با کمی اغراق میتوانیم بگوییم که خرید تلفن همراه برای یک کودک چهار، پنج ساله بدترین گزینه ممکن است. بچهها در این سن نیاز اورژانسی به برقراری ارتباط تلفنی ندارند و از طرف دیگر با چسبیدن به این تکنولوژی آسیبهای زیادی را هم به جسم و روان خود وارد میکنند.
- مدام لمس کردن صفحه گوشی هنگام بازی کردن، مفاصل انگشتان را دچار مشکلاتی جدی میکند که درمان کردنش حتی در ابتدای ابتلا هم ساده نیست و بعد از گذشت مدتی درمان این آسیبها غیرممکن هم میشود.- حاصل مدام بازی کردن با گوشی، چشمی همیشه خسته است.
– این ابزارها آنقدر دلچسب هستند که بچهها بعد از مدتی استفاده به آنها اعتیاد پیدا کنند و هر روز ساعت بیشتری را برای بازی با آنها اختصاص دهند، تصور نکنید این بازیها فرزند شما را باهوشتر میکند. او به مرور علاوه بر مشکلات ذهنی که پژوهشگران ادعا میکنند سراغش میآید، دچار تیکهای ظاهری هم میشود.
– بعضی از پژوهشگران معتقدند استفاده درازمدت از تلفن همراه، روی مغز تاثیری مخرب میگذارد و میتواند باعث ابتلا به سرطان مغز شود.
پس:
– استفادهتان از تلفن همراه در خانه را محدود کنید، بچهها بیشتر از هر چیز از عادتهای شما الگو میگیرند.
– اگر میخواهید به فرزندتان اجازه استفاده از تلفن همراه را بدهید، آن را روی «فلایت مود» بگذارید تا در معرض امواج مضر قرار نگیرد.
– برای استفاده از تلفن همراه محدودیتهایی وضع کنید. کودک چهار ساله شما نباید بیشتر از نیمساعت در روز با چنین ابزاری سرگرم شود.
تبلت بچهها را باهوش میکند؟
شاید بچههای چهار، پنج ساله بتوانند مهارت «تکرار یک دستورالعمل» را با کمک تبلت یاد بگیرند و از طریق پخش موسیقی، بازی کردن و لمس تصادفی صفحه زودتر از همسالانشان این توانایی ذهنی را به دست بیاورند اما سرگرم کردن کودکان دوساله با تبلت ایده خوبی به نظر نمیرسد.- تکنولوژی مزایای زیادی دارد اما برای بچههای زیر دو سال، بازی کردن با پازل و اسباببازیهای بسیار ساده از کشف قابلیتهای ابزارهای تکنولوژیک مفیدتر و تاثیرگذارتر است. آنها برای پرورش مهارتهای ذهنیشان به مشاهده، شنیدن و لمس کردن دنیای اطرافشان نیاز دارند.
– بازیهای ساده کودکانه نهتنها قدرت ذهن این کودکان را بالا میبرد، بلکه به تواناییهای جسمیشان هم کمک میکند. کودکی که به جای مدام نشستن روی مبل و بازی با تبلت، روی زمین قدم برمی دارد، زمین میخورد و گاهی خرابکاری به بار میآورد در هماهنگ کردن ذهن و جسمش زودتر توانا میشود.
– بعد از رسیدن فرزندتان به سه سالگی میتوانید برایش تبلت بخرید اما به شرط آنکه تنها نیم ساعت در روز سراغش برود. البته فرزند شما در هفت سالگی میتواند یک ساعت با این وسیله جذاب وقت بگذراند.
پس:
– میدانیم که سر و کله زدن با یک بچه دو ساله آسان نیست و مادری کاری ۲۴ ساعته است. اما این مسئولیتی است که خودتان پذیرفتهاید و نمیتوانید بهخاطر سخت بودنش، راههای میانبر مخرب را جایگزین راه اصلی کنید.
– شما باید ساعاتی از روز را کنار فرزندتان بنشینید، اسباببازیهایش را روی زمین بریزید و با هم بازیهای تازهای را تجربه کنید. از طرف دیگر باید به او اجازه دهید که گاهی به تنهایی با وسایلش سرگرم شود، آنها را کشف کند و حتی به قیمت خرابکاری کردن خلاقیتش را پرورش دهد.
– اگر نمیتوانید ۲۴ ساعته مادری کنید، او را به مهدکودک بفرستید. فرزند دو ساله شما میتواند به چنین محیطی خو بگیرد و در کنار همسالانش سرگرم شود. شما هم میتوانید انرژیتان را برای عصر و شب ذخیره کنید تا در زمان بودنش در خانه، کم نیاورید.
چرا بچهها عاشق تبلت هستند؟
بچهها دوست دارند مثل شما راه بروند،حرف بزنند و خلاصه مثل شما زندگی کنند. نگاهی به عادتهای فرزندتان بیندازید. اگر سر شما توی کتاب باشد حتما او هم عاشق کتاب میشود و اگر موبایل صمیمیترین دوستتان باشد، برای گرفتن تلفن همراه شما حتی به گریه کردن هم متوسل میشود.
دستهایش در خطر است
استفاده مداوم از صفحههای نمایش لمسی میتواند انگشتان کودک شما را به مشکلاتی دچار کند که هیچ متخصص ارتوبدی از پس درمانشان برنمیآید. پس از تکنولوژیباز بودن کوچولویتان ذوقزد نشوید.
