سبک‌های سینمایی: اکسپرسیونیسم - گلشن اسکندری

دوستان عزیز سلام.

درسنامه‌ی زیر از کتاب‌های سبز و آبی خلاقیت نمایشی کانون، توسط خانم گلشن اسکندری، رتبه‌ی 5 منطقه‌ی 3، دانشجوی رشته‌ی سینمای دانشگاه هنر تهران و پشتیبان ویژه‌ی گروه هنر تهیه شده.

برای گرفتن مشاوره از ایشون می‌تونید با تلفن 0216463 و داخلی 1191 در تماس باشید.

اولین فیلم این سبک دانشجوی پراگ ساخته پل واگنر است که در سال 1913 ساخته شد.

نخستین فیلم مهم این سبک کابینه دکتر کالیگاری 1919 ساخته روبرت وینه است. 

مهمترین فیلم سینمای اکسپرسیونیسم مطب کالیگاری اوضاع و احوال آلمان پس از جنگ را نمایش میدهد. (طراحان سینمای اکسپرسیونیسم ادعا داشتند تصویر فیلم باید تبدیل به هنر گرافیک شود. اکسپرسیونیسم آلمان بر خلاف امپرسیونیسم فرانسه که بر پایه تدوین و سینما توگرافی استوار بود، به شدت وابسته به میزانسن بود)

ویژگی های سینمای اکسپرسیونیسم :

استفاده از سطوح استیلیزه

از ریخت افتادگی

تقارن

اغراق   

همنشینی شکلهای مشابه

تغییر در ماهیت آدمی

نورپردازی پرکنتراست با سایه روشن های تیز و شکسته

چهره پردازی اغراق آمیز برای نشان دادن ویژگی درونی شخصیت ها

استفاده از لوکیشن های داخلی و فیلمبرداری استودیویی

بازیهای غیر واقعگرایانه و نمایشی

اهمیت دکور و ویژگی های خاص صحنه پردازی ( به شدت وابسته به میزانسن)

اکسپرسیونیسم نخست در نقاشی رایج شد.

طراحان سینمای اکسپرسیونیسم ادعا داشتند تصویر فیلم باید به هنر گرافیک تبدیل شود.

اکسپرسیونیسم آلمان برخلاف امپرسیونیسم فرانسه به شدت متکی به میزانسن است.

اولین فیلم این سبک دانشجوی پراگ 1913 ساخته پل واگنر است و نخستین فیلم مهم این سبک غرفه دکتر کالیگاری 1919 است. 

کالیگاری اولین هنری دنیاست و نخستین فیلمی است که به بازسازی واقعیت نپرداخت.

کامرشپیل ها  فیلمهای تئاترگون مجلسی- خصوصی و یا همان فیلمهای طبیعی هستند که از دل مکتب سینمای اکسپرسیونیسم بیرون آمدند. 

تضادهایی با درام های اکسپرسیونیستی داشتند. 

فیلم کامرشپیل روی چند شخصیت متمرکز می شد و بحرانی را که در رابطه آنها پدید می آمد به دقت می کاوید. فضای فیلم های کامرشپیل در بهره گیری از مکانهای کم شمار و تمرکز بر روانشناسی شخصیتها ریشه داشت تا صحنه های عظیم پر زرق و برق. ممکن بود برخی ریخت افتادگی های اکسپرسیونیستی در دکورها دیده شود، اما فیلم های کامرشپیل به شکل معمول پیرامون ملال آور را نشان می دادند و از فانتزی و ذهن گرایی فیلمهای اکسپرسیونیستی دور بودند.

 تست

کدام یک از تکنیکهای فیلمهای اکسپرسیونیستی برای ترکیب دکور، لباس، آدم ها و نور نمی باشد؟

1) از ریخت افتادگی                           2) عدم تقارن

3) سطوح استیلیزه                            4) اغراق و هم نشینی شکل های همانند

گزینه 2 صحیح است.

تحلیل سوال: تقارن، اغراق، همنشینی شکلهای مشابه، از ریخت افتادگی، استفاده از سطوح استیلیزه، چهره پردازی اغراق آمیز و   بازیهای غیر واقعگرایانه و نمایشی از ویژگی های کلیدی سینمای اکسپرسیونیسم آلمان است.

اصطلاح دکورها بازی می کنند، در رابطه با کدام سبک صحیح است؟

1) رئالیسم                2) نئورئالیسم                3) اکسپرسیونیسم                  4) امپرسیونیسم

گزینه 3 صحیح است.

تحلیل سوال: در فیلمهای اکسپرسیونیستی دکورهای استیلیزه نقش بیانگرانه دارند. این دکورها که اغلب حالت اغراق آمیزی دارند و بیشتر شبیه به دکورهای تئاترهای اکسپرسیونیستی هستند، فقط پس زمینه بازیگران نیستند بلکه بازیگر با گریم اغراق آمیز و ژست و حالات اغراق آمیز اغلب در رابطه ای دو سویه لا این دکورها و به عنوان جزئی از این فضا و هماهنگ با آن دیده می شود. 

کدام عنصر در سبک سینمایی اکسپرسیونیسم اهمیت بیشتری دارد؟

1) میزانسن                  2) تدوین                   3) فیلم برداری                    4) بازیگری

گزینه 1 صحیح است.

تحلیل سوال: در سبک اکسپرسیونیسم میزانسن بیشترین اهمیت ره داشت. بر خلاف سبک امپرسیونیسم که اساسا بر فیلمبرداری (تصویر متحرک) و تدوین استوار بود.

کدام گزینه درباره ی مکتب اکسپرسیونیسم درست نیست؟

1) هماهنگی انسان و فضا از ویژگی های این مکتب است. 

2) تحت تاثیر سینمای اسکاندیناوی بخصوص سوئد است.

3) ادبیات گوتیک با مبنای فرد رویگردان از جامعه، بر این مکتب تاثیر گذار است.

4) اغلب کارگردانان از شاگردان ماکس راینهارت بودند.

گزینه 1صحیح است.

تحلیل سوال: عدم هماهنگی انسان و فضا از ویژگی های مکتب اکسپرسیونیسم است.

کدام گزینه درباره فیلم های کامراشپیل صحیح نیست؟

1) در این فیلم ها تاکید بر بازی های باطمانینه، احساس برانگیز و بازگوی جزئیات بود.

2) این فیلمها هز فانتزی و ذهنی گرایی فیلم های اکسپرسیونیستی دور بودند.

3) فیلم هایی بودند که غالبا دوره ی زمانی کوتاهی را پوشش می دادند.

4) در این فیلمها از عناصر افسانه ای رایج در سینمای اکسپرسیونیستی استفاده می شد.

گزینه 4 صحیح است.

تحلیل سوال: فیلمهای کامراشپیل از وجوه مختلفی با درامهای اکسپرسیونیستی در تضاد بودند. فیلم کامراشپیل روی چند شخصیت متمرکز می شد و بحرانی را که در روابط آنها پدید می آمد به دقت می کاوید. تاکید بر بازیهای باطمانینه و احساس برانگیز و بازگویی جزئیات بود نه بیان افراطی عواطف تند. فضای این فیلمها ناشی از استفاده از محل های کم شمار و تمرکز بر روانشناسی شخصیت ها بود تا صحنه های عظیم و پرزرق و برق. فیلمهای کامراشپیل پیرامون ملال آور را نشان می داد و از فانتزی و ذهن گرایی اکسپرسیونیستی دور بود. این فیلمها در زندگی روزمره و معاصر می گذشتند و غالبا دوره ی زمانی کوتاهی را پوشش می دادند.