در اين تحقيق به بررسي ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل رشته روانشناسي مي پردازيم و به اين دليل که دانشجويان در محيط دانشگاه با عوامل استرس زا برخورد دارند .
چکيده
در اين مقاله استرس يا فشار عصبي تعريف مي شود و عوامل ايجاد کننده استرس شامل عوامل ايجاد کننده استرس فردي، عوامل ايجاد کننده استرس گروهي، علائم فيزيولوژيک استرس، علائم رواني استرس، علائم رفتاري استرس، عوامل ايجاد کننده استرس درون سازماني، عوامل موجد استرس برون سازمان و هم چنين روشهاي مقابله با استرس فردي و استرس سازماني شرح داده مي شود.
مقدمه بيان مسئله :
استرس به سه مفهوم در نظر گرفته شده است (الهه ميرزايي ، 1378 ) در يک رويکرد ، تمرکز بر محيط معطوف است و استرس به عنوان محرک توصيف شده است که شامل واقعه يا رشته اي از شرايط ويژه به عنوان مثال ، زماني که فرد مي گويد شغل من بسيار پر استرس است از همين ديدگاه به مفهوم استرس نگاه کرده است .
وقايع و شرايطي تهديد کننده يا زيان بخش اند و در نتيجه احساس تنش ايجاد مي کند ، استرس زا خوانده مي شود . رويکرد دوم استري را به عنوان پاسخ در نظر گرفته و تمرکز آن بر واکنش مردم به عوامل استرس زا ست . از اين ديدگاه مردم به نقشي که احساس مي کنند استرس مي گويند ، مانند زماني که فرد مي گويد :
به هنگام سخنراني احساس استرس مي کنم .
پاسخ فرد شامل دو جزء مرتبط با هم است :
جزء شناختي که شامل رفتار ، الگوي فکري و احساسات است . مانند زماني که احساس مي کنيد عصبي هستيد .
جزء فيزيولوژيکي که برانگيختگي هاي جسمي را در بر مي گيرد مانند زماني که قلبتان تند تند مي زند دهانتان خشک مي شود و عرق مي کند (الهه ميرزايي ، 1378)
رويکرد سوم ، استرس را فرايندي مي دانند که در عين آنکه در برگيرنده استرس زا ها و فرسايش هاست اما بعد مهم ديگري را نيز به آن مي افزايد و آن رابطه ي ميان فرد و محيط است ( به نقل از همان کتاب) اين فرآيند شامل تعامل ها و تطابق هاي دايم مسان فرد و محيط است که هر يک بر ديگري اثر مي گذارد و از ديگري اثر مي پذيرد و بر اساس اين نظريه ، استرس تنها يک محرک يا پاسخ نيست بلکه فرايندي است که فرد مي تواند از طريق راهکارهاي رفتاري ، شناختي و احساسي به گونه اي فعال از تاثيرات آن بکاهد .
ارزيابي وقايع به عنوان پر استرس به دو گونه گروه از عوامل بستگي دارد ، عواملي که مربوط به فرد است و عواملي که به موقعيت بستگي دارد . عوامل فردي شامل ويژگي هاي شخصيتي ، هوش و انگيزش فرد مي شود براي مثال ، افراد برخوردار از عزت نفس بالا بر اين باورند که توانايي هاي لازم را براي برآوردن نيازهاي يک موعيت را دارند . در صورت مواجهه با موقعيتي پر استرس ، ممکن است به عوض تهديد انگيز قلمداد کردن آن را به گونه اي مبارزه طلبي ببينند .
در مورد انگيزه مي توان گفت که هر چه هدف بيشتر در معرض خطر قرار گيرد و مهم تر باشد ، فرد ميزان استرس بيشتر را ارزيابي خواهد کرد (الهه ميرزايي ، 1378)
اليس معتقد است باورهاي غير منطقي بسياري از مردم موجب افزايش استرس آنها مي شود عواملي که موقعيتي را پر استرس مي کند در وهله ي اول وقايعي هستند که ملزومات شديدي را مي طلبند (پرسون و نيوفلد ، 1987)ميگناir به عنوان مثال ، بيماري که در انتظار عمل جراحي دردناکي را مي کشد ، اين موقعيت را پيش از انجام گرفتن سنجش فشار خود استرس زا مي بينند . گذارهاي زندگي نيز استرس زا هستند ( موس و شفر ، 1986) زندگي شامل وقايع مهمي است که مستلزم گذر کردن از يک مرحله يا موقعيت به مرحله يا موقعيت ديگر است که باعث ايجاد تغييرات بسيار زياد و ملزومات جديدي در زندگي مي شوند . ازدواج کردن – رفتن به دانشگاه به ويژه اگر از شهر و خانه مان دور باشد – والد شدن – شاغل بودن – تغيير محل – از دست دادن همسر ، طلاق گرفتن .
