بر اساس اين نظريه سنگ کره زمين يک تکه نيست بلکه از تعدادي ورقه هاي بزرگ و کوچک تشکيل شده است.
نکته:
بعضي از ورقه ها در زير قاره ها و بعضي ديگر در زير اقيانوس
ها و برخي هر دو را در بر مي گيرد.
نکته: به هر
يک از ورقه هاي سنگ کره يک پليت مي گويند نمونه اي از حرکت پليت ها
در سطح زمين.
بر اثر حرکت پليت ها در حاضيه ورقه ها زلزله ايجاد مي شود.
زلزله
حرکت ناگهاني قسمتي از زمين را زلزله گويند که اين حرکت موجب تخريب
ساخمان ها و رانش زمين مي شود و گاهي خسارت جاني و مالي زيادي را
به بار مي آورد.
ريشتر
واحد شدت زلزله است که دانشمند آمريکايي به نام چالز فوانسيس ريشتر
اولين بار شيوه اندازه گيري شدت زلزله را پيشنهاد داد او شدت زلزله
را 1 تا 12 ريشتر بيان کرد.
نکته انرژي زمين لرزه اي که
شدت آن يک ريشتر است برابر انرژي حاصل
از انفجار 170 گرم تي ان تي (TNT)
است. به ازاي افزايش هر درجه ريشتر
شدت زمين لرزه 31 برابر عدد قبلي است.
سؤال:
چه عاملي در زير سنگ کره موجب شکل پذيري و خمير مانند بودن
نرم کره مي شود؟
جواب: دما و فشار بسيار زياد در زير سنگ کره
سؤال:
چگونه قسمت خميري گوشته ممکن است جا به جا شود؟
جواب: چون قسمت زيرين دما بيشتر از قسمت بالايي بخش خميري شکل است
اين اختلاف دما باعث تغيير چگالي مواد شده و سبب جابه جايي ماده
خميري شکل مي شود.
سؤال:
چه موقع ورقه هاي سنگ کره جا به جا مي شوند؟
جواب:
وقتي مواد نرم کره به آرامي بالا بيايند و به طرفين کشيده
شوند ورقه ها روي هم مي خزند.
حرکت ورقه ها در مجاورهم به سه صورت ممکن است باشد.
1- دو ورقه از هم دور مي شوند.
2- دو ورقه به هم برخورد کرده و نزديک مي شوند.
3- دو ورقه در کنار هم مي لغزند.
پديده هاي حاصل از حرکت ورقه ها:
1- ورقه هاي دور شونده:
بيش تر محل ورقه هاي دور شونده در ميان اقيانوس ها قرار دارند در اين مناطق مواد مذاب از بين دو ورقه خارج شده و بين دو ورقه سخت مي شود و پوسته جديد حاصل مي گردد.
به همين دليل هر ساله چندين سانتي متر بر وسعت اقيانوس ها افزوده مي
شود.
2- ورقه ها هاي نزديک شونده:
چون ورقه هاي نزديک شونده خصوصيات فيزيکي و شيميايي مختلفي دارند
پديده هاي حاصل به يکي از صورت هاي زير مي باشد.
الف: برخورد ورقه اقيانوسي با قاره اي:
چون ورقه هاي اقيانوسي نسبت به ورقه هاي قاره اي سنگين تر مي باشند
به زير ورقه هاي قاره اي کشيده مي شوند و باعث ايجاد گودال
اقيانوسي- کوه هاي آتش فشان و زلزله مي شوند.
ب: برخورد دو ورقه اقيانوسي:
يک ورقه به زير ورقه ديگر فرو مي رود و با خم شدن لبه ورقه ها
گودال عميق اقيانوسي ايجاد مي شود. ورقه فرو رونده ذوب شده و مواد
مذاب از بستر دريا خارج مي گردند و بر اثر آتش فشان جزايري سر از
آب بيرون آورده و جزاير قوسي توليد مي گردند.
ج: برخورد دو ورقه قاره اي
هيچ کدام از ورقه ها زير ديگري فرو نمي رود چون جرم هر دو مساوي
است بر اثر چنين برخوردي کوه و زلزله شديد ايجاد مي شود.
3- ورقه ها در کنار هم مي خزند
در اين محل ها نه پوسته جديد توليد مي شود و نه ورقه اي تخريب مي
شود بلکه فقط ورقه ها کنار هم حرکت مي کنند در اين صورت زلزله هاي
شديد ايجاد مي گردد.