به نام خداوند اَفرا و بید1 خداوند باران و برف سپید
«آدمها دوست دارند انجام کارها را آسان کنند. مثلاً بریدن چوب با ارّه کار دشواری است؛ اما انسانها از فکرشان استفاده کردند و ارّهی برقی ساختند. همین طور برای اینکه راحتتر نظافت کنند جاروی برقی را اختراع کردند و برای اینکه مسیری را طی کنند دوچرخه و ماشین و هواپیما را ساختند.»
اینها اولین جملات معلم ما در آغاز درس بود. سپس ادامه داد: «آدمها برای آسانتر حرف زدن هم اقداماتی کردهاند.» داشتم به این فکر میکردم که آیا انسانها برای آسانتر سخن گفتن هم چه چیزی اختراع کردهاند یا خیر و همین فکر را از معلم عزیزمان پرسیدم.
ایشان لبخندی زد و گفت: «اهل زبان برای تلفظ آسان بعضی واژهها ممکن است بعضی حروف را بیان نکنند. مثلاً در زبان پارسی بنویسند دستبند اما بخوانند دسبند یا بنویسند گشتزنی اما بگویند «گشزنی.»
برایمان خیلی جالب بود و سعی کردیم با کمک معلممان کلماتی را که در آنها بعضی واجها برای آسانی تلفظ حذف میشوند پیدا کنیم.
شمعدان: شمدان// پستچی: پسچی// گوشتکوب: گوشکوب// عفو کردن: عف کردن
راستی تا یادم نرفته بگویم که این کار را فرایند واجی کاهش میگویند که البته در گفتار کاربرد دارد، نه در نوشتار. .
پاورقی:
1. دو نوع درخت