برنامه تلویزیونی فرصت برابر
پاسخ کاظم قلمچی به سوالات دانش آموزان
20 آبان 93
زمانبندی مراحل مطالعه چگونه است؟
مراحل مطالعه عبارتند از ادارک، تثبیت، تسلط، ارزیابی و جمعبندی. زمانبندی این مراحل به دو صورت است. اول اینکه به ترتیب صورت بگیرند مثلا برای مطالعه یک فصل باید به ترتیب ادراک و تثبیت و تسلط طی شود ولی این مراحل با هم همپوشانی هم دارند یعنی اینها از هم جدا نیستند و به هم مربوط هستند و هر مرحله به تحقق مرحله بعد یا قبل نیز کمک میکند. مثلا در مرحله ادراک دانشآموزان کمی تشریحی و تستی نیز کار میکنند یا در حین تمرین تشریحی و تستی کار کردن بخشی از ادراک آنها نیز تکمیل میشود ولی در کل این مراحل توالیای هم دارند.
غیر از این، غالبا جمعبندی در نزدیک آزمونهای مدرسه یا آزمونهای برنامهای کانون صورت میگیرد. یعنی در بازههای زمانی مختلف بسته به شرایط یکی از مراحل مطالعه پررنگتر میشوند مثلا در جلسه آزمون بیشتر ارزیابی صورت میگیرد.
همپوشانی مطرح شده بین مراحل مطالعه، بین علوم مختلف هم وجود دارد و غالبا علوم، بین رشتهای هستند و همان طور که علوم را نمیتوان به صورت کاملا مجزا از هم در نظر گرفت نمیتوان مراحل مطالعه را هم از کاملا تفکیک شده در نظر گرفت. در واقع ما با ابزارهای آماری سروکار داریم و نمی توانیم به طور قاطع بعد از اتمام هر مرحله از مطالعه بگوییم یک مرحله کاملا تمام میشود.
سوال: من فارغ التحصیل تجربی هستم وقتی سوالی را میخواهم پاسخ دهم همان گزینههایی را که سال گذشته انتخاب میکردم را دوباره پاسخ می دهم و گویا پاسخهای غلط در ذهنم نهادینه شده اند. در نتیجه نمیدانم چگونه یادگیریهای ناقص خودم را به کامل تبدیل کنم؟
مطلبی که الان بیان می کنم بیشتر برای معلمها مفید است فرض کنید شما کلمهای را از لحاظ املایی اشتباه بنویسید دبیر شما به شما متذکر می شود که دیکته کلمه را اشتباه نوشتهاید اما شما این کلمه را بارها به صورت اشتباه یادداشت کردهاید و عادت به اشتباه کردهاید و برای رفع این موضوع باید سهم مطالعه کلمه درست به اشتباه بیشتر شود. پس یکی از راهکارها این است که موضوع غلط را تکرار نکنید تا سهم مطلب صحیح در ذهن شما خیلی افزایش یابد و جایگزین قبلی شود و نباید غلط را دوباره تکرار کنید چون بعدا گیج میشوید که کدام صحیح بود.
در ضمن، از این موضوع ناراحت نشوید چون شناخت مساله 50% حل مساله است و مهمترین قسمت حل مساله، فهمیدن صورت مساله است.
سوال: ارزیابی آزمون در چه زمانی باید صورت بگیرد؟ خصوصا برای کسی که چند آزمون قبل را ارزیابی نکرده است!
بعد از همین آزمون پیشرو، بلافاصله همان آزمون را ارزیابی کنید و نگذارید به لیست آزمونهای ارزیابی نشده اضافه شود اما در مورد آزمونهای قبلی، ایستگاههای جبرانی بهترین زمان برای ارزیابی آنهاست و یادتان باشد وقتی سوار قطار برنامه راهبردی شدید با آن همراه باشید و از ریل خارج نشوید.
تهیه و تنظیم
ناهید منجمی