سلام دوستان
در این مطلب متن کتاب و شکل های گفتار یک فصل دوم زیست دوازدهم را به همراه نکات آن را بررسی میکنیم.
ویژگی درسنامه
🎯 نمونه سوالات امتحان نهایی
🎯 برسی کامل همۀ شکلهای فصل
🎯 درسنامه کامل به همراه نکات کنکوری آن
نمونه سوال امتحان نهایی این گفتار :
ارﺗﺒﺎط ﺑﯿﻦ ﺟﺎﻧﻮران و ﺳﯿﮕﻨﺎلﻫﺎی ارﺗﺒﺎﻃﯽ
برای زﻧﺪﮔﯽ در ﮔﺮوه، ﺟﺎﻧﻮران ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﻫﻢ ارﺗﺒﺎط ﺑﺮﻗﺮار ﮐﻨﻨﺪ. ارﺗﺒﺎط ﺑﯿﻦ ﺟﺎﻧﻮران ﺷﺎﻣﻞ ارﺳﺎل و درﯾﺎﻓﺖ ﭘﯿﺎم اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺪف اﺻﻠﯽ آن ﺗﻐﯿﯿﺮ در رﻓﺘﺎر ﮔﯿﺮﻧﺪه ﭘﯿﺎم ﯾﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ رﻓﺘﺎری ﺑﯿﻦ اﻓﺮاد ﮔﺮوه ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. ارﺗﺒﺎط ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ روشﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد:
• ﻋﻼﻣﺖﻫﺎی دﯾﺪاری (ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺣﺮﮐﺎت وﯾﮋه، ﺗﻐﯿﯿﺮ رﻧﮓ، ﻧﻤﺎﯾﺶ ﺑﺎل)
• ﻋﻼﻣﺖﻫﺎی ﺻﻮﺗﯽ (ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺻﺪای وزوز، آواز ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن، ﻓﺮﯾﺎد ﻫﺸﺪار) ارﺗﺒﺎط ﺑﯿﻦ ﺟﺎﻧﻮران ﻓﻘﻂ ﺑﺮای ﺟﻔﺖﯾﺎﺑﯽ ﻧﯿﺴﺖ؛ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮای ﯾﺎﻓﺘﻦ ﻏﺬا، ﻫﺸﺪار درﺑﺎره ﺧﻄﺮ ﺷﮑﺎرﭼﯽ، دﻓﺎع از ﻗﻠﻤﺮو و ﺣﻔﻆ ﺳﺎﺧﺘﺎر
• ﻋﻼﻣﺖﻫﺎی ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ (ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻓﺮوﻣﻮنﻫﺎ)
• ﻋﻼﻣﺖﻫﺎی ﻟﻤﺴﯽ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﮔﺮوه ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﯽرود
ﻧﮑﺎت ﮐﻠﯿﺪی اﯾﻦ ﺑﺨﺶ:
ﻫﺪف ارﺗﺒﺎط: ﺗﻐﯿﯿﺮ در رﻓﺘﺎر ﮔﯿﺮﻧﺪه ﯾﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ اﻓﺮاد ﮔﺮوه.
روشﻫﺎی ارﺗﺒﺎط: دﯾﺪاری، ﺻﻮﺗﯽ، ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ (ﻓﺮوﻣﻮن) و ﻟﻤﺴﯽ.
زﯾﺴﺖ ﮔﺮوﻫﯽ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻧﯿﺴﺖ؛ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺟﺎﻧﻮران ﺗﮏزی ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮﺧﯽ ﺟﺎﻧﻮران زﯾﺴﺖ ﮔﺮوﻫﯽ دارﻧﺪ.
جوجه کاکایی با لمس منقار والد با او ایجاد ارتباز و غذا درخواست میکند.
صدای جیرجیرک نر اطلاعاتی مانند گونه و جنسیت را به اطلاع جیرجیرک ماده میرساند.