استرس در زندگي روزمره به وفور ديده مي شود و همه افراد به دفعات متعدد تحت تاثير استرس قرار مي گيرند و آن را تجربه مي کنند و وقتي که کسي دچار استرس شده وارد محيط درس يا دانشگاه مي شود معمولاً همه دوستان و هم کلاسي ها متوجه مي شوند و در تعامل با ديگران استرس فرد به آنها سرايت مي کند .
براي همين و آنچه گفتم در اين تحقيق به بررسي ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل رشته روانشناسي مي پردازيم و به اين دليل که دانشجويان در محيط دانشگاه با عوامل استرس زا برخورد دارند .
مي خواهيم بدانيم چه عواملي دانشجويان را با توجه به سطوح مختلف آنها در کلاس دچار استرس مي کند .
اين عوامل چه چيزهايي هستند و شيوه هاي مقابله با استرس دانشجويان مجرد و متاهل را بررسي کنيم . پس از توضيحات مختصر داده شد اين سوال مطرح مي شود که چگونه مي توان ميزان تحمل استرس دانشجويان را بالا برد؟ به نظر مي رسد يکي از رويکردهايي که بتوان در پاسخ گويي به سوالات مزبور از آن ياري گرفت رويکرد شناختي – رفتاري باشد . چرا که با بررسي اجمالي ، مشخص مي شود هر يک از اين مفاهيم به نوعي بستگي به حالات شخصيتي ، عزت نفس ، اعتماد به نفس و به آن نگرش ها ، باورها و عقايد و تفکرات فرد دارد – پژوهش ها نشان داده که آرامش گام به گام ماهيچه ها در کاهش استرس بسيار موثر است .
افراد با بهره گرفتن از تجارب خود ، مهارتهاي کنار آمدن را شامل راهکارهايي که پيش از آن خودشان به کار برده با بکار گرفتن آنها را به وسيله ديگران ديده اند مي آموزند ، روانشناسان بر آموزش کنار آمدن با استرس ، روش هايي تدوين کرده اند . بعضي از اين روشها به طور عمده به رفتار فرد مي پردازند و بعضي به فرايند تفکر (الهه ميرزايي ، 1378) migna.ir با توجه به مطالب مذکور تلاش پژوهشگر بر اين است که با اعمال مداخله به صورت تجربي ميزان تحمل استرس بين دانشجويان متاهل و مجرد را بررسي و پاسخ مناسبي براي سوالات پژوهش بدست آورد .
اهداف پژوهش :
هدف کلي : تعيين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل هدف فرعي : تعيين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل با توجه به رشته تحصيلي سوال پژوهش : آيا بين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل تفاوت وجود دارد ؟
فرضيه هاي پژوهش :
1)بين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل تفاوت معني داري وجود دارد 2)بين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل رشته روانشناسي تفاوت معني دار وجود دارد .
اهميت و ضرورت پژوهش :
ضرورت اين پژوهش در راستاي بررسي ميزان تحمل استرس استرس بين دانشجويان مجرد و متاهل رشته روانشناسي صورت گرفته و مي تواند اطلاعات مفيدي را در حيطه تصميم گيري هاي متعدد در دانشگاه فراهم سازد که اين عمل از طريق انجام تحقيقات منظم و شناسايي ميزان استرس دانشجويان امکان پذير است در واقع مي خواهيم بدانيم که در سطوح مختلف بررسي کنيم و راهکارهاي مفيدي که باعث کاهش دادن اين استرس ها مي شود ارائه دهيم .
