تاریخچهی کاربرد عکس در طراحی - قسمت دوم
نقش عکاسی
- عکاسی پس از جنگ جهانی دوم به عنوان یک رسانهی تازه و قابل استفاده در تبلیغات مطرح شد و چگونگی دیدن را تحت تاثیر قرار داد.
- از دههي 50 ميلادي، چاپ ماهانهی مجلهي سوئیسی «گرافیس» که براي تکمیل آثار تصویری خود از طراحيهاي هندسي و تكنيكهاي عكاسي بهره میبرد، سهم زیادی در پیشبرد آثار گرافیک تهیه شده با عکس داشت.
- مجلههای رنگی و مصوری که با قیمت بسیار ارزان و در شمارگان بسیار بالا ارايه میشد، همگان را به خرید محصولات، سفر و جهانگردی فرامیخواند.
- از حدود سالهای 1940 میلادی، عنوان مدیر هنری در نشریات از اهمیت بسیاری برخوردار شد.
- تبلیغات چاپی موجود در مجلات و روزنامهها از دههی 1940 با رشدی بسیار چشمگیر مواجه بود.
پیدایش برخوردهاي دوگانه در رویارویی با عکس در آگهیهای تبلیغاتی سالهای 1940 م:
1- عدهای با اعتقاد به شعار «اهمیت پیام» كاملاً تصویر را کنار گذاشتند.
2- عدهای با این تحلیل که «تصویر خوب، به اندازهاي گویا هست که نیازی به نوشته نداشته باشد»، همهی آگهی را به عکس اختصاص میدادند.
جنبش پاپ آرت (هنر همگانی): از جریانهای هنری دههی پنجاه میلادی است که از عکاسی همواره به عنوان یکي از ابزارهای مهم برای بیان افکار هنرمندان خود بهره میجست.
پاپ آرت از یک سو مصرفگرایی را به گونهای خیالانگیز تصویر میکرد و از سوی دیگر با انتقاد از دنیای مصرفی، چگونگی زندگی مصرفی را از ورای تولید انبوه نمایان میساخت.
نکته: عکاسان بسیاری به دور از ارايهي هرگونه موضوع سیاسی و انتقادی با توجه به امکانات گستردهای که فتومونتاژ در اختیار آنان قرار میداد، به آفرینش شیوههای تصویری خود با مضامینی شاعرانه و هنرمندانه پرداختند.
تجربیات عکاسی آبستره (انتزاعی)
- ریشههای عکاسی آبستره را باید در نقاشی انتزاعی دههی اول قرن بیستم جستوجو کرد.
- سبک کوبیسم که پیکاسو و براک در شکلگیری و تکامل آن نقش عمدهای داشتند، در میان سالهای1907 تا 1914 بسیار مطرح بود و نقاشی انتزاعی را ارايه داد.
- تجرید در عکاسی امر تازهای نبود و برخی از پیشگامان عکاسی در آغاز قرن بیستم، تجربیاتی را در زمینهي تجريد با استفاده از شیوهی فتوگرام و ... به انجام رسانده بودند.
- فتوگرام (Photogram)، طرح و تصویری است که با گذاشتن اشیای کدر، نیمشفاف یا شفاف بر روی مواد حساس عکاسی و نور دادن و ظاهر کردن به شیوهی معمول به دست میآید.
نکته: این تصاویر بدون استفاده از دوربین عکسبرداری به دست میآیند.
- مناظر و ساختمانهای جدید و مدرن هم گاهی به عنوان سوژه برای عکاسی انتزاعی به کار میرفتند.
تجربيات عكاسي آبستره (انتزاعي)
- در دههی50 عکاسانی که به دنبال فرمهای انتزاعی بودند، به سطوح بیرونی اشیا توجه زیادی کردند.
- با عکسبرداری از فاصلهی بسیار نزدیک، انتخاب نور صحیح و کنتراست، نتایج فتوگرافیکی کاملی به دست میآيد و این امکان را ايجاد ميكند كه طرحهای خطی انتزاعی به وجود آيند.
سعید کمالو