جمهوري اسلامي ايران با وجود محققان و پژوهشگران برتر داخلي توانسته است به ويژه در زمان فعاليت دولت نهم و دهم گام هاي بلندي را در حوزه سلامت جامعه بردارد و تاکنون تحريم ها نه تنها مانعي براي اين حرکت شتابنده نبوده بلکه موجب شده است که اين حرکت رو به جلو با شتاب و سرعت بيشتري انجام شود .
****دستيابي به فناوري هاي سلول هاي بنيادي
ايران در زمينه فناوري و تحقيقات سلول هاي بنيادي به عنوان 10 کشور برتر جهان محسوب مي شود و محققان ايراني توانسته اند از سلول هاي بنيادي حتي در پيوندهاي مغز و استخوان ، پوست و ترميم بافت آسيب ديده قلب استفاده کنند و همچنين شبيه سازي سلول هاي بنيادي در پژوهشکده رويان و اصفهان انجام شده است که در نوع خود بي نظير است .
علاوه براين استفاده از سلول هاي بنيادي در پيوند قرينه چشم ، تزريقPRP ، تکثير سلول هاي بنيادي بندناف به‎ ‎منظور درمان سرطان يا صدمات بافت قلب و عصب و سلول هاي استخواني، ترميم ضايعات‎ ‎نخاعي، شبيه سازي و توليد سلول هاي بنيادي جنين از جمله دستاوردهاي بزرگ کشور ما در‎ ‎عرصه فناوري هاي نوين است‎.‎‏
هم اکنون سلول هاي بنيادين جنيني و علم شبيه سازي نيز در کشور به دانشي بومي تبديل شده است و شبيه سازي حيواناتي چون بز، گوسفند و گوساله در سال هاي اخير باعث شده ايران در زمينه سلول هاي بنيادي در جمع کشورهاي مطرح در اين زمينه قرار گيرد.
اين در حالي است که امروزه محققان کشورمان از سلول هاي بنيادي در رفع آسيب هاي ناي ، ترميم نارسايي قلبي و کبدي و نارسايي عروق در ديابت استفاده مي کنند .
دستيابي ايران به فناوري فرآوري سلول هاي جنيني با هدف درمان بيماري هاي صعب العلاج نيز يکي ديگر از دستاوردهاي امسال محققان ايراني در حوزه پزشکي است.
دستيابي به فناوري فرآوري سلول هاي جنيني در قالب يکي از طرح هاي کلان کشوري است که با تلاش محققان مرکز تحقيقات غدد و متابوليسم دانشگاه علوم پزشکي تهران اجرا شده است.
اين طرح شامل انتقال دانش فني مربوط به سلول هاي بنيادي بخصوص در زمينه تلخيص و نگهداري سلول به صورت منجمد، استفاده از سلول هاي بنيادي در درمان بيماري ديابت نوع يک و بيماري هايي همچون مولتيپل اسکلروز، ديستروفي دوشن، سيروز کبدي و نارسايي ايسکميک قلبي است.
***ساخت و توليد داروهاي جديد و نو ترکيب
ساخت و توليد نخستين نانوداروي تزريقي ضدسرطان خاورميانه با نام تجاري 'سينا دوکسوزوم' يکي از اقدامات مهم محققان کشورمان درسال جاري بوده است . اين نانو دارو نوعي آنتي بيوتيک قابل استفاده در انواع سرطان ناحيه شکمي است.
'سينا دوکسوزوم' مشابه داروي خارجي 'داکسيل' داروي شيمي درماني تزريقي است که در انحصار يک شرکت آمريکايي بود . ‎‏
ساخت واکسن آنفلوآنزا و سرطان سينه زنان تا پايان امسال را مي توان به عنوان گام هاي اساسي در توليد واکسن در کشور قلمداد کرد . مراحل مقدماتي تحقيقات و آزمايش اين واکسن‌هاي جديد مثبت و موفقيت‌آميز بوده است از اين رو محققان ايراني براي ادامه تحقيقات در اين زمينه اميدوارترهستند.
امسال رونمايي از 6 داروي جديد بيوتکنولوژيک ايراني شامل 2 قلم داروي نوترکيب و 4 نوع ماده اوليه دارويي در قالب طرح کلان ملي فناوري 'توليد داروهاي وارداتي' انجام شد که توليد اين داروها از ديگر فعاليت هاي دولت دهم درعرصه پزشکي است .
همچنين هشت راديوداروي جديد تا دهه فجر امسال رونمايي مي شود و 20 راديو داروي اولويت دار نيز انتخاب و طرح توليد اين راديوداروها آغاز شده است.
اين در حالي است که واکسن آسم و واکسن آلرژي براي اولين بار در دنيا توسط شرکت ايراني 'دارو درمان ايرواک ' ساخته شده است و به زودي روانه بازارمي شود . اين واکسن ها قرار است تا دو ماه آينده رونمايي ‌شود.
اين دو واکسن در حال توليد در مرحله پايلوت است .
اين دو واکسن به صورت سل اکتيويتور (فعال کننده) و ايموليتور (افزايش سيستم ايمني) توليد مي‌شود و تا 6 ماه آينده به توليد انبوه مي‌رسد.
همچنين محققان ايراني در حال تحقيق بر روي واکسن ضد سرطان هستند که اين تحقيق در مراحل پاياني است .
همچنين خط توليد داروي فاکتور هشت نوترکيب با 60 درصد پيشرفت در حال اجراست که اين طرح قرار است در سال اينده به بهره برداري برسد . با بهره برداري از اين پروژه امکان تامين و جايگزيني صد در صدي داروي فاکتور هشت وارداتي فراهم مي شود.
