سلام دوستان کنکوري 1401 خدا قوت :)
من فاطمه حسینی هستم رتبه ۲۹۱کنکور 1399 و دانشجوي روانشناسی دانشگاه علومتوانبخشی تهران هستم. درصد من در درس جامعه شناسي کنکور۹۹ ،95 درصد بوده است. در اين مطلب ميخواهم به بيان خلاصه نکات مهم جامعه دهم مطابق آزمون 23 مهر بپردازم. در پايان به بررسي چند تست از اين درس هم ميپردازيم.
جامعه شناسی دهم درس اول، دوم و سوم
"کنش های ما"
◼️فعالیت انسان در علوم انسانی=> کنش
◼️انجام دهنده کار=> کنشگر
🟥ویژگی های کنش:
🔴آگاهانه: وابسته به آگاهی و بدون آن از بین میرود. اگر آگاهی نباشد کنشی انجام نمیشود.
اما همیشه براساس آگاهی صحیح نیست.
🔴ارادی: تا ارده و خواست انسان نباشد کنشی انجام نمیشود ممکن است به کاری آگاه باشیم اما تصمیم به انجام نگیریم.
🔴هدف دار: با قصد و هدف انجام میشود اگرچه ممکن است به آن هدف نرسد.
🔴معنادار: وجه تفاوت انسان و حیوان، با توجه به معنا، کنش انجام میشود. دریافت معنای کنش، لازمه پاسخ به آن است.
🟦پیامد های کنش:
🔵پیامد ارادی: وابسته به اراده انسان(خود کنشگر یا دیگری). خودشان کنش هستند. احتمالی هستند.
🔵 پیامد غیر ارادی: کنش نیستند بلکه نتیجه طبیعی کنشاند. قطعی هستند.
"پدیدههای اجتماعی "
🟥انواع کنش:
🔴بیرونی: راه رفتن، نشستن
🔴درونی: تفکر و تخیل
🔴فردی: کتاب خواندن
🔴اجتماعی: ایستادن پشت چراغ قرمز
🔵کنش اجتماعی: با توجه به دیگران انجام میشود. آگاهی و اراده کنشگر، ناظر به دیگران و ویژگی ها و اعمال آنهاست. تنها در حضور فیزیکی دیگران انجام نمیشود.
◼️کنشی که در حضور دیگران اما بدون توجه به آنها انجام میشود کنش اجتماعی نیست.
🟣کنش اجتماعی و پیامدهای آن=> پدیده اجتماعی
🟡کنش اجتماعی=> خردترین پدیده اجتماعی
🔵سایر پدیده های اجتماعی=> آثار و پیامدهای کنش اجتماعی
⚪️شیوه انجام کنش اجتماعی که مورد قبول افراد جامعه است=> هنجار اجتماعی
🟠پدیده های مطلوب که مورد پذیرش افراد جامعه هستند(عدالت، امنیت، آزادی) => ارزش اجتماعی
🟥اگر کنش اجتماعی نباشد=> هیچ هنجاری شکل نمیگیرد و هیچ یک از ارزشهای اجتماعی محقق نمیشود.
🟪ارزش ها و هنجارهای اجتماعی از طریق کنش اجتماعی تحقق میابند و پدیده های جامعه پذیری و کنترل اجتماعی را ضروری میسازند تا از طریق تعلیم و تربیت، تشویق و تنبیه، ارزش ها و هنجارها را به افراد منتقل کنند.
◼️با عمل بر اساس هنجارها و ارزشها به آنها تداوم میبخشند.
⬜️پدیدههای اجتماعی را انسان ها از طریق ارتباط با یکدیگر به وجود میآورند و از آنجا که افراد انسانی با آگاهی، هدف و اراده عمل میکنند، پدیدههای اجتماعی معنادار هستند.
🟨پدیدههای اجتماعی به تدریج از انسان ها مستقل میشوند و محدودیت ها و فرصت هایی را برای کنش ها ایجاد میکنند. این روند تاجایی ادامه پیدا می کند که افراد حس میکنند پدیدههای اجتماعی همانند پدیدههای طبیعی هستند درحالی که پدیدههای اجتماعی را انسانها خلق میکنند و نتیجه کنش است اما پدیده های طبیعی را انسان ها خلق نکردهاند.
"جهان اجتماعی"
◼️اشاره به مجموعه های بزرگ=> جهان
◼️مجموعه پدیدههای اجتماعی=> جهان اجتماعی
🟥ویژگی مشترک موجودات زنده:
🔴اندام و اعضای متفاوتی دارند.
