بدون شک، معلمان یکی از ارکان اصلی در انتقال اهداف آموزشی و همگرایی رفتار دانشآموزان به سمت سیاستهای آموزشی مورد نظرهستند. در محیط آموزشی، معلم بیش از هرشخص دیگری با دانشآموزان در تعامل است و بالتبع، اطلاعات مهمی از رفتارهای آموزشی آنها در یادگیری مطالب مختلف دارد. بنابراین، با ایجاد کانال مناسب بین مدیران و مسئولان آموزشی با معلم میتواند اطلاعات ارزشمندی را در نحوهی تصمیمگیری در رویکردهای آموزشی به دست آورد.
مفهوم ارتباطات در مدارس، ایجاد خطوط ارتباطی قوی با معلمان و دانشآموزان بهصورت جداگانه و همچنین کانالهای ارتباطی بین دانشآموزان و معلمان با هم است. این امر در حقیقت ایجاد تقارن اطلاعاتی در تمامی اجزای نظام آموزشی است. اطلاعات مفید از دانشآموزان به معلمان منتقل میشود و سپس از طریق معلمان در اختیار مسئولان مدرسه قرار میگیرد. داشتن ارتباط موثر موجب پیوند عمیق بین مدیر مدرسه و سایر اعضای نظم آمورشی میشود و نقش او را از مدیریت به رهبری تغییر میدهد. در سایهی ارتباط قوی بین مدیر و معلمان، معلمان صرفا وظایف خود را انجام نمیدهند؛ بلکه به واسطهی پیوند ایجاد شده، نسبت به وظایف خود متعهد خواهند بود و روحیهی وفاداری در آنان به وجود میآید. در نظام مدیریتی، معلم سعی میکند وظایف خود را انجام دهد؛ اما در رویهی رهبری، معلم همواره راهحلهای بهتر آموزشی را به رهبر مدرسه منتقل میکند.
از جمله اقدامات مؤثر در ایجاد کانالهای قوی ارتباطات در مدارس، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-توسعهی ابزارها و تجهیزات مؤثر برای ارتباط معلمان با یکدیگر ( برای مثال ایجاد یک گروه اجتماعی در فضای مجازی برای تعامل بهتر معلمان واشتراک نظرات آنها در رابطه با رویههای آموزشی، دستاورهای جدید در علوم مختلف و... یا ایجاد یک پایگاه آنلاین برای بحث و تبادل نظر معلمان)
-مدیر باید برای ایجاد ارتباط قوی با معلمان تا حد زیادی در دسترس معلمان باشد یا به بیان دیگر معلمان به راحتی بتوانند با او ارتباط برقرار کنند (لازمهی انتقال اطلاعات آموزشی از معلمان به مدیران، دسترسی مستمر به آنهاست. نباید ارتباط با مدیر در چهارچوبی محدود و در زمانهای معین باشد. معلم باید بتواند حتی المقدور با مدیر خود از طرق مختلف ارتباط برقرار کند و در مورد مسائل آموزشی با او تبادل نظر کند)
-بعد از ایجاد کانالهای ارتباطی قوی، هدف بعدی باید حفظ و استمرار آن باشد.( لازمهی ایجاد ارتباط قوی و موثر، ادامهدار بودن آن است. در یک ارتباط کوتاه نمیتوان انتظار داشت اثرات جانبی مثبت مثل حس وفاداری بهسرعت ظهور و بروز پیدا کنند.)
بررسی رابطه بین ایجاد کانالهای ارتباطی قوی بین معلمان، دانشآموزان و مدیران و دستاوردهای آکادمیک آنها در 299 مدرسه در ایالات متحدهی آمریکا نشان میدهد در سایهی بهبود ارتباط بین اجزای مختلف مدارس، دستاوردهای آکادمیک دانشآموزان بین 12 تا 33 درصد رشد داشته است. این آمار بیان میکند دانشآموزان این مدارس بهطور متوسط نسبت به سایر مدارس 25 درصد در کسب دستاوردهای علمی موفقتر بودهاند. همچنین تا سال 2005 بیش از یازده پژوهش علمی در این زمینه صورت گرفته است که همگی وجود ارتباط بین این دو متغیر را تایید کردهاند.
منبع:
Association for Supervision and Curriculum Development.School leadership that works : from research to results / Robert J. Marzano, Timothy Waters, Brian A. McNulty. ASCD, 2005. Pp . 46-47