نقش ورزش در سلامت انسان
شخص ورزشکار، به تغذيه سالم اهميت ميدهد، از اعصاب آرام تري برخوردار است، انرژي خود را درست مصرف ميکند و کمتر اهل خشونت و عصبانيت است. ورزش باعث زياد شدن توده عضلاني بدن و مصرف بيشتر انرژي نيز ميشود. تمرينات مرتب و منظم ورزشي باعث کم شدن چربي ميشود و نميگذارد چاق و بيمار شويد. ورزش پير شدن و سالمندي را به تأخير مياندازد و باعث حفظ تناسب اندام و زيبايي بدن افراد ميشود، از پوکي استخوان جلوگيري ميکند و سبب تقويت سيستم اسکلتي بدن ميگردد. در ضمن ورزش به مصرف مستقيم اسيدهاي چرب ميانجامد، روش مطمئن و مناسب درمان چاقي و پيشگيري از برگشت آن است، زيرا عضلاتي که تحت تأثير فعاليت ورزشياند بدون نياز به انسولين انرژي خود را علاوه بر گلوکز (نوعي قند مورد مصرف بافتها و سلولهاي بدن) از اسيدهاي چرب تامين ميکنند. ورزش حتي براي بيماراني که به مرض قند (ديابت) مبتلا ميباشند مفيد است و خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي، عروقي و سکتههاي مغزي را کاهش ميدهد. ورزش باعث زياد شدن مقدار گردش خون موثر در بدن ميشود و از لخته شدن خون در سياهرگ عمقي پا جلوگيري ميکند و دستگاه قلبي عروقي و دستگاه تنفس و ايمني بدن را تقويت مينمايد. همچنين اثرات مثبت ورزش بر دستگاه گوارش را نبايد ناديده گرفت. افزون بر اين ورزش از افسردگي پيشگيري ميکند، روحيه فرد را بالا ميبرد و در زندگي خانوادگي و اجتماعي و در شغل افراد تأثيرات سازندهاي دارد. تجربه نشان داده است يک شخص سالم و تندرست معمولاً از موقعيت و پيشرفت شغلي بهتري نسبت به افراد چاق و کند برخوردار است. در پايان ورزش از مبتلاشدن به آلودگيهاي اجتماعي، مثل سيگار کشيدن، مواد مخدر و ... تا حد زيادي جلوگيري ميکند. به علاوه ذهن را تقويت مينمايد، اين گونه انسان با انديشهاي قوي ميتواند بر مشکلات و معضلات خانوادگي و اجتماعي بهتر پيروز شود.
چه نوع ورزشي پياده روي مفيد و موثر است؟
فعاليت فيزيکي مناسب براي تقويت عضلات قلب و ريه و در کل سلامتي، زماني مفيد و موثر ميشود که بتواند سبب بروز تغييرات بيولوژيک مفيد در بدن انسان شود که از آن جمله ميتوان به افزايش تعداد ضربان تا شکل سريع آن يعني يک دوي نرم و سبک اشاره کرد. ميزان پياده روي ميتواند از شکل آرام يعني راه رفتن متفاوت باشد.برنامه بر اساس ميزان آمادگي جسماني افراد با هدف نهايي طي 3 هزار و 200 متر در مدت نيم ساعت و با افزايش ضربان قلب 120 130 بار در دقيقه ميتواند متفاوت باشد.
چه فوايدي از ورزش پياده روي ميتوان انتظار داشت؟
بررسي متون و مقاله ها بيانگر آثار بسيار مفيد و متعدد ورزش پياده روي بر سلامت انسان از ابعاد مختلف است که براي آگاهي بيشتر در مورد اين آثار سودمند در زمينه پيشگيري و کنترل بيماريها ميتوان به موارد زير اشاره کرد: کاهش روند پوکي استخوان به ويژه در زنان، کنترل اختلالات چربي خون، کنترل فشار خون، کاهش عوارض چاقي و درمان آن، کنترل ديابت و کاهش بروز ابتلا به ديابت تيپ 2 (مرض قند)، پيشگيري از آترواسکلروزيس عروق کرونري (تصلب شرايين)، کاهش عوارض بيماريهاي مفصلي و استئوارتريتها (آرتروز)، کاهش عوارض حاملگي، تقويت سيستم ايمني بدن، تقويت وضعيت تنفسي، کاهش علايم بيماري هاي روده اي، تقويت رواني افراد با کاهش استرس، بي خوابي و اضطراب، تقويت و ايجاد حس شادابي، پيشگيري و درمان اعتياد.با توجه به مطالب مذکور و سهولت انجام ورزش پياده روي و آثار گسترده آن در ارتقاي سلامت فرد و جامعه، اين مقوله از ورزش نيازمند توجه ويژهاي در برنامهريزيهاي بهداشتي است و قدر مسلم گستردگي موضوع، لزوم مشارکت و هماهنگي بين بخشي و مردمي را هم در زمينه برنامهريزي و هم در اجراي برنامههاي جامع ميطلبد، به ويژه بعد هماهنگي بين بخشي در حفظ و ارتقاي سلامتي افراد جامعه از طريق ترويج فرهنگ پياده روي گامي در توانمندسازي مردم و جامعه و به عبارت ديگر ارتقاي سلامت محسوب ميشود.
فشار خون بالا
با انجام ورزشهاي معمولي همراه با رژيم غذايي و استراحت مناسب در يک سال ميتوان يک فشار خون ماکزيمم را از 17 به حدود 14 رسانيد و روشن است که ورزشکاران معمولا دچار عوارض فشار خون نمي شوند و ورزش حتي در سنين 80-60 سالگي ميتواند در متعادل نگهداشتن فشار خون سهيم باشد. زيرا بر اثر ورزش، عروقي که در سطح بدن جريان دارد انبساط مييابد و فشار خون سقوط ميکند.
بيماران با دردهاي قلبي (سکته)
انجام ورزشهاي سبک طبق آمارهاي جهاني نه تنها انواع دردهاي قلبي پايدار و غيرپايدار را تسکين و کاهش ميدهد بلکه سبب حل شدن لختههاي داخل خون شرياني قلب ميشود و از بروز سکتههاي بعدي ممانعت ميکند. هم چنين ورزشهاي سبک مانع از رسوب پلاکتهاي چربي در داخل عروق کرونر قلب يا عروق ساير نقاط بدن ميشود و در پيشگيري بروز بيماريهاي قلبي عروقي افرادي که يک بار به انفرکتوس مبتلا شدهاند، دخيل است. امروزه ثابت شده است که ورزشهاي مناسب در نزد افرادي که مبتلا به ديابت هستند و حتي انسولين نيز تزريق ميکند بسيار مفيد است و مقاومت بدن را در برابر عوارض ناشي از اين بيماري بيشتر ميکند.