ارﺗﺒﺎط در زﻧﺒﻮرﻫﺎی ﻋﺴﻞ (رﻓﺘﺎر رﻗﺺ زﻧﺒﻮر)
وﻗﺘﯽ زﻧﺒﻮر ﮐﺎرﮔﺮ ﻣﻨﺒﻊ ﻏﺬاﯾﯽ ﺟﺪﯾﺪی ﭘﯿﺪا ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﻪ ﮐﻨﺪو ﺑﺎزﻣﯽﮔﺮدد، ﺧﯿﻠﯽ ﻃﻮل ﻧﻤﯽﮐﺸﺪ ﮐﻪ ﺗﻌﺪاد زﯾﺎدی زﻧﺒﻮر ﮐﺎرﮔﺮ در ﻣﺤﻞ آن ﻣﻨﺒﻊ ﻏﺬاﯾﯽ دﯾﺪه ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ. زﻧﺒﻮرﻫﺎی ﮐﺎرﮔﺮ درون ﮐﻨﺪو ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﺣﺮﮐﺎت وﯾﮋهای ، اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻨﺒﻊ ﻏﺬا را ﺑﻪ زﻧﺒﻮرﻫﺎی دﯾﮕﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ.
1. ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﻘﺮﯾﺒﯽ ﮐﻨﺪو ﺗﺎ ﻣﻨﺒﻊ ﻏﺬا (ﻫﺮﭼﻪ ﺣﺮﮐﺎت ﻃﻮﻻﻧﯽﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻨﺒﻊ ﻏﺬاﯾﯽ دورﺗﺮ اﺳﺖ)
۲. ﺟﻬﺘﯽ را ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﻮرﺷﯿﺪ ﭘﺮواز ﮐﻨﻨﺪ.
۳. ﺻﺪای وزوز ﻣﺘﻔﺎوت: اﻓﺰون ﺑﺮ ﺣﺮﮐﺎت، زﻧﺒﻮر ﯾﺎﺑﻨﺪه ﻫﻨﮕﺎم اﻧﺠﺎم ﺣﺮﮐﺎت ﺻﺪای وزوز ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ ﻧﯿﺰ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﯽﮐﻨﺪ.
۴. ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﺤﻞ دﻗﯿﻖ ﺑﺎ ﺑﻮﯾﺎﯾﯽ: زﻧﺒﻮرﻫﺎی دﯾﮕﺮ ﭘﺲ از درﯾﺎﻓﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﮐﻠﯽ و ﭘﺮواز ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺣﺲ ﺑﻮﯾﺎﯾﯽ ﺧﻮد ﻣﺤﻞ دﻗﯿﻖ ﻏﺬا را ﭘﯿﺪا ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ.
۵. ﻣﺰﯾﺖ ﺗﮑﺎﻣﻠﯽ: درﯾﺎﻓﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﻗﺒﻞ از ﺟﺴﺖوﺟﻮ ﺳﺒﺐ ﻣﯽﺷﻮد زﻧﺒﻮرﻫﺎ ﺑﺎ ﺻﺮف اﻧﺮژی ﮐﻤﺘﺮ و در زﻣﺎن ﮐﻮﺗﺎهﺗﺮی ﻣﺤﻞ دﻗﯿﻖ ﻏﺬا را ﭘﯿﺪا ﮐﻨﻨﺪ.
ﻧﮑﺎت ﮐﻠﯿﺪی اﯾﻦ ﺑﺨﺶ:
اﻃﻼﻋﺎت رﻗﺺ: ﺟﻬﺖ ﺧﻮرﺷﯿﺪ + ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﻘﺮﯾﺒﯽ (ﻃﻮل ﺣﺮﮐﺎت = ﻓﺎﺻﻠﻪ دورﺗﺮ).
ﺻﺪای وزوز ﻣﺘﻔﺎوت: ﺳﯿﮕﻨﺎل ﺻﻮﺗﯽ ﻫﻢزﻣﺎن ﺑﺎ ﺳﯿﮕﻨﺎل دﯾﺪاری.
ﯾﺎﻓﺘﻦ ﻣﺤﻞ دﻗﯿﻖ: ﻣﻨﺤﺼﺮا ً ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﺣﺲ ﺑﻮﯾﺎﯾﯽ اﺳﺖ.
ﻣﺰﯾﺖ ﺗﮑﺎﻣﻠﯽ: ﺻﺮف اﻧﺮژی ﮐﻤﺘﺮ و زﻣﺎن ﮐﻮﺗﺎهﺗﺮ.
