سلام به کنکوریهای عزیز🖐🖐
💢 در این درسنامه قراره متن و شکلهای کتابو بررسی کنیم و در کنارش یه نگاهی هم به سوالات کنکور و نهاییش بندازیمو کلی نکتۀ خفن یاد بگیریم.
نمونه سوال امتحان نهایی
🌿 گفتار 3: فتوسنتز در شرایط سخت
افزایش شدت نور معمولاً با افزایش دما همراه است و این موضوع باعث تبخیر بیشتر آب میشود. گیاه برای جلوگیری از هدررفت آب، روزنهها را میبندد.
با بسته شدن روزنهها، ورود CO₂ کاهش یافته و مقدار O₂ در برگ افزایش مییابد. در این شرایط روبیسکو بهجای CO₂ با O₂ واکنش میدهد. این پدیده را تنفس نوری میگویند؛ فرآیندی که مصرف انرژی دارد و راندمان فتوسنتز را کاهش میدهد.
به این نکته توجه شود که برخلاف تنفس یاختهای با اینکه مادۀ آلی مصرف میشود اما ATP تولید نمیشود.
📍 بررسی شکل روزنههای باز و بسته
🔹 در شکل اول دهانهی روزنه باز دیده میشود → عبور CO₂ و خروج بخار آب بهخوبی انجام میگیرد → شرایط مناسب برای فتوسنتز
🔹 در تصویر دوم فضای بین دو سلول نگهبان باریک و بسته است → تبادل گاز محدود، خروج آب کمتر → اما کاهش ورود CO₂ → افزایش احتمال تنفس نوری
🔹 رنگ یا تیرگی پشت روزنه معمولاً نشانهی حضور هوا و مسیر تبادل گاز است؛ کاهش این فضا یعنی کاهش ورود CO₂
کتاب به این موضوع اشاره کرده که روزنه برای حفظ آب بسته میشود.
گیاهان C₄
یاختههای غلاف آوندی در این نوع گیاهان برخلاف C3 سبزینه دارند و محل انجام کالوین هستند.
تثبیت کربن در این نوع گیاهان در دو مرحله صورت میگیرد که ابتدا در یاختههای میانبرگ و سپس در غلاف آوندی انجام میشود.
در این گیاهان CO2 با اسیدی سه کربنه ترکیب میشود و اسیدی 4 کربنه ایجاد میکند که اتفاقا علت نامگذاری این گیاهان هم همین است. در واقع اولین ترکیب پایدار تشکیل شده 4 کربنه است.
آنزیمی که سبب این ترکیب میشود برخلاف روبیسکو صرفا به CO2 تمایل نشان میدهد.
این اسیدها از طریق پلاسمودسمها وارد یاختههای غلاف آوندی میشود تا CO2 از اسید جدا و وارد چرخه کالوین شود.
اسید سه کربنه به میانبرگ بازگشت داده میشود.
📘 گیاهان CAM
بعضی گیاهان در شرایط کمآبی و نور زیاد قرار دارند که در این شرایط در طول روز روزنهها بستهاند. در این گیاهان ساقه یا برگ یا هردو گوشتی و آبدارند. این گیاهان ترکیباتی در واکوئول خود دارند که آب را نگه میدارد.
تثبیت در این نوع گیاهان مانند C4 با این تفاوت که تقسیمبندی مکانی نداریم بلکه زمانی است.
تثبیت اولیه کربن در شب که روزنهها بازند و کالوین در روز صورت میگیرد.
📘 آغازیان
آغازیان نقش مهی در تولید ماده آلی از ماده معدنی دارند. اوگلناها از آغازیهای فتوسنتز کننده هستند که تک یاختهای اند.
این جاندار در صورت وجود نور فتوسنتز میکند و در غیر این صورت با از دست دادن سبزدیسههای خورد را از دست میدهد، و از مواد آلی تغذیه میکند.
🌱 شیمیوسنتز
انواعی از باکتریها هستند که در معادن، اعماق اقیانوسها و اطراف دهانۀ آتشفشانهای زیر آب وجود دارند که میتوانند بدون نیاز به نور از کربن دی اکسید مادۀ آلی بسازند. زیستن در چنین مناطقی برای بسیاری از جانداران غیرممکن است.
دانشمندان معتقدند باکتریهای شیمیوسنتزکننده از قدیمیترین جانداران روی زمین است.
در شیمیوسنتز انرژی لازم برای ساخت ماده آلی از اکسید شدن ترکیبات معدنی تأمین میشود، نه نور.
این فرآیند در محیطهای فاقد نور قابل انجام است.
🔮عضویت در کانال تلگرام کانون برترها🔮
🎇با آرزوی موفقیت🎇
