علوم هفتم فصل پنجم- درسنامه کامل تصویری + تست - علی اشرفپور

مواد معدنی که در طبیعت معمولا در معادن یافت می شوند به صورت ترکیب هستند و ما باید با فرایندهای مختلف این مواد را به صورت خالص در آوریم. از طرفی هم سعی می کنیم تا با مخلوط کردن یا ایجاد تغییراتی در این مواد خام مواد جدیدی بسازیم که به آنها مواد مصنوعی گفته می شود.

مواد مصنوعی:

 موادی هستند که به صورت طبیعی در طبیعت وجود ندارند ولی از مواد موجود در طبیعت ساخته شده اند. مانند شیشه سیمان سرامیک و....

نکته: کاربرد معادن معادن مواد اولیه برای تولید انواع فراورده های صنعتی، ساختمانی دارویی و .... تامین می کنند.

استخراج آهن:

 استخراج آهن شامل یک سری تغییرات فیزیکی و شیمیایی بر روی سنگ آهن است که طی آن آهن از اکسید آهن جدا می شود و شامل مراحل زیر است:

1. 1.کشف معدن و استخراج سنگ آهن ( اکسید آهن )
2. 2.جدا کردن ناخالصی ها از سنگ آهن
3. 3.جدا کردن اکسیژن از آهن 
4. 4.تولید شمش و ورقه های آهن 

نکته : سنگ آهن را همراه با سنگ آهک و زغال کک ( که دارای کربن است) در کوره می ریزند و حرارت می دهند. 

سنگ آهک ناخالصی ها را از سنگ آهن جدا می کند و کربن هم اکسیژن را از آهن جدا می کند. 

واکنش جدا سازی آهن از اکسید آهن به صورت زیر است: 

فلز آهن + کربن دی اکسید <- کربن + اکسیدهای آهن

همانطور که در واکنش بالا می بینید فلز آهن در سنگ معدن به صورت خالص نیست بلکه آهن با اکسیژن ترکیب شده و اکسید آهن را به وجود آورده اند در داخل کوره کربن با اکسیژنی که در سنگ آهن وجود دارد ترکیب   می شود و به صورت کربن دی اکسید در می آید و اتم های آهن از اکسید آهن جدا می شوند. 

نکته: ماده اولیه تولید کارد و چنگال ، سنگ معدن آهن است. 

سرپناهی ایمن استفاده همزمان از فولاد و بتن در ساخت خانه های مسکونی سبب می شود که هنگام بروز حوادث طبیعی آسیب کمتری به ما وارد شود بتن یکی از مهم ترین موادی است که امروزه برای ساختن خانه های مسکونی و برج ها از آن استفاده می شود. 

بتن مخلوطی از سیمان ماسه و آب است . 

سیمان مخلوطی از آهک و خاک رس است. 

کاربردهای بتن :

ساخت منبع آب - سدسازی ساخت ساختمان پل - جاده - ریل قطار - تونل 

نکته : بشقاب چینی از خاک رس و شیشه از ماسه ساخته می شود. 

مراحل تهیه ظروف سفالی :

• پختن و لعاب دادن 
• شکل دادن به خمیر 
• تهیه گل کوزه گری 
• 
  

نکته: در تولید ظروف سفالی با لعاب رنگی از اکسیدهای فلزی استفاده می شود مثلا اکسید کروم رنگ لعاب را سبز  اکسید آهن رنگ لعاب را قهوه ای و اکسید کبالت رنگ لعاب را آبی می کند.

مراحل تهیه شیشه :

ماده اولیه شیشه ماسه است که آن را با مواد شیمیایی دیگر حرارت می دهند تا به خمیر شیشه تبدیل شود. سپس خمیر شیشه را در قالب ها دلخواه می ریزند و به شکل های مشخص در می آورند. 

نکته: معادن جزء منابع تجدید ناپذیر هستند یعنی این که روزی تمام خواهند شد به همین دلیل ما انسان ها مجبور به محافظت از منابع طبیعی هستیم. 

روش های محافظت از منابع طبیعی :

• کاهش مصرف: کاهش مصرف یعنی کاری کنیم که مواد اولیه کمتری مصرف شود. مثلا ما می توانیم برای حمل موادی که از مغازه خرید می کنیم به جای کیسه های پلاستیکی یک بار مصرف از یک زنبیل یا سبد نخی استفاده کنیم. سبد نخی هم به طبیعت آسیب نمی زند و هم چند بار مصرف است یک زنبیل نخی می تواند در یک سال جلو مصرف صدها پلاستیک را بگیرد یا مثلا استفاده از مترو باعث می شود مقدار مصرف بنزین کاهش یابد ...
• 
  
• مصرف دوباره: یعنی این که وسیله یا ظرفی که استفاده کرده ایم را دور نیندازیم و از آن برای منظور دیگری استفاده کنیم. مثلا یک بطری خالی نوشابه را می توان آب کرد و داخل یخچال گذاشت یا مثلا از یک ظرف ماست به عنوان گلدان استفاده کرد . 
• 
  
• بازیافت: بسیاری از مواد را می توان بعد از کهنه شدن دوباره به مواد نو تبدیل کرد مثلا تیر آهن یا در و پنجره زنگ زده را می توان دوباره در کارخانه ذوب و به آهن نو تبدیل کرد.