عواملي که اهميت اين پژوهش را نشان مي دهد اين است که محيط دانشگاه محيطي استرس زا است و بسياري از دانشجويان دچار استرس مي شوند مثلاً زماني که مشغول دادن امتحان پر استرس هستند پرسش را بد مي فهمند يا موضوعي را شب قبل از امتحان به خوبي مطالعه کردند را به ياد نمي اورند ، بسيار سخت است که فکر کنيم پاسخ پرسشي را مي دانيم و احتمالاً پس از پايان امتحان آن را به ياد مي اوريم . لذا استرس باعث کاهش در عملکرد دانشجويان شده و موجب مي شود سلامت روان آنها به خطر بيافتد .
براي همين بدنبال اين هستيم تا اين عوامل استرس زا شناسايي و راهکارهاي مقابله با آنها را بررسي کنيم.
تعاريف نظري :
در لغت نامه آکسفورد (oxford Dictionary) تعريف استرس فشار است . فرهنگ جامع روانشناسي و روانپزشکي (1373) استرس را چنين تعريف کرده است . هر چيزي که در تماميت زيست شناختي ارگانيسم اختلال به وجود آورد و شرايطي ايجاد کند که ارگانيسم طبيعتاً از آن پرهيز مي کند استرس شمرده مي شود ( ص 1449)
استرس : حالتي پويا و هيجان انگيز است که فرد با يک فرصت ، محدوديت يا تقاضاي غير عادي مواجه مي شود و واکنشهاي احساسي فيزيکي و شناختي از خود نشنا مي دهد (مقيمي 1378 ص 35)
استرس : استرس را مي توان به عنوان محرک يا تغييري در محيط داخلي يا خارجي تعريف کرد که در درجه آن از نظر قدرت و شدت تداوم از حد ظرفيت سازشي ارگانيسم فراتر رود و در نتيجه در شرايطي مشخصي بتواند به هم ريختن رفتار يا نوعي سازگار و اختلال منجر شود و احياناً به بيماري منجر شود .
تعاريف عملياتي :
در جامعه اي هستيم اينطور معلوم است که براي اندازه گيري استرس ، خود عامل استرس دهنده را مورد مطالعه قرار مي دهند ، در صورتي که اين درست نيست و وجود يک ميهمان ناخوانده در يک بدن ممکن است به هيچ وجه مورد اعتنا واقع شود و بدن در مقابل آن عکس العمل نشان ندهد و در بدن ديگري آنقدر مهم و قابل اعتنا باشد که همه زنگهاي خطر را به صدا در آورد و بدن را به عکس العمل شديد وا دارد . بنابراين براي اندازه گيري استرس بهتر است تغييرات حاصله از ان را در بدن مورد دقت قرار داد و آنجا که ورود يک عامل جزئي است تحريک شديد دستگاه هاي بدن و هيپوتالاموس مي شود آن را به خوبي و به موقع شناخت و از رورودش جلوگيري کرد ( پريور ، 1372)
در اين تحقيق براي سنجش استرس دانشجويان مجرد و متاهل از آزمون يک طرفه در گروه هاي مستقل استفاده مي کنيم و براي سنجش راههاي مقابله با استرس نيز از آزمون T و تفاوت ميانگين استفاده مي شود تا شيوه هاي مقابله با استرس را در ميان دانشجويان مجرد و متاهل سنجيده شود تا ازن اين طريق دانشجويان هر کدام از چه روشهايي براي کنار آمدن استفاده کنند .
مفهوم استرس :
در سال 1936 ، پروفسور هانس سليه اهل مونترال اولين رساله خود را در مورد واکنش دهنده منتشر ساخت ، نامبرده در آوريل و در 1948 در مجموعه اي از کنفرانسهايش در کالج فرانسه و سپس در ژوئن 1950 در بيمارستان لانيک سندرم عمومي سازگاري (S.G.A) را با جنبه هاي بيوشيميايي و مکانيسم هاي هورموني اش بيان کرد (هيپوفيز غدد فوق کليوي سينه قند کرشه که بسياري از پژوهشگران پيش از او اختلال ارگانيسم را به هنگام پاسخ به تهاجمات محيط خارج بيان کرده اند : -نظر کاريوکلارينک مربوط به داستين ، وي واکنشهاي بافتي مربوط به واکنشهاي هشدار دهنده را در دستگاه لنفوئيد مشاهده کرد : نظريه راسل داپيگز آماس منسوج نرم ، در سال 1932 کانن « ترشح سريع آدرنالين را به عنوان پاسخ در برابر ترس و خشم » متذکر شود . نامبرده در کتاب خود تحت عنوان (فروتن) مکانيسم هاي متفاوتي را که سبب ثبات ميزان قند ، پروتئين ها ، مواد چربي ، کلسيم ، اکسيژن ، حالت خنثي و درجه حرارت خون مي شود تحليل مي کند . کانن تحليل سيستماتيک پديده هاي سازگاري را که براي حفظ حيات در برخي شرايط ضروري هستند ، بنيان نهاد ، با اين همه سليه تاکيد مي کند کانن هرگز نقش هيپوفيز يا قشر غدد فوق کليوي را به منظور بررسي واکنشهاي غير اختصاصي سازگاري در مقابل هرگونه تقاشاي محيطي و نيز جدا کردن سندرومي که در برابر اثرات مختلف آن يکسان است ، مورد مطالعه قرار نداده است .
