سلام کانونی های عزیز👋
در این مطلب قصد داریم به مبحث کلیه ها و ساختار درونی و بیرونی آنها بپردازیم .
 | حسین سلیمانی رتبه 340 منطقه 1 کنکور تجربی 1404 پزشکی دانشگاه ایران |
🔴ویژگی های درسنامه🔴
1- درسنامه کامل به همراه نکات تستی
2- بررسی شکل های مهم کتاب
3-دارای سه تست شناسنامه دار
4-پاسخنامه کلیدی تست ها در انتهای مطلب
5-سوالات نهایی مبحث و پاسخنامه
ابتدا سوالات نهایی این مبحث رو بررسی میکنیم:
بریم سراغ درسنامه کامل این بخش😎
هم ایستایی
گرچه ما انسانها در خشکی زندگی میکنیم اما یاختههای ما با محیط مایع در ارتباط اند.
آنچه حائز اهمیت است، مشابه بودن غلظت محیط مایع با غلظت درون یاختهها یا به عبارت دقیقتر مشابه بودن فشار اسمزی آنهاست.
اگر غلظت مایع اطراف یاختهها رقیقتر یا غلیظتر از یاختهها باشد ممکن است به ورود بیش از حد آب به یاخته( ترکیدن و لیز شدن سلول) یا خروج آب از آن منجر شود.
هم ایستایی و نقش کلیه ها
کمبود آب، اکسیژن و مواد مغذی یا انباشته شدن مواد دفعی یاختهها مثل کربن دیاکسید و مواد دفعی نیتروژندار از جمله مواردی اند که ادامه حیات را تهدید میکنند. حفظ وضعیت درونی بدن در محدودهای ثابت(نه نقطه ای ثابت) (همایستایی)، برای تداوم حیات، ضرورت دارد.
نکته: بسیاری از بیماریها در نتیجه برهم خوردن همایستایی پدید میآیند.
کلیهها در همایستایی نقش اساسی دارند. حفظ تعادل آب، اسید-باز، یونها و نیز دفع مواد سمی و مواد زائد نیتروژندار، از جمله وظایف کلیهاند.
مثال: چون بدن شما در نتیجه عرق کردن، آب از دست میدهد و بنابراین مقدار ادرار را کاهش میدهد تا آب از دست رفته را جبران کند.
ساختار بیرونی کلیه ها
کلیهها:
1- اندامهایی لوبیایی شکلاند و
2- به تعداد دو عدد در طرفین ستون مهرهها و
3- پشت محوطهشکمی قرار دارند.
نکته: اندازه کلیه در فرد بالغ، تقریباً به اندازه مشت بسته اوست.
نکته: به علت موقعیت قرارگیری و شکل کبد، کلیه راست قدری پایینتر از کلیه چپ واقع است.
بررسی شکل:
1- روی کلیه را پرده ای از جنس بافت پیوندی به نام کپسول کلیه می پوشاند.
2- کلیه دارای چین خوردگی های سطحی است.
3- رگ ها و میزنای از قسمتی به نام ناف کلیه به آن وارد و خارج می شوند.
4- به ترتیب از بالا به پایین در ناف کلیه:
سرخرگ کلیوی وارد می شود.
سیاهرگ کلیوی خارج می شود.
میزنای خارج می شود.
5- به ترتیب از جلو به عقب :
سیاهرگ کلیوی خارج می شود.
سرخرگ کلیوی وارد می شود.
میزنای خارج می شود.
6- سیاهرگ کلیوی در خارج از کلیه تشکیل می شود.
7- سرخرگ کلیوی خارج از کلیه منشعب می شود.
8- سیاهرگ کلیوی از سرخرگ کلیوی فضای درونی بیشتری دارد.
حفاظت از کلیه ها
دندهها از بخشی (نه همه!) از کلیه محافظت میکنند.
✅ دنده ها فقط از بخش های فوقانی هر کلیه محافظت می کنند.
پردهای از جنس بافت پیوندی به نام کپسول کلیه، هر کلیه را در بر گرفته است.
✅ کپسول کلیه به راحتی از روی کلیه جدا می شود.
✅ کپسول کلیه از جنس بافت پیوندی متراکم است.
✅ کپسول کلیه شفاف است.
چربی اطراف کلیه، علاوه بر اینکه کلیه را از ضربه محافظت میکند در حفظ موقعیت کلیه نقش مهمی دارد.
نارسایی کلیه
چربی اطراف کلیه در حفظ موقعیت کلیه نقش مهمی دارد.
