عکاسی 2
فصل 3: عکاسی کارگاهی
عكاسي كارگاهي يا استوديويي، گونهاي از عكسبرداري است كه در مكاني به نام «كارگاه» يا «استوديو» با وسايل و ابزار پيشرفته عكاسي و نورپردازي انجام ميشود.
ابزار و تجهيزات يك كارگاه يا استوديو مناسب عكاسي عبارتند از:
دوربين قطع بزرگ كارگاهي و پايه كارگاهي براي نصب دوربين بر روي آن.
وسايل نورپردازي، شامل فلاشهاي كارگاهي، چراغهاي نورپردازي، انواع بازتابانندهها (Reflector)، ميز نور (ميز كار)، وسايل سنجش نور (فلاش متر، نورسنج و . . . )
وسايل صحنه آرايي از قبيل انواع پس زمينههاي رنگي (فون)، پارچه و برخي بافتهاي متناسب براي ارائه موضوعات، برخي وسايل تزئيني متناسب با نوع موضوع مورد عكسبرداري.
نكته: فضاي يك كارگاه بايد به گونهاي باشد كه جابهجا كردن منابع نورپردازي و اشيا و موضوعات مورد عكسبرداري در آن به راحتي امكانپذير باشد و مانع از حركت عكاس در اطراف موضوع به هنگام كار نشود.
دوربين مناسب براي عكسبرداري در كارگاه
دوربينهاي قطع بزرگ، به دليل استفاده از فيلمهاي قطع بزرگ و بدنه قابل انعطاف كه براي كنترل دقيق عمق ميدان وضوح و پرسپكتيو طراحي شدهاند و همچنين به دليل دارا بودن لنز با كيفيت و قدرت روشنايي و وضوح بسيار زياد، اغلب براي كار در كارگاه مورد استفاده قرار ميگيرند.
دوربينهاي قطع بزرگ به دليل سنگيني، بر روي سه پايههاي بسيار قوي و چرخدار (صليبي) قرار ميگيرند.
وسايل و تجهيزات نورپردازي
منابع نور مصنوعي به دو گروه اصلي تقسيم ميشوند.
الف) نورهاي تنگستن با نور ممتد، مانند؛ انواع نورافكنها
ب) فلاشهاي كارگاهي با نور لحظهاي
نورهاي تنگستن عموماً در عكاسي سياه و سفيد كاربرد دارند. اگر بخواهيم از اين نورها در عكاسي رنگي استفاده كنيم، بايد فيلتر اصلاح رنگ 12 C (آبي) بهكار گرفته شود، اما فلاشهاي كارگاهي هم در عكاسي سياه و سفيد و همرنگي كاربرد دارند.
نكته: براي سنجش ميزان و شدت نورهاي تنگستن از نورسنج دستي و هنگام بهكارگيري فلاشهاي كارگاهي، از فلاش متر استفاده ميكنند.
رفلكتورها يا بازتابانندهها: سطوحي هستند كه با قرار دادن آنها در مقابل منابع نوري، ميتوان از شدت نور منبع اصلي كاست و نوري ملايم را به سطح موضوع مورد عكسبرداري تاباند.
نكته: از بوم سفيد نقاشي، يونوليت و فويلهاي نازك آلومينيومي ميتوان به عنوان رفلكتور استفاده كرد.
پخشكنندهي نور (Softer)
با قرار دادن آن در جلوي منبع نور، نوري ملايم و بدون سايههاي شديد بر روي موضوع ايجاد ميگردد.
نكته: با قرار دادن كاغذ كالك در جلوي منابع نور هم ميتوان اين كار را انجام داد.
ميز نور يا ميز كار
در اغلب عكسبرداريهاي كارگاهي مورد استفاده قرار ميگيرد. در اغلب اين ميزها، زمينهاي قوسدار از جنس صفحات سفيد رنگ مات و انعطافپذير موسوم به «پلكسي گلاس» ايجاد ميشود.
سطح حساس
استفاده از فيلمهاي قطع بزرگ با حساسيت متوسط و كم و همچنين به كارگيري فيلمهاي اسلايد، باعث بيشترين وضوح در جزئيات و كيفيت مطلوب تصاوير ميشود.
عكسبرداري با فيلمهاي اسلايد (فيلم پزتيو) براي رسيدن به بيشترين خلوص و درخشندگي رنگها از اهميت زيادي برخوردار است.
شيوههاي نورپردازي
1- نورپردازي ضد نور (سايه نما – سيلوئت)
در اين شيوهي نورپردازي، منبع نور را از پشت اشياء و رو به دوربين بگذاريد و نورپردازي كنيد. نورسنجي بايد بر اساس سطح روشن منبع نور اندازهگيري شده و عكسبرداري انجام شود.
نكته: در هنگام عكسبرداري براي جلوگيري از لرزش دوربين استفاده از سه پايه و سيم دكلانشر الزاميست.
در عكسبرداري از اشياي شيشهاي و بلورين، تركيب اين روش با روشهاي ديگر، مناسبترين راه براي نشان دادن جنسيت شيشه است.
2- نورپردازي با يك منبع نور
در اين روش، از يك منبع نور به طور مايل استفاده ميشود. اين گونه نورپردازي براي عكسبرداري از اشيا و سطوح داراي بافت يا نقوش برجسته مورد استفاده قرار ميگيرد.
براي لطافت سايههاي شديد به دليل استفاده از يك منبع نور، ميتوان در سمت مقابل منبع نور، يك سطح بازتاباننده قرار داد.
نكته: روش نورپردازي با يك منبع نور، براي عكسبرداري از چهره بسيار كاربرد دارد.
3- نورپردازي با دو منبع نور
در اين روش، معمولاً يكي از نورها از شدت بيشتري برخوردار است و با قرار دادن منابع نور در طرفين موضوع، كار نورپردازي انجام ميشود.
احجام مكعب، كره، مخروط و . . . را ميتوان با اين روش نورپردازي كرد.
4-نورپردازي اجسام كروي
براي عكسبرداري از اجسام كروي، منبع نوري را بايد طوري در طرفين قرار داد كه يك نور از سطح كره و نور دوم با شدتي معادل يك ديافراگم بستهتر سطح باقيمانده را روشن كند.
نكته: با اين روش ميتوان احجام مخروطي و استوانهاي شكل را نيز نورپردازي نمود.
5- نورپردازي با 3 منبع نور و بيشتر
اين روش، براي عكسبرداري از اجسامي كه داراي سطوح متعددي هستند، مناسباند. هنگام عكسبرداري از احجام مكعب شكل و يا استوانههاي توخالي و يا تركيب چند حجم مختلف ميتوان از 3 منبع نور يا بيشتر استفاده كرد.
در اين روش، يكي از نورها به عنوان نور اصلي و شديدترين نور، و نورهاي ديگر به عنوان نورهاي كمكي جهت روشن كردن سطوح ديگر و برطرف كردن سايههاي اشياء به كار ميروند.
6- نورپردازي اشياي براق
بهترين روش براي نورپردازي يكنواخت و عكسبرداري از سطوح فلزي براق، عكسبرداري از آنها در زير استوانه يا چادري از كاغذ كالك است.
نكته: از اين روش در عكسبرداري ماكروگرافي و عكسبرداري از سكهها استفاده ميشود.