پي . اي . روکس والکساندر – جي پرسين در انستيوپاستور خاطرنشان ساختند که در خوکچه هندي مبتلا ديفتري غدد فوق کليوي غالباً متورم و دچار خونريزي است ولي کاوشهاي آن از حدا اين يافته فراتر نرفت (کوپر ، 1373 ، ص 40) اين پژوهشگراندر مجموع استرس را دست کم در برخي از جنبه هاي آن ، احساس کردند و با آنها را به اثبات رساندند . يک فرانسوي به نام رئيس در سال 1943 ، پديده هاي است ولي کاوشهاي آن از حداين يافته ها فراتر نرفت . اين پژوهشگران در مجموع استرس را ، دست کم در برخي از جنبه هاي آن ، احساس کردند و يا آنها را به اثبات رساندند . يک فرانسوي به نام رئيسي در سال 1934 ، پديده هاي واکنشي غير اختصاصي را ، تحت عنوان سندرم تحريک شرح داده است که البته با تغييري متفاوت به توضيحات سيله بسيار نزديک است .
اکتشافهاي مهم ، غالباً تصادفي مي افتد ، به شرطي که براي دريافت قوانين پوشيده و بسدت آوردن حقيقت ، قضاياي القا کننده با ذهن تصميم دهنده تلاقي کند (پيرلو ، 1371 ، ص 28 و 29 ) migna.ir استرس را هر چند بطور مشخص مي توان زائده تمدن صنعتي و شهري شدن دانست ، اما هيچ دوره از تاريخ انسان و زندگي فرد را نمي توان سراغ گرفت که با استرس همراه نبوده باشد ، تنها مي توان گفت که بتدريج از ماهيتي فيزيکي مانند گرسنگي ، سرما ، بلاهاي طبيعي ، مرگهاي دسته جمعي و زودرس تبديل به ماهيت رواني و اجتماعي شده است .
در اين تحقيق از پرسشنامه کنار آمدن لازاروس شامل 66 سوال است که 50 سوال آن در 8 مقياس روشهاي کنار آمدن (کنار آمدن رويارويانه ، دوري جويي ، خويشتن داري ، جستجوي حمايت اجتماعي ، مسئوليت پذيري ، گريز ، اجتناب ، حل مديرانه مسئله ، ارزيابي مجدد مثبت ، طبقه بندي شده و به 16 سوال آن نمره اي تعلق نمي گيرد .
نتيجه گيري :
در اين تحقيق که با عنوان بررسي ميزان تحمل استرس بين دانشجويان مجرد و متاهل رشته روانشناسي صورت گرفت به نتايج قابل ملاحظه اي دست يافته ايم . با توجه به اين نکته که در آغاز پژوهش به اين نکته اشاره کرديم که بين نحوه و ميزان استرس در بين دانشجويان مجرد و متاهل تفاوت احساس مي شود ولي بعد از انجام اين پژوهش به اين نتيجه دست يافتيم که تنها در برخي مقياس ها آن هم نه در حد اطمينان کامل تفاوت به چشم مي خورد .
