رنگ اصلی مریخ چه رنگی است/ تنفس هوا در مریخ

به گزارش خبرنگار مهر، ناسا اولين بار پنج سال پيش از اينکه اولين شاتلش پرواز کند، فضاپيمايي را بر روي مريخ فرود آورد از آن زمان تا کنون يافته هاي جديدي از مريخ به دست آمده است: مريخ نوردهاي وايکينگ 1 و 2 خاک مريخ را تجزيه کرده اند، "روح" و "فرصت" شواهدي از آب را در اين سياره يافتند و مريخ نورد فونيکس برف را در مريخ به چشم ديد. با اين همه سوال بزرگ همچنان بي پاسخ باقي مانده است: آيا مريخ مي تواند از حيات پشتيباني کند؟

"کنجکاوي" کاوشگر جديد ناسا است که براي يافتن پاسخ اين سوال راهي مريخ شد. اين کاوشگر پيچيده ترين کاوشگر بين سياره اي است که تا به حال ساخته شده است.

تجهيزاتي براي کنجکاوي

به گفته دانشمندان اين کاوشگر نه تنها تواناترين کاوشگري است که تا کنون به سياره اي ديگر فرستاده شده بلکه تواناترين کاوشگر علمي است که تا کنون از مدار زمين به بيرون قدم گذاشته است. کنجکاوي که ساخت آن از سال 2004 آغاز شده است طي 23 ماه اقامتش در مريخ ده ها نمونه را از ميان صخره هاي مريخ و يا خاک سطح سياره استخراج کرده و مورد بررسي قرار داد همچنين محدوده تجسسي اين کاوشگر در مريخ نسبت به ديگر کاوشگران بسيار وسيعتر است.

محموله تجهيزات علمي که به همراه کنجکاوي روانه مريخ شده 10 برابر تجهيزاتي است که تا کنون توسط ديگر کاوشگرهاي مريخ به سياره سرخ منتقل شده اند. بر خلاف ديگر کاوشگرها، کنجکاوي تجهيزاتي را براي نمونه برداري از خاک و سنگ به همراه دارد تا پس از پردازش آنها را به درون اتاقک آزمايشي انتقال دهد تا تجهيزات تحليلي آنها را مورد آزمايش دقيقتر قرار دهند.

موقعيت فرود

هدف کنجکاوي کشف اين است که آيا محيط مريخ براي تشکيل حيات ميکروبي مناسب بوده يا نه، اين کاوشگر همچنين به دنبال نشانه هايي از حيات ميکروبي در ميان خاک و سنگهاي مريخ خواهد بود. کنجکاوي براي آغاز ماموريت خود در نزديکي پايه کوهي درون حفره "گيل" فرود آمد ، جايي که خاک آن حاوي مواد معدني است که در آب تشکيل مي شوند. انتخاب اين حفره براي فرود کنجکاوي پس از بررسي 30 موقعيت مختلف توسط 100 دانشمند انجام گرفته است.
از آنجايي که منطقه فرود در اين حفره به ديواره هاي حفره بسيار نزديک است، در انتخاب موقعيت دقيق فرود و نحوه فرود دقت بسيار زيادي خرج شده است.

فرود چند مرحله بر روي مريخ

پس از اينکه کنجکاوي به مدار مريخ رسيد، طي چندين مرحله تغيير وضعيت داد و خود را براي فرود بر روي سياره سرخ آماده کرد. مرحله اول: سکوي حامل از صفحه محافظ حرارتي جدا شده و فضاپيما به گونه اي چرخيد که بخش محافظ حرارتي آن به سوي مريخ قرار گرفت،

مرحله دوم: فضاپيماي حامل با سرعت 21000 کيلومتر بر ساعت به ارتفاع 125 کيلومتري از مريخ رسيد و چهار دقيقه پس از ورود سرعت آن به هزار و 700 کيلومتر کاهش پيدا کرد و چتر فرود در ارتفاع 10 کيلومتري باز شد، مرحله سوم: محافظ حرارتي در ارتفاع هفت کيلومتري از فضاپيماي حامل جدا شد شد و سرعت به 576 کيلومتر بر ساعت کاهش پيدا کرد. مرحله چهارم: 50 ثانيه پيش از فرود چتر از فضاپيماي حامل جدا شده و هشت موتور احتراقي براي کنترل فرود روشن شد. مرحله پنجم: سرعت به 2.7 کيلومتر بر ساعت رسيد و در ارتفاع 20 متري از سطح، کاوشگر از طريق تسمه هايي از حمل کننده معلق شده و چرخهايش باز شد. مرحله ششم: کاوشگر 6.5 دقيقه پس از ورود به اتمسفر بر روي مريخ فرود آمد ، تسمه ها باز شده و بازو و تيرک کاوشگر برقرار شدند، فضاپيماي حامل از کاوشگر دور شده و جايي ديگر در فاصله 150 متري از کاوشگر سقوط کرد.

فرود مريخ نورد کنجکاوي روي مريخ

کنجکاوي دوشنبه 16 مرداد ماه با عبور از آسمانهاي آبي مريخ در سطح اين سياره سرخ درون يک دهانه برخوردي بزرگ با موفقيت فرود آمد.