زﻧﺪﮔﯽ ﮔﺮوﻫﯽ، ﻣﻮرﭼﻪﻫﺎ و رﻓﺘﺎرﻫﺎی دﮔﺮﺧﻮاﻫﺎﻧﻪ
زﻧﺪﮔﯽ ﮔﺮوﻫﯽ ﻓﻮاﯾﺪی ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ ﺷﮑﺎر ﺷﺪن و اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ در ﯾﺎﻓﺘﻦ ﻏﺬا دارد. ﻣﺜﺎل ﻣﻮرﭼﻪﻫﺎی ﺑﺮگﺑﺮ: ﻣﻮرﭼﻪﻫﺎی ﮐﺎرﮔﺮ ﺑﺮگﺑﺮ ﻗﻄﻌﺎت ﺑﺮگ درﺧﺘﺎن را ﺑﺮش داده و ﺑﻪ ﻻﻧﻪ زﯾﺮزﻣﯿﻨﯽ ﺧﻮد ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ. اﻣﺎ ﻣﻮرﭼﻪﻫﺎ ﺑﺮگﻫﺎ را ﻧﻤﯽﺧﻮرﻧﺪ! ﻗﻄﻌﺎت ﺑﺮگ ﺗﻨﻬﺎ ﮐﻮدی ﺑﺮای ﭘﺮورش ﻧﻮﻋﯽ ﻗﺎرچ اﺳﺖ و ﻣﻮرﭼﻪﻫﺎ از اﯾﻦ ﻗﺎرچ ﺗﻐﺬﯾﻪ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ. ﮐﺎرﮔﺮﻫﺎ اﻧﺪازهﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ دارﻧﺪ و ﺗﻘﺴﯿﻢ ﮐﺎر ﺑﯿﻦ آنﻫﺎ وﺟﻮد دارد (ﺑﺮش و ﺣﻤﻞ ﺑﺮگ / دﻓﺎع در ﺑﺮاﺑﺮ دﺷﻤﻨﺎن).
رﻓﺘﺎر دﮔﺮﺧﻮاﻫﯽ
رﻓﺘﺎری ﮐﻪ در آن ﯾﮏ ﺟﺎﻧﻮر ﻣﻨﻔﻌﺖ ﺧﻮد را ﻧﺎدﯾﺪه ﻣﯽﮔﯿﺮد و ﺑﻪ ﺑﻘﺎ ﯾﺎ زادآوری ﺟﺎﻧﻮر دﯾﮕﺮ ﮐﻤﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﻧﮕﻬﺒﺎﻧﺎن در زﻧﺪﮔﯽ ﮔﺮوﻫﯽ: ﺟﺎﻧﻮر ﻧﮕﻬﺒﺎن ﺑﺎ دﯾﺪن ﺷﮑﺎرﭼﯽ ﻓﺮﯾﺎد ﻫﺸﺪار ﻣﯽدﻫﺪ؛ اﯾﻦ ﮐﺎر ﺧﻄﺮ ﺷﮑﺎر ﺷﺪن ﺧﻮد ﻧﮕﻬﺒﺎن را اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽدﻫﺪ اﻣﺎ ﺑﻪ ﺑﻘﯿﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻓﺮار ﻣﯽدﻫﺪ .
دﮔﺮﺧﻮاﻫﯽ و ﺧﻮﯾﺸﺎوﻧﺪی: ژنﻫﺎی دﮔﺮﺧﻮاﻫﯽ از ﻃﺮﯾﻖ ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﺧﻮﯾﺸﺎوﻧﺪان (ﮐﻪ ژنﻫﺎی ﻣﺸﺘﺮک دارﻧﺪ) ﺑﻪ ﻧﺴﻞ ﺑﻌﺪ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ .
دﮔﺮﺧﻮاﻫﯽ ﺑﯿﻦ اﻓﺮاد ﻏﯿﺮﺧﻮﯾﺸﺎوﻧﺪ: در ﺧﻔﺎشﻫﺎی ﺧﻮنآﺷﺎم، ﺧﻔﺎﺷﯽ ﮐﻪ ﻏﺬا ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﺧﻔﺎش ﮔﺮﺳﻨﻪ دﯾﮕﺮ ﺧﻮن ﻣﯽدﻫﺪ. اﯾﻦ اﻓﺮاد ﻟﺰوﻣﺎ ﺧﻮﯾﺸﺎوﻧﺪ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ و رﻓﺘﺎر ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﺟﺒﺮان ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ در آﯾﻨﺪه اﺳﺖ .