در آغاز اين پژوهش ما دو فرضيه مطرح کرديم : بين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل تفاوت معني داري وجود دارد بين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل رشته روانشناسي تفاوت معني دار وجود دارد . بعد از تجزيه و تحليل ابزار پژوهشي که استناد ما به اين نتيجه با توجه به تحليلي است که از پرسشنامه استرس لازاروس به دست آمده به اين نتيجه دست يافتيم که بين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل تفاوت معني داري وجود ندارد . و همچنين بين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل رشته روانشناسي تفاوت معني داري وجود ندارد
چکيده
در اين مقاله استرس يا فشار عصبي تعريف مي شود و عوامل ايجاد کننده استرس شامل عوامل ايجاد کننده استرس فردي، عوامل ايجاد کننده استرس گروهي، علائم فيزيولوژيک استرس، علائم رواني استرس، علائم رفتاري استرس، عوامل ايجاد کننده استرس درون سازماني، عوامل موجد استرس برون سازمان و هم چنين روشهاي مقابله با استرس فردي و استرس سازماني شرح داده مي شود.
مقدمه بيان مسئله :
استرس به سه مفهوم در نظر گرفته شده است (الهه ميرزايي ، 1378 ) در يک رويکرد ، تمرکز بر محيط معطوف است و استرس به عنوان محرک توصيف شده است که شامل واقعه يا رشته اي از شرايط ويژه به عنوان مثال ، زماني که فرد مي گويد شغل من بسيار پر استرس است از همين ديدگاه به مفهوم استرس نگاه کرده است .
وقايع و شرايطي تهديد کننده يا زيان بخش اند و در نتيجه احساس تنش ايجاد مي کند ، استرس زا خوانده مي شود . رويکرد دوم استري را به عنوان پاسخ در نظر گرفته و تمرکز آن بر واکنش مردم به عوامل استرس زا ست . از اين ديدگاه مردم به نقشي که احساس مي کنند استرس مي گويند ، مانند زماني که فرد مي گويد :
به هنگام سخنراني احساس استرس مي کنم .
پاسخ فرد شامل دو جزء مرتبط با هم است :
جزء شناختي که شامل رفتار ، الگوي فکري و احساسات است . مانند زماني که احساس مي کنيد عصبي هستيد .
جزء فيزيولوژيکي که برانگيختگي هاي جسمي را در بر مي گيرد مانند زماني که قلبتان تند تند مي زند دهانتان خشک مي شود و عرق مي کند (الهه ميرزايي ، 1378)
رويکرد سوم ، استرس را فرايندي مي دانند که در عين آنکه در برگيرنده استرس زا ها و فرسايش هاست اما بعد مهم ديگري را نيز به آن مي افزايد و آن رابطه ي ميان فرد و محيط است ( به نقل از همان کتاب) اين فرآيند شامل تعامل ها و تطابق هاي دايم مسان فرد و محيط است که هر يک بر ديگري اثر مي گذارد و از ديگري اثر مي پذيرد و بر اساس اين نظريه ، استرس تنها يک محرک يا پاسخ نيست بلکه فرايندي است که فرد مي تواند از طريق راهکارهاي رفتاري ، شناختي و احساسي به گونه اي فعال از تاثيرات آن بکاهد .
ارزيابي وقايع به عنوان پر استرس به دو گونه گروه از عوامل بستگي دارد ، عواملي که مربوط به فرد است و عواملي که به موقعيت بستگي دارد . عوامل فردي شامل ويژگي هاي شخصيتي ، هوش و انگيزش فرد مي شود براي مثال ، افراد برخوردار از عزت نفس بالا بر اين باورند که توانايي هاي لازم را براي برآوردن نيازهاي يک موعيت را دارند . در صورت مواجهه با موقعيتي پر استرس ، ممکن است به عوض تهديد انگيز قلمداد کردن آن را به گونه اي مبارزه طلبي ببينند .
در مورد انگيزه مي توان گفت که هر چه هدف بيشتر در معرض خطر قرار گيرد و مهم تر باشد ، فرد ميزان استرس بيشتر را ارزيابي خواهد کرد (الهه ميرزايي ، 1378)
اليس معتقد است باورهاي غير منطقي بسياري از مردم موجب افزايش استرس آنها مي شود عواملي که موقعيتي را پر استرس مي کند در وهله ي اول وقايعي هستند که ملزومات شديدي را مي طلبند (پرسون و نيوفلد ، 1987)ميگناir به عنوان مثال ، بيماري که در انتظار عمل جراحي دردناکي را مي کشد ، اين موقعيت را پيش از انجام گرفتن سنجش فشار خود استرس زا مي بينند . گذارهاي زندگي نيز استرس زا هستند ( موس و شفر ، 1986) زندگي شامل وقايع مهمي است که مستلزم گذر کردن از يک مرحله يا موقعيت به مرحله يا موقعيت ديگر است که باعث ايجاد تغييرات بسيار زياد و ملزومات جديدي در زندگي مي شوند . ازدواج کردن – رفتن به دانشگاه به ويژه اگر از شهر و خانه مان دور باشد – والد شدن – شاغل بودن – تغيير محل – از دست دادن همسر ، طلاق گرفتن .
