به نام خدای شب و روز و مهر خدای ستاره، سپیده، سپهر
من و دوستم یک قرار آموزشی با هم داریم و آن این است که آخر هر هفته در مورد اشکالات درسیمان با هم گفتوگو میکنیم. این هفته دوستم دربارهی نحوهی تشخیص قید در جمله سؤال داشت.
برای اینکه موضوع را بهتر یاد بگیرد، از او پرسیدم: «اگر سبزی را از خورش قورمهسبزی حذف کنیم چه اتفاقی میافتد؟»
او که از سؤال من خندهاش گرفته بود، گفت: «دیگر قورمهسبزی نداریم.» گفتم: «حالا اگر نمک را حذف کنیم، چه میشود؟» باز هم لبخندی زد و گفت: «معلوم است که غذا سالمتر میشود، ولی قورمهسبزی باقی میماند.»
گفتم: «قید هم مثل نمک است. اگر آن را حذف کنیم به اصل و پیام جمله لطمهای وارد نمیشود.»
بعد هم مثال زیر را برایش توضیح دادم:
«دانشآموز با اتوبوس از خانه به مدرسه میرود.
این جمله سه قید دارد که حذف آنها، جمله را بیمعنی و ناقص نمیکند.»
بعد هم از او خواستم در جملهی زیر قیدها را بیابد. شما هم خودتان را امتحان کنید:
الف) خورشید، آرام آرام از پشت کوههای قهوهایرنگ، گرم و پرفروغ، طلوع میکند.1
ب) امروز درسهایم را بادقت مرور میکنم.2
پاورقی:
1. آرام آرام؛ از پشت کوههای قهوهایرنگ؛ گرم و پرفروغ
2. امروز؛ بادقت