ایستگاه‌های بازیابی؛ مطالعه مهم‌تر است یا آزمون دادن؟

زیاد آزمون دادن چه قدر اهمیت دارد؟ مطالعه مهم‌تر است یا آزمون دادن؟ اگر مطالعه ما به صورت کامل و جامع انجام نشد خود را از آزمون دادن محروم کنیم؟

ایستگاه‌های بازیابی؛ مطالعه مهم‌تر است یا آزمون دادن؟

زیاد آزمون دادن چه قدر اهمیت دارد؟ مطالعه مهم تر است یا آزمون دادن؟ اگر مطالعه ما به صورت کامل و جامع انجام نشد خود را از آزمون دادن محروم کنیم؟ آیا آزمون دادن وقت هدر دادن است؟ آزمون دادن حس خوبی به ما می دهد یا مطالعه؟ کدام یک در کسب نتیجه مطلوب و رسیدن به هدف ما را یاری می کند؟

بنابر ویژگی های عموم افراد، آزمون دادن کار طاقت فرسایی است. چرا که مانند آئینه عملکرد واقعی شما را به شما و دیگران نشان می دهد. غالباً ترجیح می دهیم با احساسات به موضوعات نگاه کنیم و تصمیم گیری کنیم؛ چرا که تصمیم گیری براساس احساسات گزینه های زیادی برای ما مهیا می کند و ممکن است با ارائه دلایل غیر واقعی حس خوبی هم در آن لحظه در ما ایجاد شود. آزمون دادن بازخوردهایی به ما می دهد که ممکن است خوشایند ما نباشد. ترجیح می دهیم حال ما خوب باشد اما با واقعیت روبرو نشویم. مثالی را با وام گیری تشبیه فیل و فیل سوار ذکر می کنم. فیل درون ما همان احساسات ما که اتفاقاً خیلی هم قوی است ترجیح می دهد در آموزش و یادگیری به مطالعه بیش از آزمون اهمیت دهد. آزمون دادن غالباً او را نا آرام می کند. بهانه می گیرد. سرکش می شود و تصمیماتی می گیرد که جز خرابی و سخت تر کردن کار راه به جایی نمی برد. این جاست که فیل سوار یعنی منطق ما با تحقیق و استدلال فیل را رام می کند. البته که کار ساده ای نیست و نیاز به تجربه و زمان فراوان و پیوستگی در مسیر دارد. تحقیق های زیادی درباره اهمیت آزمون دادن ارائه شده است. در مطالعات جامع اخیر مقایسه آزمون دادن و مطالعه کردن نشان می دهد یادگیری چیزی جز فشار آوردن به ذهن و کسب این مهارت نیست. این در واقع مفهوم بازیابی است. ابتدا آزمون دهید، به ذهن خود فشار بیاورید، آموخته ها را در ذهن خود باز چینش و طبقه بندی کنید، مطالب را از زاویه دیگر ببینید، تجزیه و تحلیل کنید، از نوع دیگری یاد بگیرید، برنامه خود را اصلاح کنید و سپس مطالعه کنید. این است آموزه ها و فواید بازیابی. اگر مطالعه شما به صورت کامل انجام نشده باشد، مطالعه کردن و آزمون ندادن شما را به جلو نمی برد(شاید برای چند ساعت جلوتر باشید در بلند مدت مطمئناً عقب تر می روید) دلیل آن هم این است که با آزمون دادن شما مطالب قبلی را تثبیت می کنید، طبقه بندی می کنید، نقاط قوت و ضعف خود را شناسایی می کنید. اگر روی مطالعه تاکید خیلی زیادی داشته باشید خود را نمی آزمایید و در نتیجه نگاه دقیقی از خود ندارید و همین موضوع است که تفاوت دانش آموزان را مشخص می کند. در بازیابی نیز تقسیم بندی اجرایی وجود دارد. بازیابی سوالی،  بازیابی موضوعی، بازیابی مبحثی، بازیابی درسی، بازیابی مجموعه ای و بازیابی کلی. اگر تا به حال از بازیابی استفاده نکرده اید یا با این موضوع چالش دارید، کار را از پایان آغاز کنید. یعنی از بازیابی کلی کار را شروع کنید. بازیابی کلی یعنی آزمونی کامل از خود بگیرید. این کار یک دید جامع به شما می دهد. توهم فراموشی و توهم آگاهی با این کار کاملاً مشخص می شود. البته فراموش نکنید فیل سوار درون خود را آگاه کنید که فیل درون را کنترل کند و شروع به بهانه گیری نکند و اعتماد به نفس تان را حفظ کنید. اجرای بازیابی یک نقشه راه به شما نشان می دهد که روی کدام درس، کدام موضوع و مباحث و تیپ سوال زمان بگذارید. می توانید بعد از بازیابی کلی به سراغ بازیابی مجموعه ای( دروس عمومی یا اختصاصی) و سپس بازیابی درسی و در هر درس به سراغ بازیابی مبحثی و در هر مبحث به سراغ بازیابی موضوعی و بازیابی سوالی بروید. این روش را بازیابی ریلی نام گذاری کرده ام. البته روش بازیابی می تواند معکوس باشد. بازیابی ریلی معکوس. ابتدا بازیابی سوالی سپس بازیابی موضوعی و بعد بازیابی مبحثی و ... انتخاب نوع بازیابی مهارتی فراشناختی است. نکته مهم این است در زمان  مناسب، شرایط مناسب و با توجه به برنامه ریزی خود یک یا چند ایستگاه از بازیابی ریلی را انتخاب کنید. روی یک ریل حرکت کنید و در هر ایستگاه، بازیابی متناسب با نیاز خود را انجام دهید، از دانسته ها و نادانسته های خود آگاهی یابید. این کار شما را با سرعت بیشتری به پیش می برد.