استرس در زندگي روزمره به وفور ديده مي شود و همه افراد به دفعات متعدد تحت تاثير استرس قرار مي گيرند و آن را تجربه مي کنند و وقتي که کسي دچار استرس شده وارد محيط درس يا دانشگاه مي شود معمولاً همه دوستان و هم کلاسي ها متوجه مي شوند و در تعامل با ديگران استرس فرد به آنها سرايت مي کند .
براي همين و آنچه گفتم در اين تحقيق به بررسي ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل رشته روانشناسي مي پردازيم و به اين دليل که دانشجويان در محيط دانشگاه با عوامل استرس زا برخورد دارند .
مي خواهيم بدانيم چه عواملي دانشجويان را با توجه به سطوح مختلف آنها در کلاس دچار استرس مي کند .
اين عوامل چه چيزهايي هستند و شيوه هاي مقابله با استرس دانشجويان مجرد و متاهل را بررسي کنيم . پس از توضيحات مختصر داده شد اين سوال مطرح مي شود که چگونه مي توان ميزان تحمل استرس دانشجويان را بالا برد؟ به نظر مي رسد يکي از رويکردهايي که بتوان در پاسخ گويي به سوالات مزبور از آن ياري گرفت رويکرد شناختي – رفتاري باشد . چرا که با بررسي اجمالي ، مشخص مي شود هر يک از اين مفاهيم به نوعي بستگي به حالات شخصيتي ، عزت نفس ، اعتماد به نفس و به آن نگرش ها ، باورها و عقايد و تفکرات فرد دارد – پژوهش ها نشان داده که آرامش گام به گام ماهيچه ها در کاهش استرس بسيار موثر است .
افراد با بهره گرفتن از تجارب خود ، مهارتهاي کنار آمدن را شامل راهکارهايي که پيش از آن خودشان به کار برده با بکار گرفتن آنها را به وسيله ديگران ديده اند مي آموزند ، روانشناسان بر آموزش کنار آمدن با استرس ، روش هايي تدوين کرده اند . بعضي از اين روشها به طور عمده به رفتار فرد مي پردازند و بعضي به فرايند تفکر (الهه ميرزايي ، 1378) migna.ir با توجه به مطالب مذکور تلاش پژوهشگر بر اين است که با اعمال مداخله به صورت تجربي ميزان تحمل استرس بين دانشجويان متاهل و مجرد را بررسي و پاسخ مناسبي براي سوالات پژوهش بدست آورد .
اهداف پژوهش :
هدف کلي : تعيين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل هدف فرعي : تعيين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل با توجه به رشته تحصيلي سوال پژوهش : آيا بين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل تفاوت وجود دارد ؟
فرضيه هاي پژوهش :
1)بين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل تفاوت معني داري وجود دارد 2)بين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل رشته روانشناسي تفاوت معني دار وجود دارد .
اهميت و ضرورت پژوهش :
ضرورت اين پژوهش در راستاي بررسي ميزان تحمل استرس استرس بين دانشجويان مجرد و متاهل رشته روانشناسي صورت گرفته و مي تواند اطلاعات مفيدي را در حيطه تصميم گيري هاي متعدد در دانشگاه فراهم سازد که اين عمل از طريق انجام تحقيقات منظم و شناسايي ميزان استرس دانشجويان امکان پذير است در واقع مي خواهيم بدانيم که در سطوح مختلف بررسي کنيم و راهکارهاي مفيدي که باعث کاهش دادن اين استرس ها مي شود ارائه دهيم .
عواملي که اهميت اين پژوهش را نشان مي دهد اين است که محيط دانشگاه محيطي استرس زا است و بسياري از دانشجويان دچار استرس مي شوند مثلاً زماني که مشغول دادن امتحان پر استرس هستند پرسش را بد مي فهمند يا موضوعي را شب قبل از امتحان به خوبي مطالعه کردند را به ياد نمي اورند ، بسيار سخت است که فکر کنيم پاسخ پرسشي را مي دانيم و احتمالاً پس از پايان امتحان آن را به ياد مي اوريم . لذا استرس باعث کاهش در عملکرد دانشجويان شده و موجب مي شود سلامت روان آنها به خطر بيافتد .
