روزدرس - تاریخ - دهم انسانی - 4 آذر- امیرحسین کاروین

توی این روزدرس به روند شکل گیری تمدن‌های اولیهبه خصوص "بین النهرین،چین،مصر و هند" می‌پردازیم.

روزدرس - تاریخ - دهم انسانی - 4 آذر- امیرحسین کاروین
  • دوستان عزیزم سلام!

امیدوارم که تا اینجای کار آزمون ها رو به خوبی پشت سر گذاشته باشید.اگر هم نه که اصلا دلواپس نباشید هنوز برای جبران،فرصت زیاد هست.

امروز میخوایم نکات لازم برای آزمون 4 آذر رو با هم کار کنیم.

  • گذشته بشر : دوره پیش از تاریخ  و دوره تاریخی / آگاهی ها از پیش از تاریخ متکی به کاوش های باستان شناسی
  • پیش از تاریخ بر اساس اقتصاد معیشتی و ابزارها :دوره گردآوری خوراک و دوره تولید خوراک
  • نخستین انسان واره ها:4 ملیون سال پیش
  • یکی از اتفاقات مهم در پیش از تاریخ: اکتشاف آتش (با تاثیر به سزایی بر زندگی انسان و ارتباط او با محیط)
  • اصلی ترین ابزار انسان های اولیه برای ساخت ابزار: سنگ
  • تکامل توانایی بشر در سخن گفتن و اندیشیدن: اواخر دوره گردآوری غذا
  • درباره تقدم کشاورزی یا اهلی کردن حیوانات : تفاوت بین نظر باستان شناسان وجود دارد.
  • کاوش های باستان شناسی اخیر خاستگاه دیرینه کشاورزی : مناطق کوهپایه ای زاگرس در غرب ایران
  • نخستین گردآورندگان خوراک: ساکنان چغاگلان در شهرستان مهران (ایلام)
  • رواج کشت غلات و رام کردن حیوانات : 6500 سال تا 12 هزار سال پیش (عصر نوسنگی)
  • عصر نو سنگی: ترقی در ساخت ابزار و ظروف سنگی / ابداع چرخ سفالگری / تولید پارچه با پشم حیوانات
  • ابداع کشاورزی (انقلاب کشاورزی ) به اندازه انقلاب صنعتی مهم میدانند.
  • پیامدهای کشاورزی:1)سکونت دائمی در نخستین روستاها 2)فعالیت برخی در ابزارسازی و سفالگری و تخصص یافتن به علت تولید اضافه در کشاورزی 3)آغاز داد و ستد به علت تولید مازاد بر نیاز
  • بین النهرین(میان رودان) جغرافیای این تمدن : تمامی سرزمین های پست غرب فلات ایران
  • نخستین مراکز تمدنی در این مکان در حدود3500 ق.م 
  • اولین شهرها در جنوب بین النهرین (سومر): اور،اوروک،کیش،لاگاش ؛ مهمترین شهرهای سومر
  • خدایان متعدد داشتند هر شهر را از آن خدایی می دانستند.
  • کاهنان ابتدا پیشوایی دینی و فرمانروایی سیاسی داشتند اما بعدها فرماندهان نظامی قدرت را به دست گرفتند.
  • برخی باستان شناسان سومریان را مخترع خط میدانند به خاطر الواح گلی با خط میخی و زبان سومری که حاوی آثار ادبی و افسانه ای مانند گیلگمش است.
  • اکد و بابل: مرکز بین النهرین/ فرماندهی سارگن (بعدها تشکیل امپراتوری از سواحل شرق مدیترانه تا زاگرس)
  • بابل قدیم: اموری ها دو قرن بعد از امپراتوری سارگن حدود 1900 ق.م / معروف ترین فرمانروا ، حمورابی که اقدامات مهمی در زمینه کشاورزی،کشورداری و قانون­گذاری (علت شهرت حمورابی:قانون نامه )
  • بعد از بابل قدیم: آشوری ها از شمال بین النهرین (قومی جنگجو بودند)
  • مصر /تاریخ مصر باستان:امپراتوری قدیم ، میانه و جدید/آمن هوتب چهارم :کوشش برای ترویج یگانه پرستی
  • امپراتوری قدیم : فرعون ها و ساخت اهرام مصر /امپراتوری جدید: حضرت موسی و یوسف
  • مصریان،خدایان خود را مهربان تر و دوستانه تر از سومریان میپنداشتند که ممکن است ناشی از زندگی در کنار رود پر برکت نیل باشد. 
  • باور به زندگی پس از مرگ ، به همین خاطر مومیایی میکردند تا جسم سالم بماند.
  • اساس زندگی در مصر باستان: کشاورزی
  • از دستاوردهای برجسته: ابداع خط هیروگلیف و دموتیک / ساخت پاپیروس با نی / شهرت بیش از هر چیز به خاطر بناهای باستانی 