دقايقي پس از آن نخستين تصاوير سياه سفيد را از داخل دهانه برخوري ارسال کرد، تصاويري که داخل دهانه، چرخهاي کنجکاوي و سايه آن را که توسط خورشيد بعد از ظهر ايجاد شده بود نشان مي داد. اين هفتمين فرود ناسا روي همسايه زمين بود، تلاشهاي ديگر در اين رابطه موفقيت آميز نبوده اند.

کشف رنگ اصلي مريخ

اقدامات مريخ نورد کنجکاوي ناسا که  حفره 6.2 سانتيمتري در يک برآمدگي مريخ حفر کرده نشان مي دهد که خاک سياره سرخ، خاکستري است و قرمزي مريخ تنها ظاهري است.

مته هاي حفاري کنجکاوي به دانشمندان اين امکان را مي دهد که به دقت زير لايه هاي غبار آلود زمين را براي نخستين بار بررسي کنند و نخستين چشم انداز در نزديکي سنگي که جان کلوين نامگذاري شده، بسيار جذاب است. سنگ جان کلوين نخستين قسمتي بود که اين مريخ نورد براي نخستين بار به حفاري پرداخت و عمليات جمع آوري نمونه را انجام داد.

پودر خاکستري رنگي که توسط مريخ نورد کنجکاوري جمع آوري شده، ممکن است نشان دهد که آهن بدون تأثير فرآيند بعدي اکسيده شدن در اين نمونه ها چگونه وجود دارد، تا مشخص شود که چرا رنگ سنگهاي مريخ شبيه آسمان آن نيست.

اين تيم تحقيقاتي اظهار داشتند که نمونه هاي جمع آوري شده نشان مي دهد اين سنگها در گذشته هاي بسيار دور در معرض تماس با آب مايع بوده اند.

تنفس هواي مريخ

کاوشگر کنجکاوي ترکيب جوي سياره سرخ را اندازه گيري کرده است و هواي مريخ را به درون سامانه اي موسوم به "تحليل نمونه مريخ" (Sam) کشيد تا غلظت گازهاي مختلف اين سياره را مشخص کند. اين نخستين بار بود که شيمي اتمسفر اين سياره از زماني که کاوشگر وايکينگ بر روي سطح آن در اواخر دهه 1970 فرود آمد، آزمايش مي شود.

تحليل هاي  Sam همچمنان ادامه دارد اما هيچ شگفتي مهمي در اين زمينه مشاهده نشده است به جز اينکه تا اين مرحله ظاهرا دي اکسيد کربن در اين سياره گاز غالب است.
دي اکسيد کربن مولفه اصلي هواي مريخ است همانطور که کاوشگر وايکينگ کشف کرده بود. اين در حالي است که محققان در تلاش براي يافتن اثري از گاز متان بر روي سياره سرخ هستند.
متان دوره حيات کوتاهي دارد و زود از بين مي رود و وجود آن مي تواند حاکي از آن باشد که منبعي از اين گاز چه به صورت زيست شناختي يا زمين شيميايي در مريخ وجود دارد. مي توان اميدوار بود که اين Sam مي تواند در اين زمينه کمک کننده باشد.

مريخ نورد ناسا به خواب فرو رفت

در اواخر سال 91 مريخ نورد کنجکاوي ناسا دچار يک مشکل جديد رايانه اي در سياره سرخ شده و به همين دليل قرار شد تا مدتي دست از فعاليت کشيده و به خواب فرو رود.
مهندسان مريخ نورد کنجکاوي ناسا مجبور شدند که کار اين مريخ نورد را به منظور ترميم رايانه‌اي که دچار نقص فني شده، متوقف کنند. در آن زمان تمام تحقيقات علمي توسط کنجکاوي معلق ماند و اما محققان توانستند پس از چند روز کنجکاوي را دوباره فعال کنند.

مريخ مي توانسته شرايط لازم براي يک محيط قابل سکونت را داشته باشد

ناسا اعلام کرد: بررسي نمونه هاي سنگ جمع آوري شده توسط کاوشگر کنجکاو حاکي از آن است که مريخ مي توانسته از حيات ميکروبي بر روي خود پشتيباني کند.
مايکل مي ير دانشمند ارشد برنامه کاوشي مريخ گفت: سئوال اصلي براي اين ماموريت اين بود که آيا مريخ مي توانسته يک محيط قابل سکونت باشد يا خير. اکنون با دانسته هاي خود مي توانيم بگوييم بله اين سياره مي توانسته حيات را پشتيباني کند.
دانشمندان ماه گذشته سولفور، نيتروژن، هيدروژن، اکسيژن، فسفر و کربن – برخي از عناصر شيميايي ضروري براي حمايت از حيات- را در پودري يافتند که مته حفاري کنجکاوي از يک سنگ رسوبي در نزديکي بستر رودخانه اي باستاني در گودال گيل بر روي اين سياره سرخ خارج کرده بود.
بر اساس اعلام ناسا دانشمندان از يافتن ترکيبي از مواد شيميايي اکسيده شده، کمتر اکسيد شده و يا اصلا اکسيد نشده که مي تواند شيب انرژي را براي زندگي انواع زيادي از ميکروب ها فراهم آورد، شگفت زده شده اند.

اعزام دومين کاوشگر مريخ نورد ناسا تا سال 2020

در پي فرود و کاوش هاي موفق کنجکاوي بر روي مريخ ناسا قصد دارد در سال 2020 کاوشگر جديدي را شبيه کاوشگر کنجکاوي به مريخ بفرستد.