در امتداد سواحل اقيانوس آرام از قسمتهاي شمالي کشور پرو گرفته تا جنوب و مناطق مرکزيتر شيلي، گونه متفاوتي از پرندگان به نام مرغ دريايي اينکا زيست ميکند که به دليل ظاهر متفاوتش هميشه خبرساز بوده است.
اين گونه با نام علمي Larusternainca بدني به طول تقريبي 41 سانتي متر دارد که سراسر با رنگ خاکستري تيره پوشانده شده است.
ويژگي متمايز مرغ دريايي اينکا را که در شناخت آن فوق العاده موثر است، بايد در سبيل هاي سفيد و نسبتا بلندي جستجو کرد که در طرفين منقار قرمز رنگش رشد مي کند.
پرندگان جوان تر فاقد سبيل هستند و به جاي آن تنها پرهاي زينتي قهوه اي رنگ و بعضا تنکي اطراف منقارشان دارند.
پرندگان بالغ معمولا براحتي شناخته مي شوند، اما در مقابل پرنده هاي جوان تر گاهي با گونه هاي مشابه اشتباه گرفته مي شوند.
نحوه زندگي در محيط
مرغان دريايي اينکا اغلب در جزاير ساحلي و بويژه در صخره هاي سنگي نزديک ساحل تخمگذاري مي کنند. البته گاهي نيز لانه هاي آنها در جزايري که از ساحل مسافتي بعيد فاصله دارند، مشاهده شده است.
لانه ها معمولا در شکاف سنگي مناسب، نقب ها و سوراخ هاي زيرزميني دور از دسترس شکارچيان در فضاهاي خالي، دهانه غارها و برخي اوقات هم در لانه قديمي پنگوئن هاي هومبولت (گونه اي از پنگوئن ها هستند که در آمريکاي جنوبي بخصوص در پرو و شيلي زيست مي کنند) ساخته مي شوند.
مرغ هاي دريايي اينکا هر ساله دو تخم يا بيشتر مي گذارند و بيشتر تخم ها نيز قابليت تبديل شدن به جوجه را دارند. عادات غذايي مرغان اينکا منحصربه فرد و در عين حال انعطاف پذير است.
ماهيان آنچوي، ماهيان اسکولپين و ماهيان نقره اي آب سرد از غذاهاي مورد علاقه مرغان دريايي اينکا محسوب مي شوند.
گفتني است اين گونه در عين حال آشغال ها و لاشه هاي به جا مانده از شيرهاي دريايي و قايق هاي ماهيگيري را نيز مي خورد و به اين دليل نام رفتگر طبيعت نيز به آن اطلاق شده است.
گوانو، صنعتي درآمدزا که بلاي جان مرغان دريايي شده
توليد کود مرغي يا گوانو يا کود مرغ دريايي در کشورهاي پرو و شيلي، صنعتي درآمدزاست. گوانو کود بسيار غني اي است که عناصر تشکيل دهنده آن عبارتند از اسيد فسفريک، اسيد کربنيک، اسيد اوريک، ساير املاح معدني، ناخالصي ها و البته نيترات با غلظت بالا.
اساس اين صنعت را کود به دست آمده از مدفوع پرندگان دريايي تشکيل مي دهد. متاسفانه اين صنعت درآمدزا، خسارت هاي زيست محيطي زيادي را با خود به ارمغان آورده است.
در گذشته رسوبات گوانو در برخي جزاير پرو 50 متر عمق داشتند، اما در حال حاضر در بيشتر جزاير ضخامت گوانو تنها به پنج سانتي متر مي رسد و همين مساله تصميم دولت پرو را براي وضع قوانين بازدارنده، راسخ تر کرده است.
بسياري از پرندگان دريايي به دليل اغتشاشاتي که در محل سکونتشان ايجاد شده، فوق العاده آسيب پذير شده اند. مرغ دريايي اينکا نيز از اين قاعده مستثنا نبوده است.
تحقيقات نشان مي دهد در سال هاي اوليه شکل گيري صنعت کود مرغي يعني حدودا در سال 1850 ميلادي، ميليون ها مرغ دريايي اينکا در پرو زيست مي کرده اند، اما متاسفانه جمعيت اين گونه در حال حاضر به پايين ترين رقم ظرف دو قرن اخير رسيده و اين جاي نگراني دارد. با وجود اين، گزارش ها حاکي است در برخي قسمت ها هنوز هم مرغان دريايي اينکا فراواني قابل توجهي دارند. متخصصان، تعداد اين گونه را در حال حاضر بيشتر از 150 هزار پرنده تخمين مي زنند.
ساير تهديدات
جريانات گرمي که در ماه دسامبر در جنوب ساحل اقيانوس آرام در آمريکاي جنوبي رخ مي دهد، با نام ال نينيو شناخته مي شود. اين جريانات دوره اي، قابليت دارد که در طيف وسيعي خسارت ايجاد کند.
