دوستان عزیز سلام.درسنامهی زیر از کتاب آبی و سبز درک عمومی هنر کانون، توسط خانم گلشن اسکندری، رتبهی 5 منطقهی 3، دانشجوی رشتهی سینمای دانشگاه هنر تهران و پشتیبان ویژهی گروه هنر تهیه شده.
برای گرفتن مشاوره از ایشون میتونید با تلفن 0216463 و داخلی 1191 در تماس باشید.
«هنــــر پیشـــاتاریخی»
ویژگی نقاشی های دوره پارینه سنگی:
موضوع اصلی نقاشی ها، حیوانات است.
شیوه کار نقاشی ها ناتورالیستی (طبیعت گرایانه) است.
نقاشی ها در عمق غارها و به دور از نور طبیعی کار می شد.
آثار جنبه های نمایشی و تزئیینی نداشتند.
هدف از نقاشی ها، جادویی و مذهبی بود.
نقاشی ها فاقد ترکیب بندی بوده و پرسپکتیو ناقص دارند.
هنرمندان از برجستگی و فرورفتگی دیوار غارها برای نمایش عمق و بعد استفاده می کرد.
نکته مهم: با اینکه تصاویر اسب و گاو نیم رخ هستند، برای بعد نمایی دو گوش اسب و دو شاخ گاو نشان داده می شد.
غیر از نقاشی در زمینه های دیگر چون پیکره سازی و نقش برجسته از این دوره آثاری به دست آمده که پیکره زنان باردار از آن دسته اند.
نقاشی های درون غارها، مربوط به آیین های باروری (دعا برای زاد و ولد) هستند.
پیکره الهه لوسپوگ (عاج ماموت) مربوط به دوره پارینه سنگی است. این پیکره به شیوه انتزاعی کار شده و از فرانسه کشف شده است.
نقاشی ها و کنده کاریهای درون پناهگاها و غارهای ایران، نسبت به نمونه های اروپایی جدیدتر هستند و مربوط به دوره نوسنگی (روستانشینی) هستند.
ویژگی های هنر دوران میانه سنگی:
اکثر تصاویر انسان به جای حیوانات تصویر شده است.
شیوه نقاشی انتزاعی است (برخلاف آثار دوره ناتورالیستی دوره پارینه سنگی قدیم)
آثار اهمیت جادویی-مدهبی دارند.
استفاده از نوعی پرسپکتیو با نمایش اندام شکارچیان به صورت چاق و لاغر (اندام ها به لحاظ ارتفاع یک اندازه و به لحاظ حجم بدن متغییر است).
در نقاشی ها اغراق شدید در حرکت، تکرار ریتمیک و هماهنگی شکل اصلی دیده می شود.
آثاری مانند دکن هند و کاشن اسپانیا مربوط به دوره میانه سنگی است.
آثار دوره نوسنگی (روستانشینی):
آثار دوره نوسنگی در نقاط مختلف جهان همزمان نیستند و از نظر نوع با هم متفاوتند.
آثار دوره نوسنگی ایران و عراق ← سفال
آثار دوره نوسنگی انگلستان ← سنگ افراشت
آثار دوره نوسنگی فلسطین و اردن (اریحا)← جمجمه ی یادبودی
ساختمان عظیم سنگی استون هنج انگلیس (سنگ افراشت) یا (پرستشگاه نجومی سنگی) ← دارای پلان دایره ای و بدون ملات است.این مجموعه بیانگر یک رصد خانه در ارتباط با گردش خورشید است.
سنگ افراشت استون هنج، کاربرد نجوم و رصد خانه داشته است.
ابداع چرخ سفالگری در اوایل هزاره چهارم ق.م باعث شد سفال ها متقارن و منظم شوند. در اوایل تصاویر و نقوش هندسی روی سفال نقش می شد اندکی بعد تصاویر انسان و جانوران رایج شد.
شیوه تصویر نگاری موجودات (انسان و جانوران) ← چکیده نگار بود.
هنر چکیده نگاری (هندسی) در مقابل هنر طبیعت پردازی بود.
هنر چکیده نگاری = هنر انتزاعی
هنر چکیده نگاری ← روش های ساده، تکرار منظم، قرینه سازی، اغراق صوری و تغییر تناسبات همراه بود.
شاخص ترین نمونه های چکیده نگاری:
1) سفالینه های دوران نوسنگی
2) موزائییک های دوره بیزانس
«تستهای مرتبط»
1- کدام مورد به دلیل اهمیت وجود تعداد قابل توجهی تندیس های زنانه در دوره نوسنگی اشاره دارد؟
1) ستایش زیبایی 2) کاربرد آئیینی
3) اهمیت زنان در زندگی روزمره 4) اهمیت فرزند آوری
گزینه 3 صحیح است.
تحلیل سوال: تعداد قابل توجهی تندیس زنانه در دوره نوسنگی نشان از اهمیت زنان در زندگی روزمره دارد و از این تندیس ها به عنوان الهه ی تعبیر می شود که نماد زایش و تولد و تداوم زندگی هستند. تندیس نشسته ونوس به دست آمده از تپه سراب کرمانشاه نمونه ای از تندیس های زنانه دوره نوسنگی است که نشان از اهمیت زنان در زندگی دارد.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
2- هنر دوره ی پارینه سنگی، از نظر پرداخت تاثر بصری در قالب تصویری، آنی و به ظاهر طبیعی، با کدام سبک هنری قرابت دارد؟
1) امپرسیونیسم 2) آبستره 3) رئالیسم 4) اکسپرسیونیسم
گزینه 1 صحیح است.
