سلسله مقالات کنکور انسانی روی میز تشریح (4)
درس‌های ریاضی شامل ریاضی1، آمار و مدلسازی، ریاضی 3 و ریاضی سال چهارم است که مجموعاً 20 تست کنکور سراسری را به خود اختصاص داده‌اند. خوشبختانه با نگاهی به بودجه‌بندی‌های هر مبحث به‌راحتی متوجه می‌شویم که از هشت سال پیش تاکنون تعدادی از مباحث به نحو چشمگیری برای طراحان سؤال کنکور سراسری مهم‌تر بوده است. این موضوع به طور قطع کار ما را آسان‌تر خواهد کرد؛ اما دلیل این همه تأکید برای یافتن مباحث با بودجهبندی بالای درس‌های ریاضی در رشته‌ی انسانی چیست؟ این دردی است که فقط دانش‌آموزان رشته‌ی انسانی آن را درک می‌کنند. در کنار درس‌های شیرین و جذابی از جمله روان‌شناسی، عروض و قافیه، آرایه‌های ادبی و... پذیرش درس‌های ریاضی برای دانش‌آموزان این رشته، کمی دشوار است و معمولاً ترجیح می‌دهند ریاضی را از برنامه‌ی خود حذف کنند. به همین دلیل یک مشاور تحصیلی باید در جهت تعدیل این وضعیت تلاش کند. شاید بهترین کار، آن باشد که برای دانش‌آموزان سال چهارمی که تا کنون به سراغ ریاضی نرفته‌اند، مباحث بودجهبندی بالا را پیدا کرده و از دانش‌آموز بخواهند تنها بر روی آن مباحث تمرکز کنند.
با نگاهی به زیرگروه‌های رشته‌ی انسانی و تأثیر ضرایب هر درس در هر زیرگروه، مشاهده می‌کنیم که درس‌های ریاضی، اهمیت بسیار زیادی برای رشته‌های مختلف دانشگاهی دارد. به گونه‌ای که برای قبولی در رشته‌های روان‌شناسی (کلیه‌ی گرایش‌ها)، کتابداری و تربیت بدنی و رشته‌ی علوم سیاسی (کلیه‌ی گرایش‌ها)، ضریب این درس 3 است و در رشته‌ی علوم اجتماعی (کلیه‌ی گرایش‌ها)، رشته‌های علوم اقتصادی (کلیه‌ی گرایش‌ها)، مدیریت (کلیه‌ی گرایش‌ها) ضریب این درس 4 است، اما برای قبولی در رشته‌های زبان و ادبیات فارسی (کلیه‌ی گرایش‌ها)، معارف اسلامی (کلیه‌ی گرایش‌ها)، حقوق و علوم قضایی (کلیه‌ی گرایش‌ها)، فلسفه (کلیه‌ی گرایش‌ها)، این درس با ضریب 2 محاسبه می‌شود.
با تشریح ضرایب درس‌های ریاضی برای قبولی در رشته‌های مختلف دانشگاهی و اهمیت بالای آن، آشنا شدید. اکنون اهمیت و بودجه‌بندی‌های بالای مباحث هر یک از این درس‌ها را به تفکیک بیان می‌کنیم:
ریاضی 1: ریاضی 1 تنها درسی است که از مقطع اول دبیرستان در کنکور داوطلبان رشته‌ی انسانی وجود دارد. بر اساس بودجهبندی مباحثی که از این کتاب در کنکور رشته‌ی انسانی وجود داشته است می‌توان گفت در هشت سال اخیر، مبحث توان‌رسانی و ریشه‌گیری، حجم گسترده‌ای از سؤالات را به خود اختصاص داده است. پس از آن، معادله‌ی درجه اول و معادله‌ی خط به ترتیب رتبه‌ی دوم و سوم را دارند.
آمار و مدلسازی: یکی از کتاب‌های سال دوم دبیرستان است که البته به دلیل ویژگی‌های خاصی که دارد از بین دیگر درس‌های ریاضی، برای داوطلبان رشته‌ی انسانی کمی جذاب‌تر است. دسته‌بندی داده‌ها و جدول‌های فراوانی از جمله مباحث مهم این کتاب هستند. البته برای کتاب آمار و مدلسازی، فراوانی و پراکندگی سؤالات از هر مبحث در کنکور سال‌های اخیر، بسیار زیاد است و به طور قطع نمی‌توان گفت که یک یا چند مبحث خاص مهم‌تر هستند.
ریاضی 3: این کتاب در مقطع سوم انسانی به دانش‌آموزان، آموزش داده می‌شود. وضوح بودجهبندی بالای مبحث معادله و تابع درجه‌ی دوم در این کتاب به حدی است که راه را بر هر گونه اظهارنظر دیگری می‌بندد. اگرچه در بخش تابع و ترکیبیات، هر سال حداقل یک تست وجود داشته است اما فراوانی سؤالات مطرح‌شده از معادله و تابع درجه‌ی دوم بسیار بیش‌تر است.
ریاضی پیش‌دانشگاهی: اگر یک دانش‌آموز مقطع چهارم انسانی در نیم‌سال اول، ریاضی را بسیار دوست‌داشتنی و در نیم‌سال دوم، آن را منفورترین درس بداند به او حق می‌دهیم؛ به دلیل این‌که تفاوت سهولت مطالب نیم‌سال اول و صعوبت مطالب نیم‌سال دوم از زمین تا آسمان است. در ابتدای نیم‌سال اول، پیدا کردن انواع استدلال‌ها و توانایی حل تست‌های این بخش برای دانش‌آموزان بسیار شیرین است اما در نیم‌سال دوم پس از مواجهه با لگاریتم و احتمال، تصمیم می‌گیرند ریاضی را از برنامه‌ی خود حذف کنند. اگرچه این گلایه‌ها را از دانش‌آموزان می‌پذیریم اما به هیچ عنوان اجازه نمی‌دهیم که هیچ درسی را از برنامه‌ی خود حذف کنند. بدین ترتیب به سراغ مباحث بودجهبندی بالای این درس می‌آییم. احتمال مقدماتی و دنباله‌های اعداد در کنکور سراسری هشت سال اخیر، بیش‌ترین بودجهبندی را داشته‌اند.
دانش‌آموزان رشته‌ی انسانی به یاد داشته باشید که اگر یک درس سرنوشت‌ساز در کنکور وجود داشته باشد، همین درس ریاضی است؛ زیرا بیش از 70 درصد دانش‌آموزان این رشته در اواسط آخرین سال تحصیلی خود تصمیم می‌گیرند که این درس را برای همیشه از برنامه‌ی خود حذف کنند؛ بنابراین اگر کسی درباره‌ی این مسئله، هوشمندانه‌تر عمل کند و حداقل مباحث بودجهبندی بالا را در اولویت کار خود قرار دهد در کنکور سراسری، یک برد شگفت‌انگیز خواهد داشت.