چند نکته مهم در رابطه با خلاصه نویسی
بشری صیدمحمدی
رتبه ۱۱ هنر-بازیگری دانشگاه تهران
خلاصه برداری،به خصوص در کنکور هنر به علت تعدد و زیادی منابع مورد مطالعه برای دروس اختصاصی،از موارد بسیار مهم و حایز اهمیت است که لازم است دانش آموز در نیم سال دوم و با نزدیک شدن به زمان کنکور،توجه ویژه به آن داشته باشد.به خصوص در درس پراهمیت و ضریب بالایی هم چون درک عمومی هنر،خلاصه نویسی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است؛چون با نزدیک شدن به دوران طلایی نوروز و دوران جمع بندی،مرور دروس پر اهمیت و ضریب بالایی چون درک عمومی هنر در اولویت قرار می گیرد و با توجه به تعدد منابع آزاد و کتاب های درسی برای این درس و دیگر دروس اختصاصی رشته ی هنر،بهترین راه استفاده از خلاصه هاست که نقش مهمی را در به یاد آوری دوباره ی مطالب خوانده شده دارد.
نکته ی بسیار مهمی که باید در خلاصه برداری به آن دقت شود،این است که خلاصه نویسی، واقعا " خلاصه نویسی" باشد و بازنویسی دوباره ی کتاب درسی نشود.بسیاری از دانش آموزان با این مساله مواجه هستند که نمی دانند کدام قسمت های کتاب درسی مهم هستند و باید در خلاصه نویسی به آن ها دقت کنند.یک راه حل عالی برای این مشکل این است که دانش آموز برای فصلی که مطالعه کرده است و قصد خلاصه کردن آن را دارد،به نوع طراحی سوالات آزمون و سوالات کنکور دقت و توجه کند."نوع طراحی" سوالات کنکور و آزمون به دانش آموز جهت می دهد که از طراح سوالات،از فصلی که او مطالعه کرده،"چگونه سوال می دهد" و موارد مهم و حایز اهمیت در فصل مورد مطالعه چه چیزهایی بوده است.با این شیوه دانش آموز کم کم متوجه تفاوت دیدگاه خودش و طراح در تشخیص موارد با اهمیت درسی می شود و تلاش می کند خودش را با دیدگاه طراح منطبق کند و بعد از چندبار تمرین این روش،در خلاصه نویسی بهتر شده و دقیق تر می تواند موارد با اهمیت درسی را تشخیص دهد.یک روش دیگر برای خلاصه برداری،خلاصه برداری از پاسخ تشریحی آزمون ها در دروس ضریب بالا و بااهمیت است که بسیار می تواند کمک کننده باشد.
دقت شود که نوع خلاصه برداری هر درس با درس دیگر متفاوت است و به ماهیت آن درس بستگی دارد.مثلا برای درسی مثل ادبیات بهترین روش خلاصه برداری،خلاصه برداری موضوعی یا مبحثی است.به این صورت که واژگان،لغات املایی،آرایه،قرابت،دستور زبان و... هریک به طور جدا خلاصه برداری شود که مرور آن ها راحت تر باشد.یا در درس هایی چون ریاضی و فیزیک،بهتر است فرمول های اصلی و کلیدی خلاصه برداری شوند که برای حل مساله مرور آن ها راحت تر باشد.یا در درسی چون خلاقیت نمایشی یا درک عمومی هنر که متنی هستند،خلاصه برداری باید با توجه به نوع طراحی سوال های آزمون ها و کنکور و هم چنین از پاسخ نامه ی تشریحی آزمون ها باشد.در درسی مثل خلاقیت تصویری که بیشتر تصویر محور است و تحلیل تصاویر در آن اهمیت زیادی دارد،شاید بتوان گفت خلاصه برداری کارایی چندانی برای این درس ندارد و بیشتر حل تست های متعدد تصویری و تحلیل دقیق آن ها از اهمیت بالایی برخوردار است و در خلاصه برداری برای این درس بیشتر باید به مفاهیم اصلی هنرهای تجسمی دقت کرد.نکته ی مهمی که داوطلبان کنکور هنر باید به آن توجه کنند،این است که حتما «منابع آزاد» ای را که در کنار کتاب های درسی مطالعه می کنند،خلاصه کنند و خلاصه های منابع آزاد را به خلاصه هایی که از کتاب های درسی برداشته اند،اضافه کنند که خلاصه های آن ها جامع شود.برای خلاصه برداری از منابع آزاد بهتر است مواردی از منابع آزاد خلاصه شوند که در کتاب های درسی به آن ها توجه نشده یا کم تر توجه شده؛به عبارتی می توان گفت بهتر است مطالبی از کتاب های منابع آزاد خلاصه برداری شوند که به نوعی تکمیل کننده ی مطالب کتاب درسی باشند.