برخی از داوطلبان کنکور خلاصهنویسی را کاری وقتگیر میدانند، ولی با توجه به مزایای ذکرشده برای آن و مهمتر اینکه فراموش کردن نکات و فرمولها در ماه آخر آثار منفی در روحیهی داوطلبان دارد، به هیچ عنوان نباید آن را کماهمیت دانست.
بسیار اتفاق افتاده که در اولین بار مطالعهی یک مطلب، انسان فکر میکند این مطلب، خوب و لازم است و در تلخیص، آنها را میآورد و درنهایت میبیند خلاصه، چیزی از اصل مطلب کم نیست. این به عدم مهارت در خلاصهنویسی یا به عدم آگاهی اجمالی از محتوای آنچه خلاصه میشود یا به عدم دقت شخص در تفکیک مطالب مهم از کماهمیت مربوط میشود.
باید در خلاصهنویسی نکات زیر رعایت شود:
۱- مطالعهی عمیق توأم با یادگیری صحیح مطلب در همان بار اول:دانشآموزان مطالبی را که اولین بار در کلاس درس یا کتابها یاد گرفتهاند- خواه با برداشت درست یا غلط- با همان برداشت، مطالب را در ذهن میسپارند و متأسفانه دیده شده که اصلاح یا حذف مطالب که به اشتباه در ذهن سپردهایم، بسیار کار سختی است. همین درک نادرست از مطالب، شما را دچار سردرگمی میکند. قدم اول خلاصهنویسی، یادگیری درست مطالب خواندهشده است.
۲- اطلاعات مهم مطالب درسی را خلاصهنویسی کنیم:دریک پژوهش از دانشآموزان خواستند تا به یک مطلب گوش دهند و آن را خلاصه کنند. یک هفته بعد از آنها خواستند که هر چه را دربارهی آن مطلب به یاد میآورند، بنویسند. معلوم شد که احتمال به یاد ماندن اطلاعات مهم خلاصهنویسیشده، ۶ برابر مطالب خلاصهنویسینشده است.اگر میخواهید احتمال ماندن مطالب مهم در خاطرتان بیشتر باشد، از آن یادداشت بردارید و این به معنای یادداشت همهی مطالب نیست؛ در غیر این صورت نتیجه آن خواهد شد که انبوهی یادداشت، شامل اندکی اطلاعات مهم در کنار مقدار بسیار زیادی نکات مهم دستدوم حاصل آید.
۳- یادداشتهای کارا بردارید:یکی از راهکارهای کارا کردن یادداشتها به هنگام ثبت کلمات مهم، عدم بهکارگیری کلمات اضافی است. در خلاصهنویسی هر قدر اطلاعاتی با کلمات کمتر و عبارتهای کوتاهتر نقل شود، کارایی بالاتر است؛ بنابراین هنگامی که اطلاعات نسبتاً زیادی را در چند کلمه خلاصه میکنیم، یادداشتهای شما کارا هستند. در یادداشتها باید هدفتان این باشد که حتیالامکان مطالب از درس استاد، کتاب و جزوه را در جملههای کوتاه و مفید بگنجانید. این سبب میشود که توجه شما صرفاً به اطلاعات مهم متمرکز شود.بهتر است در خلاصهنویسی به جای نوشتن برخی عبارات از علامتهای اختصاری که برای شما قابل فهم باشد، بهره ببرید؛ مثل علامت ↑ به جای نوشتن کلمهی افزایش و علامت ↓ به جای نوشتن کلمهی کاهش. از آنجا که مطالب خلاصهنویسیشده به صورت یک منبع درسی استفاده میشوند،در خلاصهنویسی مطالب سعی کنید مطالب را تمیز و جذاب بنویسید.