تحلیل سوال:طبیعت گرایی یا ناتورالیسم دوره پارینه سنگی مبین کلیه ی مراحل خاصی است که هنر در زمان های جدید در سیر تکامل خویش پیموده است و به هیچ روی چیزی صرفا غریزی و ساکن یا پدیده ای تاریخی نیست. هنری است که بر خط وفاداری شدید به طبیعت پیش می رود. بدین معنی که قواره ی اشکال هنوز قدری خشک و نابهنجارند و اجزایشان به صرف زحمت پرداخته شده است. این پیشرفت همچنان ادامه می یابد و به اسلوبی منتهی می شود که زنده و با روح امپرسیونیستی است: جریانی که نسبت به پرداخت تاثر بصری در قالب تصویری، آنی و به ظاهر طبیعی به نظر موافق می نگرد.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
3- مهم ترین هنر دوره نوسنکی کدام است؟
1) نقاشی 2) مجسمه سازی 3) سفالگری 4) ساخت درشت سنگ ها
گزینه 3 صحیح است.
تحلیل سوال: مهمترین هنر دوره نوسنگی، سفالگری است. سفالگری در آسیای غربی خیلی زود تر از اروپا پدیدار شد و از لحاظ فنی و شیوه های نقش پردازی رشد زیادی کرد. تمام این نقوش دارای وجوه مشترکی مانند اغراق و تجرید هستند و ماهیتی تزئیینی دارند. شیوه تصویر نگاری موجودات ساده، خلاصه شده و دو بعدی و بدن موجودات به شکل هندسی است و در بعضی موارد روی اجزای بدن اغراق می شود مثل شاخ ها. به همین دلیل تصاویر از واقع گرایی و طبیعت گرایی به دور است.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
4- در ونوس ویلندورف به تجسم کدام مورد پرداخته شده است؟
1) زنانگی 2) طلسم جانوران 3) باروری 4) رسوم مذهبی
گزینه 3 صحیح است.
تحلیل سوال: مجسمه های کوچک نقش برجسته ای از پیکر زنان یافت شده که استثنایی در قاعده ی حذف پیکره ی انسانی از واژگان شکل های هنرمند غارنشین به شمار می روند. شاید مشهورترین مجسمه از این میان ونوس ویلندورف باشد که پیکره ی کوچک اندام زنی است که از چندین شکل گوی مانند ساخته شده است. مبالغه در نمایش اندام ها حکایت از این دارد که این پیکره ی کوچک اندام و بسیاری از پیکره های کوچک اندام دیگر به عنوان بت های حاصل خیزی و باروری مورد استفاده بوده اند.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
5- نقاشی دوران غار نشینی به چه شیوه ای صورت می گرفت و هدف کدام بود؟
1) واقع نمای گزینشی - جادو 2) واقع نما - تزئین غارها
3) نمادگره - جادو 4) واقع نمایی گزینشی - تزئین غارها
گزینه 1 صحیح است.
تحلیل سوال: برخورد هنرمند با پیکره ها، همچنان که در غار لاسکو و غارهای دیگر دیده می شود برخوردی ناتورالیستی است.
خواص مشترک تمامیه نقاشی های درون غارها، این است که این نقاشی ها هرگز در بخش های مسکونی این غارها یا در مجاورت دهانه ی روشن غارها یافت نمی شوند پس جنبه ی تزئیینی آن منتفی است. تک تک تصاویر به احتمال قوی برای آفرینندگان خود معنای جادویی داشتند.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
6- کدام گزینه، از ویژگی های تصویرگری دوره نوسنگی ایران است؟
1) رمزگرایی - اغراق 2) واقع گرایی - استیلیزاسیون
3) طبیعت گرایی - اغراق 4) چکیده گرایی - بی قرینگی
گزینه 1 صحیح است.
تحلیل سوال: شیوه تصویر نگاری موجودات (انسان و جانوران) ← چکیده نگار بود.
نکته: هنر چکیده نگاری یا ساده سازی یا استیلیزاسیون در مقابل هنر طبیعت پردازی بود.
هنر چکیده نگاری = هنر انتزاعی
هنر چکیده نگاری ← روش های ساده، تکرار منظم، قرینه سازی، اغراق صوری و تغییر تناسبات همراه بود.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
در تصاویر اسب و گاو غارهای لاسکو و آلتامیرا، بعدنمایی از چه طریقی صورت گرفته است؟
1) نشان دادن دو گوش اسب و دو شاخ گاو
2) سایه پردازی ماهرانه و عدم استفاده از خطوط کناره نما
3) انتخاب نمای سه رخ در تصویر کردن اسب و گاو
4) تغییر وضوح و بافت در نمایش شکل ها
گزینه 1 صحیح است.
تحلیل سوال: ویژگی نقاشی های دوره پارینه سنگی:
موضوع اصلی نقاشی ها، حیوانات است.
شیوه کار نقاشی ها ناتورالیستی (طبیعت گرایانه) است.
نقاشی ها در عمق غارها و به دور از نور طبیعی کار می شد.
آثار جنبه های نمایشی و تزئیینی نداشتند.
هدف از نقاشی ها، جادویی و مذهبی بود.
هنرمندان از برجستگی و فرورفتگی دیوار غارها برای نمایش عمق و بعد استفاده می کرد. با اینکه تصاویر اسب و گاو نیم رخ هستند، برای بعد نمایی دو گوش اسب و دو شاخ گاو نشان داده می شد.