واکسن هاي 'سرخک 'و 'سرخجه (MMR ) 'که براي کودکان مورد نياز است از سال آينده در انستيتو پاستور توليد مي شود.همچنين به نتيجه رسيدن پروژه توليد واکسن آنفلوآنزا در کشور در سال جاري و توليد برخي از انواع واکسن ها مانند' هپاتيت ' و' ب ث ژ ' پيش از اين در کشور توليد شده اما اکنون تغيير مسير داده و کيفي تر شده اند.
***موفقيت در انجام جراحي ها بزرگ
پزشکان ايران براي نخستين بار در جهان موفق به آنژيوگرافي عروق کرونري قلب گوسفند به روش Seldinger در مرکز قلب و عروق شهيد رجايي شدند . اين کار با هدف دسترسي به روشهاي درمان سکته هاي قلبي با استفاده ازسلول هاي بنيادي و بدون نياز به جراحي باز قلبي انجام شده است .
همچنين امسال نخستين عمل جراحي مايوتومي مري به روش لاپاروسکوپيک در کودکان در بيمارستان ميلاد تهران با موفقيت انجام شد. اين عمل جراحي از جديد ترين روش هاي درماني است .
هم اکنون در 25 استان کشور مرکز جراحي قلب وجود دارد که در هشت مرکز آن 'پيوند قلب' انجام مي شود . تعداد پيوندهاي قلب انجام شده در سال گذشته در کشور 82 مورد بوده است .
پژوهشگران مرکز تحقيقات چشم دانشگاه علوم پزشکي مشهد امسال براي نخستين بار در کشور موفق به ساخت چسب بافتي با نام 'اتولوگوس' براي استفاده در عمل جراحي ناخنک چشم شدند.
چسب بافتي اتولوگوس تاکنون از خارج کشور با صرف هزينه هاي بالا تامين مي شد اما با دستيابي دانشمندان جوان ايراني به فناوري ساخت و استفاده از آن در عمل هاي جراحي، توليد اين چسب در کشورمان بومي سازي شد.

***ابداع روش هاي جديد درماني در کشور
امسال محققان ايراني براي نخستين بار در کشور روش نويني براي درمان بدخيمي هاي سطح چشم ارايه کردند. در حال حاضر ضايعات بدخيم ملتحمه از بيماري هاي نسبتا شايع چشم در کشوراست . در اين روش با استفاده از قطره اينترفرون آلفا 2- بي در بيمارستان خاتم الانبيا (ص) به درمان بدخيمي سطح چشم بدون عمل جراحي اقدام شد.
درحال حاضر درمان بدخيمي هاي چشمي به روشهاي کم تهاجمي و بدون عمل جراحي در معدود کشورهاي جهان در حال انجام است. ولي با استفاده از اين قطره ايراني علاوه بر جلوگيري از عوارض عمل جراحي ، در هزينه هاي ناشي از عمل و بستري نيز به ميزان قابل توجهي صرفه جويي مي شود.
همچنين امسال پژوهشگر دانشگاه پيام‌نور کرمان با ساخت الکترودي اصلاح شده با نانولوله‌هاي کربني، يک روش مناسب و سريع براي اندازه‌گيري داروي بيماري پارکينسون (کاربيدوپا) بر پايه روش‌هاي الکتروشيميايي ارايه داد.
هم اکنون نيز محققان علوم پزشکي ايران در تلاش براي ارايه شيوه نويني براي درمان ضايعات مغزي و ساخت داربست زيست تخريب پذير براي پيوند سلول هاي عصبي به مغز هستند.
تحقيقات جديد نشان داده اند که استفاده از سلول هاي بنيادي يکي از استراتژي هاي جديد براي رفع اين مشکل است و کاربرد اين سلول ها به محققان کمک مي کند به دنبال شيوه هاي درماني ضايعات سيستم اعصاب مرکزي باشند .
همچنين محققان در تبريز براي نخستين بار موفق به ساخت داروي گياهي انعقاد سريع خون شدند که اين دارو در دو دقيقه موجب قطع خونريزي مي شود و به صورت اسپري، شربت، قطره و آمپول تزريقي تهيه مي شود و در خونريزي هاي داخلي و خارجي متناسب با نوع خونريزي قابل استفاده است.

***موفقيت در تجهيزات پيشرفته پزشکي
ساخت دستگاه ' سامانه راهبري جراحي هوشمند 'يکي ديگر از موفقيت هاي ايران در توليد تجهيزات پزشکي است . سامانه راهبري جراحي هوشمند به جراح کمک مي کند تا در حين عمل جراحي موقعيت ابزار خود را با دقت بسيار بالاروي نقاط آناتوميکي بدن مشاهده کند. به اين ترتيب اين سامانه مي تواند نقش مهمي در افزايش دقت و کيفيت عمل هاي جراحي پيچيده و خطرناک ايفا کند .
***جايگاه پزشکي ايران در جهان امروز
براساس برنامه پنجم توسعه تا پايان اين برنامه بايد دانشگاه هاي علوم پزشکي کشور به رتبه دوم منطقه ارتقا يابند که اين مهم در سال اول اين برنامه تحقق يافت و در چهار سال آينده تلاش بر اين است که به رتبه اول منطقه برسيم.
استناد به مقالات علمي توسط مراجع علمي دنيا، شاخص مناسبي براي توسعه و پيشرفت هر کشوري است به طوري که تعداد مقالاتي که مورد استناد قرار گرفته از 20 مورد در سال 2011 به 51 مورد در سال 2012 افزايش يافته است.
رشد دو برابري استناد به مقالات علمي ايران نشانگر کيفي بودن رشد علمي ايران است ودر کنار رشد کيفي، مقالات علمي محققان ايراني از لحاظ کمي نيز رشد داشته است .