سلام ، امروز میخواهیم درس ششم روانشناسی را با یکدیگر جمع بندی کنیم.
* تصمیم گیری (عالی ترین و پیچیده ترین فعالیت شناختی انسان) : ارزیابی راه های مختلف و انتخاب بهترین راه
امام علی در نهج البلاغه:
1/ اهمیت مشورت کردن در تصمیم گیری : حکمت 173 : آن کس که از افکار و آرای گوناگون استقبال میکند، صحیح را از خطا به خوبی تشخیص میدهد.
2/ شرط تصمیم گیری، رسیدن به یقین ß حکمت 274 : چون به یقین رسیدید، اقدام کنید.
# تصمیم گیری نوعی حل مسئله است (( مسئله -> بهترین انتخاب چیست؟ )) پس هردو با مسئله روبرو هستند.
انواع تصمیم گیری بر اساس
تعداد اولویت ها : ساده / پیچیده (دشوار) اهمیت تصمیم : مهم / معمولی تعداد افراد تصمیم گیرنده : فردی / گروهی
# دشواری یک تصمیم ، تابع " توانمندی ها / نگرش ها / تجربیات شخصی " میباشد.
# ملاک های تصمیم گیری " هزینه ها / مزیت ها / خطر "
* در بعضی مواقع تصمیم گیری با (خطر) همراه است. در چنین حالتی اطمینان کافی به نتایج تصمیم گیری وجود ندارد.
* افرادی که شرایط (50-50) را نمی پذیرند، برای فرار از ضرر و با توجه به ابعاد عقلانی تصمیم گیری میکنند.
# سبک تصمیم گیری : روش های ثابت و یکنواخت تصمیم گیری افراد -> بسیاری ناکارآمد و فقط یکی بهتر از سایر سبک هاست.
تکانشی : فرد بصورت ناگهانی و بدون محاسبه تصمیم میگیرد و بلافاصله با پشیمانی همراه است / شایع میان نوجوانان
احساسی : ملاک تصمیم گیری، عواطف و هیجانات زودگذر است.
احساسات بدلیل زودگذر بودن نمیتواند زیربنای تصمیمگیری باشد / تصمیم گیری امری پایدار است و به روشهای پایدار نیاز دارد. در متون دینی همواره به پرهیز از تصمیم گیری احساسی اشاره شده است.
وابسته : ملاک آن به جای فکر کردن، اطاعت کورکورانه از دیگران است / دلیل تصمیم : دیگران چنین تصمیمی گرفته اند
اجتنابی : فرد قصد تصمیمگیری دارد ولی هیچگاه تصمیم عملی نمیشود و باور بر این است که همه چیز خودبه خود درست میشود. (کار امروز را به فردا انداختن)
منطقی / عقلانی : بهترین شیوه / زیربنای آن اندیشه و مشورت است / سنجش همه راهکارهای ممکن / پیش روی پلهپله و قانونمند
* انجام نادرست مراحل تصمیم گیری -> تحت تاثیر روش های غلط -> نتایج منفی
موانع تصمیم گیری :
1/ سوگیری تایید : فرد از اطلاعاتی که دیدگاهش را تایید کند استفاده میکند + عدم توجه به گزاره مخالف
2/ اعتماد افراطی : اعتماد بیش از حد به قضاوت و روش های تصمیم گیری خود ß تصمیم گیری غلط
3/ کوچک شمردن خود : عصبانی بودن / ترسو بودن / اعتماد به نفس پایین / دست کم گرفتن خود
4/ کنترل نکردن هیجانات : ایجاد واکنش هیجانی توسط خود و دیگران در ما / هیجانات و عواطف زودگذر => ملاک نیست / عدم کنترل -> شکست در تصمیم گیری
تعارض : محصول ناتوانی در تصمیم گیری // وقتی در موقعیتی باید تصمیم بگیریم ولی قادر به تصمیم گیری نباشیم، حالت عاطفی ناخوشایندی را تجربه میکنیم که تعارض نام دارد.
* مواجه پی در پی با تعارض -> لطمه به بهداشت روانی و جسمانی و اجتماعی فرد
انواع تعارض :
1/ گرایش – گرایش : تعارض بین دو موضوع جذاب و خواستنی
2/ گرایش – اجتناب : تعارض بین دو امر خواستنی و ناخواستنی
3/ اجتناب – اجتناب : هردو گزینه نامطلوب و ناخواستنی / فرد مجبور به انتخاب یکی از آنهاست
## چند پیشنهاد برای ارتقا مهارت تصمیم گیری :
تصمیم موردنظر را به خوبی بشناسید : هرچه موضوع دقیقتر، اقدامات بعدی شفاف تر
از سبک تصمیم گیری منطقی استفاده کنید
در تصمیم گیری های پیچیده و مهم از روش های میانبر استفاده کنید : مثل روش میانبر ( حذف تک تک جنبه ها)
موقعیت های پرخطر را بشناسید
** سوالات این درس و پاسخ آنها را میتوانید در فایل ضمیمه زیر مشاهده کنید
موفق باشید**