نابودي جوجه ها، کم شدن مواد غذايي، پراکندگي و دور شدن مرغان دريايي از کلوني هاي خود ازجمله خسارت هاي جبران ناپذير ناشي از اين نوع نوسانات است که بشدت جمعيت مرغان اينکا را تهديد مي کند. پژوهشگران باور دارند ال نينيو 15 سال پيش جمعيت اين گونه را بشدت کاهش داده است.
با وجود اين، نبايد قابليت انعطاف پذيري مرغان اينکا را ناديده گرفت. آنها مي توانند از هر نوع پوششي اعم از طبيعي يا مصنوعي براي ساخت لانه شان بهره بگيرند. بسياري از مرغان دريايي اينکا علاقه دارند در خانه هاي متروکه، لانه قديمي پنگوئن ها و حتي روي موج شکن ها و تيرک هاي لنگرگاه ها لانه بسازند.
حضور گربه و بويژه موش در جزايري که مرغان دريايي در آنها عادت به لانه سازي دارند، يکي از دلايلي است که امکان لانه سازي را از بسياري از آنها سلب کرده است.
کاهش تعداد ماهيان آنچوي نيز که غذاي اصلي آنها را تشکيل مي دهد، يکي از عوامل محدودکننده براي اين پرندگان زيبا قلمداد مي شود. گفتني است دولت پرو ممنوعيت هاي گسترده اي براي صيد اين ماهيان وضع کرده است، اما کماکان صيد غيرقانوني ادامه دارد.
وضع کنوني و فعاليت هاي گوناگون حفاظتي
جمعيت مرغان دريايي اينکا در ظرف سال هاي اخير کاهش بي سابقه اي را تجربه کرده است. اين گونه هم اکنون از نظر طبقه بندي فهرست سرخ اتحاديه بين المللي حفاظت از طبيعت و منابع طبيعي در رده در معرض تهديد قرار دارد. بسياري از سايت هاي جوجه آوري اين گونه جزو ذخيره گاه هاي زيستي يا مناطق حفاظت شده محسوب مي شوند.
اين مناطق بدقت توسط ناظران مربوط مورد بازبيني قرار مي گيرند، اما با وجود اين، باز هم عوامل تهديدکننده بسياري بقاي اين گونه منحصربه فرد را تهديد مي کنند.
حضور اجتناب ناپذير ماهيگيران در محل سکونت اين پرندگان يکي از تهديدات هميشگي است که نتيجه اي جز افزايش احتمال آسيب پذيري مرغان دريايي به همراه نداشته است. از اين رو، بسياري از ارگان هاي دست اندرکار حفاظت محيط زيست توصيه کرده اند ضوابط عملي و اجرايي مناطق حفاظت شده دريايي در اين نواحي خاص جغرافيايي هر چه زودتر پياده شود تا اين پرندگان از يک خطر جدي رهايي پيدا کنند.
مرغان دريايي اينکا اغلب در جزاير ساحلي و بويژه در صخره هاي سنگي نزديک ساحل تخمگذاري مي کنند. البته گاهي نيز لانه هاي آنها در جزايري که از ساحل مسافتي بعيد فاصله دارند، مشاهده شده است.
لانه ها معمولا در شکاف سنگي مناسب، نقب ها و سوراخ هاي زيرزميني دور از دسترس شکارچيان در فضاهاي خالي، دهانه غارها و برخي اوقات هم در لانه قديمي پنگوئن هاي هومبولت (گونه اي از پنگوئن ها هستند که در آمريکاي جنوبي بخصوص در پرو و شيلي زيست مي کنند) ساخته مي شوند.
مرغ هاي دريايي اينکا هر ساله دو تخم يا بيشتر مي گذارند و بيشتر تخم ها نيز قابليت تبديل شدن به جوجه را دارند. عادات غذايي مرغان اينکا منحصربه فرد و در عين حال انعطاف پذير است.
ماهيان آنچوي، ماهيان اسکولپين و ماهيان نقره اي آب سرد از غذاهاي مورد علاقه مرغان دريايي اينکا محسوب مي شوند.
گفتني است اين گونه در عين حال آشغال ها و لاشه هاي به جا مانده از شيرهاي دريايي و قايق هاي ماهيگيري را نيز مي خورد و به اين دليل نام رفتگر طبيعت نيز به آن اطلاق شده است.
گوانو، صنعتي درآمدزا که بلاي جان مرغان دريايي شده
توليد کود مرغي يا گوانو يا کود مرغ دريايي در کشورهاي پرو و شيلي، صنعتي درآمدزاست. گوانو کود بسيار غني اي است که عناصر تشکيل دهنده آن عبارتند از اسيد فسفريک، اسيد کربنيک، اسيد اوريک، ساير املاح معدني، ناخالصي ها و البته نيترات با غلظت بالا.
