حسین خوش کیش: بازیابی اطلاعات و یادگیری

اولین توصیه من به دانش‌آموزان این است که وقتی در حال مطالعه هستند فقط به نقاط ضعف خودشان توجه نکنند چون ما نقطه ضعف مطلق نداریم بلکه ممکن است در بعضی از قسمت‌ها یادگیری‌ها ناقص باشد که باید آن‌ه...

حسین خوش کیش: بازیابی اطلاعات و یادگیری

برنامه تلویزیونی فرصت برابر

کارشناس برنامه: دکتر حسین خوش‌کیش

22 آبان 93

اولین توصیه من به دانش‌آموزان این است که وقتی در حال مطالعه هستند فقط به نقاط ضعف خودشان توجه نکنند چون ما نقطه ضعف مطلق نداریم بلکه ممکن است در بعضی از قسمت‌ها یادگیری‌ها ناقص باشد که باید آن‌ها را رفع کرد.

نکته دیگر این‌که از آن‌چه ما مطالعه می‌کنیم 10% در ذهن ما ماندگار می‌ماند.

از آن‌چه می‌شنویم 20% در ذهن ما ماندگار می‌ماند.

از آن‌چه می‌بینیم 30% در ذهن ما ماندگار می‌ماند.

آن‌چه می‌بینیم و می‌شنویم 50% ماندگاری در ذهن دارد.

آن‌چه ما در مورد آن بحث می‌کنیم 70% ماندگاری دارد.

آن‌چه ما آزمایش انجام می‌دهیم و تجربه می‌کنیم 80% ماندگاری در ذهن دارد.

اما از آن‌چه به دیگران می‌آموزیم 95% در ذهن ما ماندگار می‌ماند. William Glasser))

حال چه کار کنیم که مطالبی که مطالعه می‌کنیم بیشترین ماندگاری را در ذهن داشته باشند؟ براساس مطالبی که در بالا بیان کردم اگر دانش‌آموزان بخواهند مطلبی را خوب یاد بگیرند باید آن را به دیگران آموزش دهند؛ برای تدریس هم باید روی مطلب تمرکز کنند.

دانش‌آموزان با روش جدیدی که در سرای دانش‌ اجرا می‌شود به خودباوری عجیبی می‌رسند. در این روش که در کار در کلاس (در زنگ کار در کلاس که بعد از تدریس معلم صورت می‌گیرد، دانش‌آموز و پشتیبان حضور دارند) اجرا می‌شود دانش‌آوزان قدم‌های زیر را اجرا می‌کنند:

·         از روی کتاب درسی یک بار روخوانی می‌کنند

معمولا دانش‌آموزان کمتر این کار را انجام می‌دهند به همین دلیل با این‌کار به کتاب درسی توجه ویژه داریم.

·         روخوانی همان مطلب از خلاصه درس‌ها.

·         حل دوباره تمرین‌هایی که معلم در کلاس درس حل کرده بود و رسیدن به جواب آخر.

·         حل تمرین‌هایی که معلم برای کار در کلاس تعیین کرده است و رسیدن به جواب آخر بدون مراجعه به کتاب درسی.

این نکاتی که در کار در کلاس اجرا می‌شود جدا از پیش‌خوانی که قبل از کلاس انجام می دهند یا جدا از "درس هر روز را همان روز خواندن" است.

این یک یادگیری کامل بعد از کلاس و برپایه یادگیری از طریق تکرار و تمرین است و به این روش، حداکثر 50% مطالب در ذهن ماندگار می‌شوند؛ اما کاری که اخیرا در مدارس سرای دانش‌ انجام می‌شود این است که بازیابی اطلاعات صورت می‌گیرد.

یکی از دانشجویان موفق بیان می‌کرد که من برای آزمونی حدود 2500 الی 3000 لغت نیاز داشتم و نگران بودم نتوانم در لحظه مورد نیاز آن‌ها را بازیابی کنم، تصمیم گرفتم هر لغتی را که به خاطر دارم روی کاغذی یادداشت کنم دیدم نزدیک به 1200 لغت را بدون مراجعه به کتاب به خاطر دارم.

پس اگر بازیابی کنیم از مغزمان استفاده می کنیم و با تمرکز هر ‌آن‌چه را آموخته‌ایم بازیابی می‌کنیم، سپس متوجه می‌شویم کدام قسمت‌ها را از دست داده‌ایم و فقط روی قسمت‌هایی که متوجه نشده‌ایم تمرکز می‌کنیم و به سمت 95% ماندگاری می‌رویم.

بازیابی اطلاعات می‌تواند در زمان خلاصه نویسی هم مفید باشد برای این کار باید یک بار خواند و بارها به زبان خود مطالب را بازیابی کرد زیرا اثر بازیابی بسیار بیشتر از دوباره خوانی است.

فلسفه به وجود آمدن کتاب خودآموزی هم این است که دانش‌آموزان وقتی سر جلسه آزمون مطالب را بازیابی می‌کنند متوجه اشکالات کار خودشان می‌شوند و آن‌ها را برای جلوگیری از تکرار در کتاب خودآموزی یادداشت می‌کنند. با بازیابی یادگرفته‌ها، مراجعه به ذهن صورت می‌گیرد و با تمرکز و فکر کردن مطالب هرگز از یاد دانش آموز نخواهد رفت چون خودش آین مطالب را بازیابی کرده و نوشته است.

در برخی از کلاس‌ها فرم ارزیابی اطلاعات را داریم که دانش‌آموزان آن‌ها را پر می‌کنند توصیه می‌کنم دانش آموزان دیگر هم عادت کنند از آن‌جائی که بازیابی در یادگیری بسیار موثر است، بازیابی آموخته ها به طور مطلوب صورت بگیرد

تهیه و تنظیم

ناهید منجمی

فایل های ضمیمه

حسین خوش کیش در فرصت برابر 22 آبان

Menu