هوشمندانه کنترل کنید!
نگرانی در مورد شیوه استفاده کودکان و به ویژه نوجوانان از قابلیتهای تکنولوژی و دنیای مجازی طبیعی و بجاست. سوءاستفاده از کودکان و نوجوانان در دنیای مجازی، مشکلی است که اغلب کشورها با آن دست و پنجه نرم میکنند.
– محققان میگویند سوءاستفاده از کودکان نحوه پاسخگویی آنان را در برابر شرایط استرسزا در آینده تغییر میدهد و حتی ژنهایشان را هم دستخوش تغییر میکند. شواهد حاکی از این است که استفاده ناآگاهانه از قابلیتهای اینترنت، کودکان و نوجوانان را در معرض سوءاستفاده قرار میدهد.
– فراهم شدن زمینه سوءاستفاده جنسی و مالی تنها مشکلات استفاده ناآگاهانه از تکنولوژی نیست. پیغامهای آزاردهنده ناخواسته هم میتواند سلامت روان کودکانی که راه مقابله با آنها را نمیدانند و نمیتوانند موضوع را با دیگران در میان بگذارند در معرض تهدید قرار میدهد.
پس:
– دلیلی برای اینترنتباز شدن فرزندتان تا پیش از ۱۰ سالگی وجود ندارد. پس نه بهخاطر ذوق خودتان و نه از سر رقابت با مادران دیگر، تا پیش از این سن صفحهای در شبکههای اجتماعی برایش نسازید.
– اگر بعد از ۱۰ سالگی پای فرزندتان را به شبکههای اجتماعی باز کردید، در زمان فعالیت کنارش بنشینید و استفاده درست از این فضا را به او آموزش دهید. فرزند شما تا ۱۴ سالگی حتی از ایمیلش هم باید با نظارت شما استفاده کند و نمیتواند رمز عبورش را از شما پنهان کند.
– به فرزندتان از همان ابتدا بگویید نباید نشانی، شماره تماس، محل تحصیل و دیگر اطلاعات شخصیاش را در اختیار وبسایتها یا افراد ناشناس قرار دهد.
– به نوجوانتان در مورد مشکلاتی که ممکن است در فضای مجازی برایش ایجاد شود اطلاعرسانی کرده و رفتارهای مخرب را برایش معرفی کنید. ناآگاهی مقدمه اشتباه کردن است. گذشته از این اگر او بعضی اصول فعالیت در دنیای مجازی را نداند، ناآگاهانه خود را در معرض خطر قرار میدهد. پس اگر خودتان نمیتوانید مربی خوبی برایش باشید، نام او را در یک کلاس مطمئن بنویسید.
– اگر در همه ابعاد زندگی با او صمیمی و همراه باشید، میل کمتری برای پنهانکاری باقی میماند. بچههایی که از واکنشهای والدینشان وحشت ندارند حتی در صورت اشتباه کردن زودتر و آسانتر امکان جبران اشتباه را برای خود فراهم میکنند.
– رایانه کودک شما باید در گوشهای از اتاق گذاشته شود که از بیرون قابل دیدن باشد. صفحه نمایش باید رو به در باشد و در اتاق فرزندتان هم در زمان استفاده نباید بسته باشد.
شما حق ندارید بدون دیدن هیچ نشانه تهدیدکنندهای به حریم خصوصی او سرک بکشید اما فرزندتان هم حق ندارد روی رایانهاش رمز عبور بگذارد.
چه زمانی کودک میتواند با رایانه کار کند؟
هر چیز دورهای دارد و بهخاطر ترس از آسیبهای هیچ چیز، نمیتوان بچهها را به طور کامل از رفتن به سمتش منع کرد. کافی است والدین اطلاعات خود را در زمینه استفاده از رایانه بالا ببرند و بتوانند با نظارت درست و برقراری رابطه صمیمانه و موثر با فرزندشان، خطرات استفاده از تکنولوژی را برای او به حداقل برسانند.
– کاهش تمرکز، ایجاد سبک زندگی نامناسب و بیتحرک شدن فرزندتان حاصل آشنا کردن او با رایانه در اوایل کودکی است.
– درست است که بچههای دو، سه ساله نیازی به استفاده از رایانه ندارند اما محققان میگویند اگر در پنج، شش سالگی فرزندتان را با این وسیله آشنا کنید و مهارت استفاده از آن را به او بیاموزید، پس از وارد شدن به مدرسه توانایی بالاتری را از خود نشان میدهد.
– استفاده بیش از اندازه از رایانه، میتواند به سلامت ذهن و جسم بچهها آسیب بزند. قبلا هم گفتیم زمان استفاده از صفحههای نمایش (تلفن همراه، رایانه و حتی بازیهای ویدئویی) باید محدود باشد و حتی در سنین نوجوانی نباید به بیشتر از دو ساعت در روز برسد.
– استخوانبندی نوجوانان هم با استفاده طولانیمدت از تبلت آسیب میبیند. پس بهتر است به جای تبلت، رایانه در اختیار فرزندتان قرار دهید، میز استانداردی برایش تهیه کنید و به او اصول صحیح نشستن را آموزش دهید. از طرف دیگر از او بخواهید هر یک ربع، ۲۰ دقیقه یکبار از پای میز بلند شود و کمی راه برود.