براي همين بدنبال اين هستيم تا اين عوامل استرس زا شناسايي و راهکارهاي مقابله با آنها را بررسي کنيم.
تعاريف نظري :
در لغت نامه آکسفورد (oxford Dictionary) تعريف استرس فشار است . فرهنگ جامع روانشناسي و روانپزشکي (1373) استرس را چنين تعريف کرده است . هر چيزي که در تماميت زيست شناختي ارگانيسم اختلال به وجود آورد و شرايطي ايجاد کند که ارگانيسم طبيعتاً از آن پرهيز مي کند استرس شمرده مي شود ( ص 1449)
استرس : حالتي پويا و هيجان انگيز است که فرد با يک فرصت ، محدوديت يا تقاضاي غير عادي مواجه مي شود و واکنشهاي احساسي فيزيکي و شناختي از خود نشنا مي دهد (مقيمي 1378 ص 35)
استرس : استرس را مي توان به عنوان محرک يا تغييري در محيط داخلي يا خارجي تعريف کرد که در درجه آن از نظر قدرت و شدت تداوم از حد ظرفيت سازشي ارگانيسم فراتر رود و در نتيجه در شرايطي مشخصي بتواند به هم ريختن رفتار يا نوعي سازگار و اختلال منجر شود و احياناً به بيماري منجر شود .
تعاريف عملياتي :
در جامعه اي هستيم اينطور معلوم است که براي اندازه گيري استرس ، خود عامل استرس دهنده را مورد مطالعه قرار مي دهند ، در صورتي که اين درست نيست و وجود يک ميهمان ناخوانده در يک بدن ممکن است به هيچ وجه مورد اعتنا واقع شود و بدن در مقابل آن عکس العمل نشان ندهد و در بدن ديگري آنقدر مهم و قابل اعتنا باشد که همه زنگهاي خطر را به صدا در آورد و بدن را به عکس العمل شديد وا دارد . بنابراين براي اندازه گيري استرس بهتر است تغييرات حاصله از ان را در بدن مورد دقت قرار داد و آنجا که ورود يک عامل جزئي است تحريک شديد دستگاه هاي بدن و هيپوتالاموس مي شود آن را به خوبي و به موقع شناخت و از رورودش جلوگيري کرد ( پريور ، 1372)
در اين تحقيق براي سنجش استرس دانشجويان مجرد و متاهل از آزمون يک طرفه در گروه هاي مستقل استفاده مي کنيم و براي سنجش راههاي مقابله با استرس نيز از آزمون T و تفاوت ميانگين استفاده مي شود تا شيوه هاي مقابله با استرس را در ميان دانشجويان مجرد و متاهل سنجيده شود تا ازن اين طريق دانشجويان هر کدام از چه روشهايي براي کنار آمدن استفاده کنند .
مفهوم استرس :
در سال 1936 ، پروفسور هانس سليه اهل مونترال اولين رساله خود را در مورد واکنش دهنده منتشر ساخت ، نامبرده در آوريل و در 1948 در مجموعه اي از کنفرانسهايش در کالج فرانسه و سپس در ژوئن 1950 در بيمارستان لانيک سندرم عمومي سازگاري (S.G.A) را با جنبه هاي بيوشيميايي و مکانيسم هاي هورموني اش بيان کرد (هيپوفيز غدد فوق کليوي سينه قند کرشه که بسياري از پژوهشگران پيش از او اختلال ارگانيسم را به هنگام پاسخ به تهاجمات محيط خارج بيان کرده اند : -نظر کاريوکلارينک مربوط به داستين ، وي واکنشهاي بافتي مربوط به واکنشهاي هشدار دهنده را در دستگاه لنفوئيد مشاهده کرد : نظريه راسل داپيگز آماس منسوج نرم ، در سال 1932 کانن « ترشح سريع آدرنالين را به عنوان پاسخ در برابر ترس و خشم » متذکر شود . نامبرده در کتاب خود تحت عنوان (فروتن) مکانيسم هاي متفاوتي را که سبب ثبات ميزان قند ، پروتئين ها ، مواد چربي ، کلسيم ، اکسيژن ، حالت خنثي و درجه حرارت خون مي شود تحليل مي کند . کانن تحليل سيستماتيک پديده هاي سازگاري را که براي حفظ حيات در برخي شرايط ضروري هستند ، بنيان نهاد ، با اين همه سليه تاکيد مي کند کانن هرگز نقش هيپوفيز يا قشر غدد فوق کليوي را به منظور بررسي واکنشهاي غير اختصاصي سازگاري در مقابل هرگونه تقاشاي محيطي و نيز جدا کردن سندرومي که در برابر اثرات مختلف آن يکسان است ، مورد مطالعه قرار نداده است .