دﮔﺮﺧﻮاﻫﯽ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺧﻮد ﻓﺮد: در ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن ﯾﺎرﯾﮕﺮ، ﭘﺮﻧﺪهای ﮐﻪ در ﭘﺮورش ﺟﻮﺟﻪﻫﺎی ﺟﻔﺖ دﯾﮕﺮ ﮐﻤﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ، ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺴﺐ ﮐﺮده و در ﺻﻮرت ﻣﺮگ آﻓﺖﻫﺎ، ﺷﺎﻧﺲ ﺗﺼﺎﺣﺐ ﻗﻠﻤﺮو را دارد .
ﻧﮑﺎت ﮐﻠﯿﺪی اﯾﻦ ﺑﺨﺶ :
ﻣﻮرﭼﻪ ﺑﺮگﺑﺮ ﺑﺮگ ﻧﻤﯽﺧﻮرد؛ ﺑﺮگ ﺑﺴﺘﺮ ﭘﺮورش ﻗﺎرچ اﺳﺖ و ﻣﻮرﭼﻪ از ﻗﺎرچ ﻣﯽﺧﻮرد.
دﮔﺮﺧﻮاﻫﯽ ﻟﺰوﻣﺎ ً ﺑﯿﻦ ﺧﻮﯾﺸﺎوﻧﺪان ﻧﯿﺴﺖ (ﻣﺜﺎل ﺧﻔﺎشﻫﺎی ﺧﻮن آﺷﺎم).
دﮔﺮﺧﻮاﻫﯽ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺧﻮد ﻓﺮد ﺑﺎﺷﺪ (ﻣﺜﺎل ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن ﯾﺎرﯾﮕﺮ).
سوالات کنکور
1- کدام عبارت درخصوص زندگی گروهی زنبورهای عسل، درست است؟
۱) همه زنبورهای کارگر، از تخمک بارورنشده ملکه بهوجود میآیند.
۲) زنبورهایی که در جمعآوری شهد و گرده گلها نقش دارند، ماده هستند.
۳) زنبور یابنده همواره محل دقیق منبع غذایی را به زنبورهای کارگر اطلاع میدهد.
۴) گیرندههای نوری زنبورهای کارگر، منحصراً پرتوهای فرابنفش را دریافت میکنند.
2- مطابق با اطلاعات کتاب درسی، نوعی رفتار فقط در دوره خاصی از زندگی جوجهغازها (تازه از تخم درآمده)، دیده میشود. کدام عبارت در مورد این رفتار، درست است؟
۱) میتواند باعث افزایش موفقیت تولیدمثلی مادر شود.
۲) باعث میشود تا جوجهها تنها با پرنده همگونه خود ارتباط برقرار کنند.
۳) بهطور کامل هنگام تولد در جوجهها ایجاد شده و رفتاری کاملاً غریزی است.
۴) نوعی رفتار خوگیری است و امکان سازگار شدن جوجهها را با محیط فراهم میآورد.
3- بهطور معمول، در ارتباط با رنگ درخشان طاووس نر و لکههای چشممانندی که بر روی پرهای دم این جانور دیده میشود، کدام مورد درست است؟
۱) احتمال بقای این جانور را افزایش میدهد.
۲) از دوران بچگی این جانور ایجاد شده است.
۳) ضامن سلامت جانور ماده و زادههایش است.
۴) پس از پدیدار شدن تا انتهای دوران حیات جانور باقی میماند.
4- مطابق با اطلاعات کتاب درسی و در ارتباط با جانوری که برای تأمین بیشترین انرژی خالص، از صدفهایی با اندازه متوسط استفاده میکند، کدام مورد صحیح است؟
۱) از نظر روش اصلی برای تنفس به ستاره دریایی شباهت دارد.
۲) از نظر ساختار ویژه دفع و تنظیم اسمزی به زنبور شباهت دارد.
۳) از نظر اساس حرکت با انسان تفاوت دارد.
۴) از نظر نوع اسکلت با شته تفاوت دارد.
🔮عضویت در کانال تلگرام کانون برترها🔮
با آرزوی موفقیت
