسی دارم که از مدارس و مناطق مختلف جمع‌آوری شده است. این تنوع باعث می‌شود با سبک‌های مختلف سؤال و سطح‌های متفاوت آن‌ها آشنا شوم و برای امتحانات تشریحی و نهایی بهتر آماده باشم.



 آیا در کنار درس، فعالیت هنری یا ورزشی دارید؟ این فعالیت‌ها چه تأثیری در روحیه‌تان دارد؟

خیر، فعالیت دیگری ندارم. در حال حاضر تمام تمرکز و وقتم روی درس و آزمون‌ها است و فعالیت هنری یا ورزشی منظمی را در کنار آن دنبال نمی‌کنم.



 اگر بخواهید یک جمله برای انگیزه دادن به دیگران بگویید، چه می‌گویید؟

اینکه الان، گذشته‌ی آینده‌شون هست و طوری کم‌کاری نکرده باشن که در آینده حسرت بخورند.


من خودم این جمله را باور دارم و سعی می‌کنم هر روز به آن عمل کنم. وقتی این نگاه را داشته باشی، دیگر درس خواندن فقط برای نمره‌ی این هفته یا آزمون این ماه نیست؛ ساختن آینده‌ای است که خودت می‌خواهی. کوتاهی‌های کوچک روزانه ممکن است الان کم‌اهمیت به نظر برسند، اما وقتی سال‌ها بعد به عقب نگاه کنی، همان روزها و همان ساعت‌های از دست رفته چیزی هستند که آدم حسرتشان را می‌خورد. برای همین سعی می‌کنم هر شب که کارهای روزم را مرور می‌کنم، مطمئن شوم که امروز را در راه ساختن آینده‌ام گذاشته‌ام، نه در حسرت فردا.