جمع بندی: بازیابی روشی موثر در یادگیری و تحلیل وضعیت آموزشی شماست. در این روش به جای چندباره خوانی مطالب ابتدا یک یا چند سری سوال حل می کنید و نقاط قوت و چالشی خود را شناسایی می کنید و سپس مطالعه و تمرین را برای رفع چالش ها شروع می کنید. بازیابی را می توانید از یک یا چند سوال تا یک مجموعه سوال مربوط به یکی یا چند درس اجرا کنید. در زیر برخی از مزایای این روش آمده است.

  • 1- شناسایی سریع تر نقاط قوت و چالش ها

  • 2- آرام شدن ذهن و رفع توهم عدم کسب نتیجه مطلوب به دلیل توهم سخت بودن امتحان

  • 3- فشار بیشتر به ذهن و ماندگارتر شدن مطالب

  • 4- توجه بیشتر به جزئیات

  • 5- شناسایی تیپ بندی سوال ها و مباحث ارزشمندتر

  • 6- جلوگیری از هدر رفتن زمان به دلیل وسواس چندباره خوانی مطالب

  • 7- جلوگیری از هدر رفتن زمان به دلیل پرش ذهنی در مطالعه

  • 8- تقویت قدرت پیش بینی سوال

  • 9- سنجش توهم فراموشی و توهم یادگیری و بهینه سازی برنامه ریزی درسی  و مدیریت زمان

  • 10- مرور مطالب در ذهن و چینش ساختار جدیدتر مطالب

با حضور پیوسته در آزمون ها خود را دائماً اصلاح کنید. متمرکز باشید. در نیم سال دوم برخی دانش آموزان به دلایل مختلف ممکن است از برنامه جدا شوند و آسیب ببینند. یکی از این دلایل بهانه نرسیدن به برنامه می باشد. بازیابی را به خاطر داشته باشید و اهمیت آن را برای خود مرور کنید تا حتی اگر به برنامه هم نرسیدید حضور پیوسته داشته باشید و غیبت نکنید. کانون با 2 ابزار کاربردی آزمون هدف گذاری و آزمون مشابه پارسال بستر را برای اجرای بازیابی برای شما فراهم کرده است. برای کسب مهارت در اجرای بازیابی از هر آزمون متناسب با هدف آن بهره ببرید.

جسور باشید. تصمیم بگیرید. فیل سوار ماهری باشید.

 ایستگاه های بازیابی را بشناسید و از آن ها به بهترین شکل ممکن استفاده کنید.

پیوسته و هدف مند تلاش کنید.

حتماً موفق خواهید شد.