پي . اي . روکس والکساندر – جي پرسين در انستيوپاستور خاطرنشان ساختند که در خوکچه هندي مبتلا ديفتري غدد فوق کليوي غالباً متورم و دچار خونريزي است ولي کاوشهاي آن از حدا اين يافته فراتر نرفت (کوپر ، 1373 ، ص 40) اين پژوهشگراندر مجموع استرس را دست کم در برخي از جنبه هاي آن ، احساس کردند و با آنها را به اثبات رساندند . يک فرانسوي به نام رئيس در سال 1943 ، پديده هاي است ولي کاوشهاي آن از حداين يافته ها فراتر نرفت . اين پژوهشگران در مجموع استرس را ، دست کم در برخي از جنبه هاي آن ، احساس کردند و يا آنها را به اثبات رساندند . يک فرانسوي به نام رئيسي در سال 1934 ، پديده هاي واکنشي غير اختصاصي را ، تحت عنوان سندرم تحريک شرح داده است که البته با تغييري متفاوت به توضيحات سيله بسيار نزديک است .
اکتشافهاي مهم ، غالباً تصادفي مي افتد ، به شرطي که براي دريافت قوانين پوشيده و بسدت آوردن حقيقت ، قضاياي القا کننده با ذهن تصميم دهنده تلاقي کند (پيرلو ، 1371 ، ص 28 و 29 ) migna.ir استرس را هر چند بطور مشخص مي توان زائده تمدن صنعتي و شهري شدن دانست ، اما هيچ دوره از تاريخ انسان و زندگي فرد را نمي توان سراغ گرفت که با استرس همراه نبوده باشد ، تنها مي توان گفت که بتدريج از ماهيتي فيزيکي مانند گرسنگي ، سرما ، بلاهاي طبيعي ، مرگهاي دسته جمعي و زودرس تبديل به ماهيت رواني و اجتماعي شده است .
در اين تحقيق از پرسشنامه کنار آمدن لازاروس شامل 66 سوال است که 50 سوال آن در 8 مقياس روشهاي کنار آمدن (کنار آمدن رويارويانه ، دوري جويي ، خويشتن داري ، جستجوي حمايت اجتماعي ، مسئوليت پذيري ، گريز ، اجتناب ، حل مديرانه مسئله ، ارزيابي مجدد مثبت ، طبقه بندي شده و به 16 سوال آن نمره اي تعلق نمي گيرد .
نتيجه گيري :
در اين تحقيق که با عنوان بررسي ميزان تحمل استرس بين دانشجويان مجرد و متاهل رشته روانشناسي صورت گرفت به نتايج قابل ملاحظه اي دست يافته ايم . با توجه به اين نکته که در آغاز پژوهش به اين نکته اشاره کرديم که بين نحوه و ميزان استرس در بين دانشجويان مجرد و متاهل تفاوت احساس مي شود ولي بعد از انجام اين پژوهش به اين نتيجه دست يافتيم که تنها در برخي مقياس ها آن هم نه در حد اطمينان کامل تفاوت به چشم مي خورد .
در آغاز اين پژوهش ما دو فرضيه مطرح کرديم : بين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل تفاوت معني داري وجود دارد بين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل رشته روانشناسي تفاوت معني دار وجود دارد . بعد از تجزيه و تحليل ابزار پژوهشي که استناد ما به اين نتيجه با توجه به تحليلي است که از پرسشنامه استرس لازاروس به دست آمده به اين نتيجه دست يافتيم که بين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل تفاوت معني داري وجود ندارد . و همچنين بين ميزان تحمل استرس دانشجويان مجرد و متاهل رشته روانشناسي تفاوت معني داري وجود ندارد