اساس اين صنعت را کود به دست آمده از مدفوع پرندگان دريايي تشکيل مي دهد. متاسفانه اين صنعت درآمدزا، خسارت هاي زيست محيطي زيادي را با خود به ارمغان آورده است.
در گذشته رسوبات گوانو در برخي جزاير پرو 50 متر عمق داشتند، اما در حال حاضر در بيشتر جزاير ضخامت گوانو تنها به پنج سانتي متر مي رسد و همين مساله تصميم دولت پرو را براي وضع قوانين بازدارنده، راسخ تر کرده است.
بسياري از پرندگان دريايي به دليل اغتشاشاتي که در محل سکونتشان ايجاد شده، فوق العاده آسيب پذير شده اند. مرغ دريايي اينکا نيز از اين قاعده مستثنا نبوده است.
تحقيقات نشان مي دهد در سال هاي اوليه شکل گيري صنعت کود مرغي يعني حدودا در سال 1850 ميلادي، ميليون ها مرغ دريايي اينکا در پرو زيست مي کرده اند، اما متاسفانه جمعيت اين گونه در حال حاضر به پايين ترين رقم ظرف دو قرن اخير رسيده و اين جاي نگراني دارد. با وجود اين، گزارش ها حاکي است در برخي قسمت ها هنوز هم مرغان دريايي اينکا فراواني قابل توجهي دارند. متخصصان، تعداد اين گونه را در حال حاضر بيشتر از 150 هزار پرنده تخمين مي زنند.
ساير تهديدات
جريانات گرمي که در ماه دسامبر در جنوب ساحل اقيانوس آرام در آمريکاي جنوبي رخ مي دهد، با نام ال نينيو شناخته مي شود. اين جريانات دوره اي، قابليت دارد که در طيف وسيعي خسارت ايجاد کند.
نابودي جوجه ها، کم شدن مواد غذايي، پراکندگي و دور شدن مرغان دريايي از کلوني هاي خود ازجمله خسارت هاي جبران ناپذير ناشي از اين نوع نوسانات است که بشدت جمعيت مرغان اينکا را تهديد مي کند. پژوهشگران باور دارند ال نينيو 15 سال پيش جمعيت اين گونه را بشدت کاهش داده است.
با وجود اين، نبايد قابليت انعطاف پذيري مرغان اينکا را ناديده گرفت. آنها مي توانند از هر نوع پوششي اعم از طبيعي يا مصنوعي براي ساخت لانه شان بهره بگيرند. بسياري از مرغان دريايي اينکا علاقه دارند در خانه هاي متروکه، لانه قديمي پنگوئن ها و حتي روي موج شکن ها و تيرک هاي لنگرگاه ها لانه بسازند.
حضور گربه و بويژه موش در جزايري که مرغان دريايي در آنها عادت به لانه سازي دارند، يکي از دلايلي است که امکان لانه سازي را از بسياري از آنها سلب کرده است.
کاهش تعداد ماهيان آنچوي نيز که غذاي اصلي آنها را تشکيل مي دهد، يکي از عوامل محدودکننده براي اين پرندگان زيبا قلمداد مي شود. گفتني است دولت پرو ممنوعيت هاي گسترده اي براي صيد اين ماهيان وضع کرده است، اما کماکان صيد غيرقانوني ادامه دارد.
وضع کنوني و فعاليت هاي گوناگون حفاظتي
جمعيت مرغان دريايي اينکا در ظرف سال هاي اخير کاهش بي سابقه اي را تجربه کرده است. اين گونه هم اکنون از نظر طبقه بندي فهرست سرخ اتحاديه بين المللي حفاظت از طبيعت و منابع طبيعي در رده در معرض تهديد قرار دارد. بسياري از سايت هاي جوجه آوري اين گونه جزو ذخيره گاه هاي زيستي يا مناطق حفاظت شده محسوب مي شوند.
اين مناطق بدقت توسط ناظران مربوط مورد بازبيني قرار مي گيرند، اما با وجود اين، باز هم عوامل تهديدکننده بسياري بقاي اين گونه منحصربه فرد را تهديد مي کنند.
حضور اجتناب ناپذير ماهيگيران در محل سکونت اين پرندگان يکي از تهديدات هميشگي است که نتيجه اي جز افزايش احتمال آسيب پذيري مرغان دريايي به همراه نداشته است. از اين رو، بسياري از ارگان هاي دست اندرکار حفاظت محيط زيست توصيه کرده اند ضوابط عملي و اجرايي مناطق حفاظت شده دريايي در اين نواحي خاص جغرافيايي هر چه زودتر پياده شود تا اين پرندگان از يک خطر جدي رهايي پيدا کنند.