تحلیل بیش از حد این چربی در افرادی که برنامه کاهش وزن سریع و شدید بهکار میگیرند ممکن است سبب افتادگی کلیهها (بهخاطر کاهش چربی اطراف کلیه) شوند. در این صورت، فرد با خطر بسته شدن میزنای و عدم تخلیه مناسب ادرار از کلیه روبهرو میشود که در نهایت به نارسایی کلیه خواهد انجامید.
در بیماری نارسایی کلیه، کلیهها به تدریج توانایی خود را برای تصفیه خون و دفع مواد زائد از دست میدهند. این وضعیت عوارض گستردهای در سراسر بدن ایجاد میکند که بعضی از آنها عبارتند از:
1- تجمع مواد زائد و سمی در خون
2- اختلال در تعادل مایعات و اسید و باز و یون ها
ساختار درونی کلیه ها
در برش طولی کلیه، سه بخش مشخص دیده میشود که از بیرون به درون عبارت اند از:
1- بخش قشری
2- بخش مرکزی
3- لگنچه
بخش قشری خارجی ترین بخش ساختار درونی کلیه است، بخش زیادی از نفرون ها در این قسمت قرار دارد.
در بخش مرکزی، تعدادی ساختار هرمی شکل دیده میشود که هرمهای کلیه نام دارند.
✅ قاعده هرمها به سمت بخش قشری و راس آنها به سمت لگنچه است.
هر هرم و ناحیه قشری مربوط به آن را، یک لپ کلیه مینامند.
نکته: بخش مرکزی و بخش قشری برخلاف لگنچه در لپ کلیه حضور دارند.
✅ ادرار در لپ کلیه تشکیل می شود.
لگنچه، ساختاری شبیه به قیف دارد.
✅ 2 ساختار قیف شکل در کلیه ها وجود دارند، یکی لگنچه و دیگری کپسول بومن.
ادرار تولید شده، به آن وارد و به میزنای هدایت میشود تا کلیه را ترک کند.
بررسی شکل
✅ در برش طولی تیره ترین قسمت ، هرم های کلیه است.
✅ در برش طولی لگنچه روشن ترین قسمت است.
✅ بخش قشری کم ترین ضخامت را دارد.
✅ کپسول کلیه جزئی از بخش قشری نیست.
✅ بافت چربی در بین مجراهای منتهی به لگنچه دیده می شود.
✅ رنگ بخش قاعده ای هرم های کلیه تیره تر از رنگ بخش رأسی آن است.
✅ بخش قشری در بخش مرکزی نفوذ کرده است و هرم ها را جدا کرده.
✅ عروق خونی در بخش داخلی بخش قشری بیشتر از بخش خارجی بخش قشری بیشتر وجود دارند.
تشریح کلیه گوسفند
✅ یک عدد کلیه گوسفند تهیه کنید. اگر چربیهای اطراف آن کنده نشده باشد بهتر است.
✅ این چربی همان چربی ضربه گیر و حافظ موقعیت کلیه است.
✅ در بین چربیها میزانی، سرخرگ و سیاهرگ کلیه را تشخیص دهید.
✅ این چربی در ناف کلیه قرار دارد.
✅ کپسول کلیه با بریدن قسمتی از آن، به راحتی جدا میشود.
✅ با یک برش طولی در سطح محدب کلیه، آن را باز کنید و بخشهای مختلف آن را تشخیص دهید.
✅ بخش محدب کلیه بخش خارجی و بخش مقعر آن سمت داخلی آن است.
✅ در وسط لگنچه، منفذ میزنای مشخص است. با وارد کردن گمانه و جلو بردن آن درون میزنای، میتوانید اطمینان پیدا کنید که میزنای را درست تشخیص دادهاید.
بررسی شکل فعالیت
✅ در کلیه گوسفند برخلاف کلیه انسان، بخش قشری تیره تر از بخش مرکزی است.
✅ خون سیاهرگ کلیوی مستقیما به بزرگ سیاهرگ زیرین می ریزد.
✅ خون سرخرگ کلیوی مستقیما از آئورت می آید.
✅ خون سرخرگ کلیوی نسبت به خون سیاهرگ کلیوی دارای مقادیر بیشتری از مواد زائد نیتروژن دار، داروها و مواد سمی هست.
✅ پرده صفاق کلیه ها را کامل در بر نمیگیرد.
بریم سراغ سه تست این بخش:
پاسخنامه کلیدی تست ها:
💥😎عضویت در کانال بله کانون برترها😎 💥
