دانش آموزان عزیز دهمی سلام
در این مطلب خلاصه نکات فصل مواد و نقش آن ها در زندگی برای آزمون 15 مرداد آورده شده است.
پس از مطالعه ی این درسنامه برای تسلط بیشتر به کتاب تابستان مراجعه کنید و تست های موجود را حل کنید، موفق باشید.
نویسنده: سیدعلی موسوی فرد - کارشناسی ارشد مهندسی شیمی دانشگاه صنعتی شریف
مس: فلز براق و سرخ رنگی است که از طریق ذوب سنگ معدن آن در دمای بالا بهدست میآید ویژگیهای آن رسانای الکتریکی، مقاومت در برابر خوردگی و قابلیت مفتول شدن است.
اوزون: اوزون از رسیدن پرتوهای پرانرژی و خطرناک فرابنفش به زمین جلوگیری میکند.
گوگرد: جامد زرد رنگی است که در دهانه آتشفشانهای خاموش یا نیمه فعال یافت میشود.
کاربردهای سولفوریک اسید:
تولید رنگ ـ تولید کود شیمیایی ـ مواد شوینده ـ خودروسازی ـ تولید چرم ـ تولید پلاستیک ـ (گاز هیدروژن + گاز نیتروژن = گاز آمونیاک)
کاربردهای نیتروژن:
یخسازی ـ تولید کود شیمیایی ـ مواد منفجره
کابرد فسفر:
ساخت کبریت
کاربرد کربن:
نوک مداد
کاربرد فلوئور:
خمیردندان برای جلوگیری از پوسیدگی دندانها
کابردهای کلر:
مواد شوینده ـ هیدروکلریک اسید ـ ضدعفونی کردن آب ـ تولید آفتکش
عناصر در بدن انسان:
آهن: در ساختار هموگلوبین خون
سدیم و پتاسیم: در فعالیتهای قلب
ید: در تنظیم فعالیتهای بدن
کلسیم: در رشد استخوانها
طبقهبندی عنصرها:
در گروه یا ستون تعداد الکترونهای مدار آخر با هم برابر است.
در ردیف تعداد لایهها با هم برابر است.
برخی از درشت مولکولها:
سلولز ـ نشاسته ـ گوشت ـ ابریشم ـ پشم ـ پنبه
مولکولهای کوچک:
موارد مانند گاز اکسیژن گاز آمونیاک و سولفوریک اسید که تعداد اتمها در مولکولشان محدود است. مولکولهای کوچک میگویند.
درشت مولکول: موادی که هر مولکول آن از تعداد بسیار زیادی اتم ساخته شده است. درشت مولکول نامیده میشوند. مثلا سلولز از تعداد بسیار زیادی اتمهای کربن، هیدروژن و اکسیژن تشکیل شده است.
بسپار:
دستهای از درشت مولکولها، بسپار نام دارد. هر بسپار از زنجیرههای بلندی تشکیل شده است که از اتصال تعداد زیادی مولکول کوچک به یکدیگر بهدست میآید.
انواع بسپارها:
طبیعی: بسپارهایی که از گیاهان یا جانوران بهدست میآیند.
مثال: سلولز، نشاسته، گوشت، پشم، ابریشم و پنبه
مصنوعی: بسپارهایی که از نفت و مواد شیمیایی بهدست میآیند.
علل تولید بسپار مصنوعی:
افزایش تقاضای مصرف بسپار
تهیه وسایل از بسپارهای طبیعی پرهزینه است
کاربردها:
پلاستیک نمونهای از بسپارهای مصنوعی است که در ساخت قطعات خودرو، مصالح بستهبندی، بطری و وسایل شخصی، بهکار میرود.
مشکلات:
پلاستیکها در محیط زیست به راحتی تجزیه نمیشوند. و برای مدت طولانی درطبیعت میمانند.
سوزاندن پلاستیک بخار سمی وارد هوا میکند.
رفع این مشکلات: پلاستیکها را بازگردانی میکنند.
تعدادی نکته از فصل:
1- مفاهیم آزمایش کنیدها را به خوبی یاد بگیرید!
2- واکنشپذیری فلزات یکسان نیست!
3- هوای پاک مادهای مخلوط است نه خالص! در ضمن همگن نیز هست.
4-- اگر آزمایش کات کبود با فلزات دیگری غیر از فلزات (آزمایش کنید) کتاب درسی، انجام شود کافی است به این نکته دقت کنید که هر چه تغییر رنگ سریعتر صورت گرفت آن فلز واکنشپذیرتر است.
5- فلز سدیم بسیار نرم است و با چاقو بریده میشود!
6- عناصر مهم در بدن: آهن در هموگلوبین خون، سدیم و پتاسیم در فعالیتهای قلب، ید در تنظیم فعالیتهای بدن و کلسیم در رشد استخوانها مؤثرند.
برای مشاهده ی کامل درسنامه به فایل پیوست مراجعه کنید.
