عکاسی 1
فصل 5: نقش شاتر و دیافراگم
عمق ميدان وضوح
تعريف: فاصله بين نزديكترين تا دورترين نقطهاي كه در عكس كاملاً واضح به نظر ميرسد، عمق ميدان وضوح يا عمق صحنه ناميده ميشود.
افزايش و كاهش عمق ميدان وضوح به سه عامل بستگي دارد.
1- اندازه ديافراگم
در هنگام عكاسي هرگاه از ديافراگم بازتري (مثلاً 8/2f.) استفاده كنيم، عمق ميدان وضوح كمتر و هرگاه از ديافراگمهاي بستهتري (مثلاً 16f.) استفاده كنيم، عمق ميدان وضوح بيشتر خواهد شد.
ما تحت هر شرايط نوري ميتوانيم عكس هاي متعددي با سرعتها و ديافراگمهاي مختلف داشته باشيم. ولي از نظر تصويري با هم متفاوت خواهند بود كه يكي از آن تفاوتها عمق ميدان وضوح است.
2- فاصله اولين نقطه وضوح تا دوربين
عامل ديگري كه در كاهش و افزايش عمق ميدان وضوح موثر است، دوري و نزديكي موضوعي است كه روي آن واضح سازي كردهايم.
مثلاً؛ اگر با ديافراگم 8 يك بار روي موضوعي در نيممتري دوربين فوكوس كنيم و بار ديگر در فاصله 5/1 متري وضوح نماييم، مشاهده ميكنيم كه عمق ميدان وضوح در عكس دوم بسيار بيشتر از عكس اول است. در شرايطي كه ديافراگم در هر دو عكس يكسان بوده است.
3- تاثير فاصله كانوني لنز در عمق ميدان وضوح
سومين عامل در افزايش يا كاهش عمق ميدان، فاصله كانوني لنزها است. بنابراين هر چه فاصله كانوني لنز كمتر باشد، عمق ميدان وضوح بيشتر و هر چه فاصله كانوني بيشتر باشد عمق ميدان وضوح كمتر خواهد شد. بنابراين؛ لنزهاي وايد (باز) داراي عمق ميدان بيشتري نسبت به لنزهاي تله (بسته) هستند.
فاصله فوق كانوني
هرگاه لنز بر روي فاصله بينهايت واضحسازي شود، نزديكترين فاصلهاي كه اشيا در آن واضح ثبت شوند فاصله فوق كانوني ناميده ميشود. هرگاه دوربين را روي اين فاصله تنظيم كنيم، كليه اشياء واقع در نصف اين فاصله تا بينهايت واضح خواهند بود.
نقش مسدود كننده
نقش سرعت مسدود كننده در كيفيتهاي بصري عكس
كار و وظيفه مسدود كننده فقط كنترل زمان نوردهي نيست، بلكه با تغييرات سرعت مسدود كننده، هرگاه با موضوع متحركي مواجه باشيم، ميتوانيم عكسهاي خوبي بگيريم.
عواملي كه در كشيدگي و انجماد تصاوير دخالت دارند و همچنين موضوع و دوربين ممكن است حالتهاي مختلفي داشته باشد:
حالت اول: دوربين ثابت، موضوع متحرك
اين حالت، رايجترين حالت در عكاسي از اجسام متحرك است. مانند عكاسي از پرندگان، مسابقات ورزشي و . . .
عواملي در اين گونه تصاوير دخالت دارند،كه عبارتند از:
1- جهت حركت
2- فاصله جسم متحرك
3- فاصلهي كانوني لنز
حالت دوم: جسم ساكن، دوربين متحرك
گاهي ممكن است دوربين در حالت حركت و موضوع ساكن باشد، مانند اين كه درون يك اتومبيل در حال حركت نشسته و از پنجره اتومبيل عكسبرداري كنيد. سعي كنيد از لنزهاي وايد استفاده كنيد و موضوعاتي را انتخاب كنيد كه از شما دور باشند.
كشيدگي تصوير در بعضي موارد ميتواند باعث خلق تصاوير چشم نوازي شود. مثلاً، عكسبرداري از مسابقات ورزشي، اگر اين كشيدگي بيش از حد باشد باعث عدم شناسايي مكان و موضوع خواهد شد. بنابراين استفاده از كشيدگي بايد كنترل شده باشد.
حالت سوم: دوربين و موضوع هر دو متحرك
يكي از حالتهاي زيباي عكاسي از اشياء متحرك ميباشد. به اين روش عكاسي اصطلاحاً «پانينگ» ميگويند.
در اين روش، عكاس توسط منظرهياب دوربين و با چرخش روي محور عمودي بدن موضوع متحرك را تعقيب ميكند. هرگاه كه بهترين تركيب را احساس كرد، دكمه دكلانشور را ميفشارد. در نتيجه اجسام متحرك ساكن شده و اجسام ساكن به دليل حركت دوربين نسبت به آنها متحرك به نظر ميرسند. بنابراين اجسام متحرك واضح و اجسام ساكن با كشيدگي ثبت شدهاند و احساس حركت و هيجان به بيننده القا ميگردد.
¦نكته: در هنگام انجام روش پانينگ بايد از سرعتهاي پايين دوربين استفاده كنيم.
اگر از سرعتهاي خيلي پايين استفاده كنيم، ميتوان موضوع را سريعتر از آنچه هست، نشان داد.
لزرش دست در هنگام عكاسي ميتواند باعث كشيدگي مختصر تصوير ميشود. بايد سعي كنيم در هنگام عكاسي دست مان كمترين لرزش را داشته باشد.