🔴اعضا به يکديگر وابستهاند.
🔴اعضا برای حفظ حیات موجود زنده در ارتباط با یکدیگر عمل میکنند.
🔴اعضا برای تامین هدف مشترک، نظم مناسبی دارند.
🟧شباهت جهان اجتماعی با موجود زنده:
🟠اعضای مختلفی دارد و این اعضا در ارتباط با هم از نوعی "نظم" برخوردارند.
🟨تفاوت جهان اجتماعی با موجود زنده:
🟡عضویت اعضا در بدن موجود زنده تکوینی (بر اساس آگاهی و اراده موجود زنده به وجود نیامده و تغییر نمیکند) است.
🟡عضویت و نظم در جهان اجتماعی بر اساس اراده و آگاهی انسان تعریف میشود.
◼️جهان اجتماعی شبیه بازی گروهی است.
⚫️اعضای جهان اجتماعی عضویت در آن را میپذیرند=> به آن راه میابند => متناسب با نقش خود از حقوق و تکالیفی برخوردار میشوند که خود و دیگران از آنها اطلاع دارند.
🔵جهان اجتماعی و نظم آن تکوینی نیست بلکه اعتباری است. با آگاهی و اراده انسانها شکل میگیرد. که این آگاهی فردی و خصوی نیست بلکه آگاهی مشترک و عمومی است.
🔴جهان اجتماعی با انتقال"فرهنگ"خود به نسل های بعد تداوم میابد نه از طریق وراثت.
🔴اگر یک نسل نتواند فرهنگ خود را حفظ کند و آن را به نسل های بعد انتقال دهد، جهان اجتماعی یا از بین میرود یا دگرگون میشود.
🟩گسترهی جهان اجتماعی:
🟢۱_ پدیدههای اجتماعی
🟢۲_ پدیدههای طبیعی که به واسطه ارتباطی که با زندگی انسان پیدا میکنند وارد جهان اجتماعی میشوند.
🟢۳_ جهان ماورای طبیعی( شناخت خداوند، سنت ها و قوانین الهی) که باعث تغییر آرمان ها، ارزش ها و کنشهای اجتماعی انسان میشود و به سبب همین ارتباطی که با زندگی اجتماعی انسان پیدا میکنند در گسترهی جهان اجتماعی قرار میگیرند.
🟪جهان اجتماعی شامل:
🟣پدیدههای اعتباری: کنش و پیامدهای آن
🟣پدیدههای تکوینی: پدیدههایی که انسان آن ها را ایجاد نمیکند ولی به واسطه ارتباطی که با زندگی انسان دارند به جهان اجتماعی راه میابند.
تست ها:
تست۱:کدام گزینه در رابطه با کنش صحیح است؟
۱) با از بین رفتن آگاهی، کنش ادامه خواهد یافت.
۲) رشد سلول های بدن انسان کنش محسوب میشود.
۳) توجه به معنای کنش، به تنهایی برای انجام آن کافی است.
۴) تا اراده و خواست انسان نباشد کنشی انجام نمیشود.
تست ۲: کدامیک از گزینه های زیر یک کنش اجتماعی است؟
۱)نفس کشیدن
۲)حل کردن جدول
۳)روزنامه خواندن
۴)نواختن پیانو در ارکستر موسیقی
تست۳: عبادت " بنی آدم اعضای یک پیکرند" به کدام گزینه اشاره دارد؟
۱) مقایسه پدیدههای اجتماعی با جهان اجتماعی
۲) شباهت جهان طبیعت با ارگانیسم
۳) مقایسه جهان اجتماعی با ارگانیسم
۴) تفاوت جهان طبیعت و موجودات زنده
تست۴: آیا موجوداتی که بیرون از جهان اجتماعی حضور دارند میتوانند در قلمرو جهان اجتماعی قرار گیرند؟
۱) بله زیرا این امور محصول کنش انسان ها هستند.
۲) بله به واسطه ارتباطی که با زندگی اجتماعی انسان پیدا میکنند.
۳) خیر زیرا با زندگی اجتماعی انسان نمیتوانند ارتباط برقرار کنند.
۴) خیر چون نمیتوانند کنش های اجتماعی انسان را دگرگون کنند.
پاسخ تستها:
۱) گزینه ۴
۲) گزینه ۴
۳) گزینه ۳
۴) گزینه ۲
فاطمه حسيني - روانشناسي دانشگاه کاشان