تمام مطالب آزمون را خواندم، تست هم زدم اما درجلسه آزمون استرس شدید می گیرم؛ چه کار کنم؟!
افرادی هستند که در مواجهه با کارهای خود در زمان های حساس استرس می گیرند. استرس تا جایی که در عملکرد فرد اختلال ایجاد نکند می تواند مفید هم باشد. یکی از موارد شایع در گروهی از دانش آموزان این است که درس را به خوبی خوانده اند، از منابع مختلف تست زده اند، آزمون های هدف گذاری و مشابه سال قبل را کار کرده اند و ... با آمادگی در جلسه حاضر می شوند اما در جلسه آزمون استرس شدید می گیرند و به کلی از آن چه باید پیاده سازی میشد جا می مانند. علت چیست؟
اولین نکته این است که استرس نوعی اختلال است. اگر در موارد مشابهی مانند آزمون دادن نیز اتفاق می افتد حتما باید با یک روانشناس صحبت شود. ریشه یابی روانشناختی انجام شود. گفت و گوی صمیمانه مشاور با دانش آموز، احساس همدلی و تشریح چرایی موضوع و رسیدن به راه کارها.
دومین نکته این است که طی گفت و گوی مشاور آموزشی یا روانشناس به این نکته توجه شود که هدف از آزمون دادن در طی سال نتیجه گرایی در هر آزمون نیست. آزمون های برنامه ای آزمون ها به مثابه یادگیری هستند. از هر آزمون پندی بگیریم و نکته ای بیاموزیم. انتظارات بیش از حد برخی دانش آموزان از خود، انتظارات نا متعارف گروهی از اولیا از فرزندشان و انتظارات غیر استاندارد برخی مشاوران منجر به ایجاد ترس و اضطراب و استرس در دانش آموز می شود.
به طور کلی زمانی که سطح عملکرد واقعی و انتظارات فرد از خود فاصله دارد باید به 3 آیتم توجه کرد:
1-مدیریت فضای حاکم
نکته اول: لازمه ی مدیریت فضای حاکم، روبرو شدن با اضطراب شبیه سازی شده و تجربه ی مکرر آن است. دانش آموزی که در منزل مطالعه می کند و تست می زند اما با حضور در جلسه آزمون استرس می گیرد باید فضای مشابه آزمون را قبل از آزمون در جایی غیر از منزل تمرین کند.
نکته دوم: این است در آزمون ها حضور پیوسته داشته باشند. غیبت کردن به بهانه این که استرس می گیرم پاک کردن صورت مسئله است. این جمله را شنیده اید " از هر چه می ترسید یا در مواجهه با آن اضطراب می گیرید با آن روبرو شوید". شما در روبرو شدن با ضعف های تان قوی می شوید. در آزمون ها حضور پیوسته داشته باشید.
نکته سوم: Expressive writing یا نوشتار درمانی. از قدرت نوشتن احساسات غافل نشوید. شب قبل از آزمون یا در شروع آزمون حس و حال و نگرانی های تان را مکتوب کنید. مطابق تحقیقات علمی این موضوع به شما در مدیریت فضای حاکم بر آزمون کمک بسیاری می کند و استرس شما را به طرز شگفت انگیزی کاهش می دهد.
2-مدیریت محتوا
یکی از نتایج مهم حضور پیوسته در آزمون ها برای بهبود استرس غیر معمول، مدیریت محتواست. یعنی دانش آموز از روبرو شدن با کدام سوال ها استرس می گیرد. اگر چندین سوال به این سبک پشت سر هم باشد شرایط خیلی نامطلوب تر هم می شود. شناسایی این تیپ سوال ها به دانش آموز کمک می کند بعد از آزمون روی این موضوع زمان بگذارد که شاید ایجاد استرس، مربوط به عدم تسلط علمی دانش آموز بر این تیپ سوال هاست که خود را در مسیر مطالعه قانع کرده است به آن ها مسلط است اما در واقع این گونه نیست.
3-مدیریت انتظارات
برای بهبود مدیریت بر خود، باید انتظارات را از حداقل های مطلوب شروع کرد. نمی توان انتظار داشت این دانش آموزان به یک باره تغییر وضعیت دهند و به دور از استرس بهترین نتایج را کسب کنند.
دانش آموزی که استرس غیر معمول آزمون دارد باید هدف گذاری دو، سه یا چهار مرحله ای داشته باشد. یعنی با توجه به تست زدن ها و زحمتی که کشیده، انتظار دارد چند از ده ۸ را کسب کند اما در حال حاضر چند از ده 1 یا 2 را کسب می کند. هدف گذاری چند از ده 3، 4، 6 و ۸ می تواند برای این دانش آموزان منطقی تر باشد. از عملکرد کمک می گیریم تا به انتظارات برسیم. ابتدا چند سوال ساده تر را شناسایی کند(فقط آن ها را بزند و به هدف گذاری حداقلی برسد که نسبت به قبل یک واحد رشد کرده که نتیجه مثبتی است یا ادامه دهد و به گام بعدی که چند از ده 4 است نگاه کند). کانون با ارائه دو سوال ساده تر در هر درس داده های بسیار اثربخشی را ارائه می کند. از سوال های ساده تر شروع می کنند، مدیریت زمان را اجرایی می کنند و با پله به پله رشد دادن انتظارات، به مرور خود را بهبود می دهند تا بتوانند به هدف گذاری نهایی خود نزدیک شوند.
باید مدیریت انتظارات را خیلی زیاد تمرین کنیم.
پیوسته و هدف مند پیش بروید.
احسان عالی زاده