سلام و درود خدمت دانشآموزان عزیز
بنده علی عباسی جو ، دانشجوی آموزش زبان و ادبیات فارسی و رتبه ۹۸۸منطقه ۲ قصد دارم در این مطلب به نکات درس دوم جامعه شناسی دوازدهم (فرهنگ جهانی) بپردازم. من در کنکور سراسری توانستم ۷۷به درس جامعه شناسی پاسخ بدهم .
فرهنگ جهانی
فرهنگ های مختلف و عناصر فرهنگی گستره جغرافیایی و تداوم تاریخی یکسانی ندارند . در طول زمان، در سرزمین واحد فرهنگ های مختلفی پدید می آیند ، سرزمین های متعدد فرهنگ های گوناگون شکل میگیرد برخی فرهنگ ها کوتاه و برخی موارد مدتی طولانی دوام می آورند ، برخی فرهنگها در مناطق محدود به وجود میآید ، برخی دیگر از مرزهای جغرافیایی خود عبور می کنند .
چه فرهنگ هایی جهانی می شوند ؟
فرهنگی که از مرزهای جغرافیایی خود عبور می کند و در جهان گسترش مییابد فرهنگ جهانی نامیده می شود
فرهنگ ها از حیث جهانی شدن دو نوع می باشد :
- جهانی دارای گسترده محدود ؛
فرهنگ هایی که عقاید آن ناظر به قوم خاصی است و نسبت به سایر مناطق نگاه سودجویانه ندارند.
- فرهنگ های جهانی ؛
دو گونه است :گونه اول که به فرهنگ سلطه معروف است که عقاید خود آنها ناظر به قوم و قبیله خاصی است و نسبت به سایر اقوام نگاه سلطه جویانه دارند ، فرهنگی که تسلط یک قوم یا جامعه یا گروهی خاص را بر دیگران به دنبال میآورد و دیگران را به ضعف و ناتوانی می کشاند که با آن فرهنگ استکبار می گویند . این نوع فرهنگ، با عبور از مرزهای جغرافیایی خود جهان را به منطقه مرکزی و پیرامونی تقسیم می کنند ،منطقه مرکزی منطقه پیرامون خدمت میگیرد مثل فرهنگ صهیونیسم یا فرهنگ سرمایه داری .
گونه دوم : فرهنگ حق که در خدمت گروه خاصی نیست و از آرمانهای مشترک انسانی سخن میگوید .
گونه شناسی جوامع از دیگر فارابی :
- مدینهٔ فاضله (فرهنگ حق): فرهنگی که عقاید،ارزش های آن مطابق با نیازهای فطری باشد.
- مدینهٔ فاسقه ( جامع جاهلی): فرهنگی که ارزش ها ی آن حق باشد، اما هنجارها و رفتارهای آن موافق حق نباشد.
ویژگی های فرهنگ جهانی مطلوب
عقاید و ارزش های فرهنگ مطلوب جهانی ، باید فرهنگ جهانی به ارزشهای مشترک انسانی (عام و جهانشمول ) باشد ؛
- حقیقت ؛معیاری برای سنجش عقاید و ارزش های مختلف است. در فرهنگ های فاقد حقیقت به دلیل نداشتن معیار برای سنجش نمیتوانند از حقانیت ارزشهای خود دفاع کنند .
- معنویت ؛ پاسخ دهندهٔ پرسشهای بشر درباره مرگ و زندگی و مسائل بنیادین است . فرهنگ های فاقد معنویت بشر را به بحران های روحی و روانی گرفتار می سازد .
- عدالت و قسط ؛ مانع قطبی شدن جهان ، بهرهکشی ظالمانه و پایمال شدن حقوق انسانها میشود. از تفرقه بین جوامع و تباه ساختن منابع امکانات بشر پیشگیری میکند.
- حریت و آزادی ؛ آزادی انسان از قید و بندهای مانع رسیدن به کمال را تامین میکند . آزادی ، همواره رهایی از یک امر به امر دیگر است در کنار سایر ارزش ها (حقیقت معنویت و عدالت) معنا می شود.
- مسئولیت و تعهد ؛ فرهنگ های فاقد این ویژگی نقش انسان در تعیین سرنوشتشان را انکار می کنند و قدرت مقاومت را از آدمیان می گیرند ، آنها را به موجوداتی منفعل تبدیل می کنند و زمینه نفوذ سلطهگران را فراهم می آورند.
تعهد ارزشی است که یک فرهنگ در مقابل فرهنگ های رقیب مقاوم می سازد در فرهنگ جبر انسان می تواند آینده را بر اساس اراده و عمل خود بسازد و محکوم به سرنوشتی مختوم است .
- عقلانیت ؛ دو سطح دارد .سطح اول : فرهنگ جهانی باید پرسش بنیادین بشر درباره انسان و جهان پاسخ دهد. فرهنگ فاقد عقلانیت سطح اول ، توان دفاع از هویت خود را از دست میدهد.
سطح دوم : فرهنگ جهانی باید براساس عقاید و ارزش های خود، باید به نیازهای متغیر که حاصل شرایط تاریخی مختلف است ، پاسخ دهد.
تست اول کنکور سراسری ۹۴؛
به ترتیب در صورتی که هر یک از ارزشهای متعلق به یک فرهنگ مطلوب جهانی تحقق نیابد ، این نتایج حاصل میشود ؟« نداشتن معیار و میزانی برای سنجش عقاید و ارزش ها» «از بین بردن قدرت مقاومت یک فرهنگ»« ناتوانی در دفاع از لایه های بنیادین هویتی خود »
۱-عقلانیت - معنویت - مسئولیت و تعهد
۲-حقیقت - مسئولیت و تعهد -عقلانیت
۳- معنویت - حریت و آزادی - حقیقت
۴-عدالت و قسط – معنویت - حقیقت
تست دوم :
فرهنگ هایی که به سوی جهانی شدن حرکت می کنند، بر دو نوع هستند؛گونهٔ دوم آن ...
۱-عقاید آن ، ناظر به گروهی خاص است.
۲-کانون ثروت و قدرت را مورد توجه قرار می دهد.
۳-از آرمانهای مشترک انسانی سخن می گوید.
۴-جهان را به مناطقی دوگانهٔ تقسیم می کند.
جواب تست اول: گزینهٔ۲
جواب تست دوم : گزینهٔ۳