  • درس 4 (هند و چین)
  • هند باستان :هندوستان – بنگلادش _بخش وسیعی از پاکستان
  • کاوش­ها نشان داده اند: حدود 5 هزار سال پیش تمدن پیشرفته درکنار رود سند 
  • دو شهر موهنجودارو و هاراپا در پاکستان امروز /با نقشه و معماری دقیق و شبکه فاضلاب 
  • تمدن سند: متکی به کشاورزی / وجود اشیائی متعلق به تمدن ایران و بین النهرین:شاهد وجود داد و ستد بین آنها
  • لوح ها و نوشته های این تمدن هنوز خوانده و رمزگشایی نشدند: اوضاع سیاسی/اجتماعی و فرهنگی نا معلوم
  • ورود آریایی ها به هند : از شمال غرب 1500 ق.م  و زمانی که تمدن سند رو به انحطاط بود.
  • آریایی ها دارای اسب و ارابه /بر بخش های شمال هند تا نواحی مرکزی،نفوذشان گسترش یافت اما در جنوب هند مسلط نشدند ، دراویدی ها ساکنان آنجا و تا قرن ها به زندگی مستقل ادامه دادند.
  • مهمترین اثر به جا مانده درباره عقاید آریاییان هند: سروده هایی در ستایش آفرینش و خدایان (وداها)
  • کهن ترین بخش وداها : ریگ ودا به زبان سانسکریت 
  • آیین برهمنی:معتقد به خدایان ستایش شده در وداها/آداب و مناسک دشوار/قربانی از جمله مناسک پیچیده
  • عامل روی گردانی پیروان برهمنی: مناسک طاقت فرسای این آیین/مهمترین آیین بعد از برهمنی :بودایی 
  • چهار حقیقت عالی که بودا بیان کرد:1ـ زندگی سراسر رنج و درد بی پایان است؛ 2ـ سرچشمۀ این درد،آرزو و خواستن است؛ 3ـ تنها با رسیدن به«نیروانا« میتوان بر آرزو و خواستن غلبه کرد؛ 4ـ از هشت راه مقدس میتوان به نیروانا رسید. این هشت راه : صداقتورزی در ایمان، نیت،گفتار، کردار، زندگانی،کوشش، پندار و مراقبه  / این آیین بعدها به تبت و چین راه یافت.
  • چندرا گوپتا بر ضد یونانیان قیام و سلسله موریا را تاسیس کرد / موریا در دوران آشوکا به اوج قدرت/قلمرو در دوران آشوکا سراسر هند جز بخش های جنوبی / پس از آشوکا ضعیف و سلسله گوپتا بر سر کار آمد.
  • چین باستان / دره رود هوانگ هو  در شمال این کشور را در معرض خطر حمله اقوام.
  • کاوش ها : حدود 8 هزار سال پیش در کنار رود یانگ تسه و هوانگ هو کشاورزی می کردند.ارزن گندم برنج و بعدها ابریشم تولید می کردند.  / نخستین شهرها 1500 ق.م
  • چین هم ابتدا مانند سومر و مصر چندین دولت شهر داشت به تدریج سلسله حکومتی به وجود آمد.
  • نخستین امپراتور: یکی از فرمانروایان "چه این" به نام ژنگ که پس از ایجاد حکومت نیرومند عنوان شی هوانگ تی را به خود داد.
  • اقدامات شی هوانگ تی: 1)نوسازی تشکیلاتی اداری و مالیاتی 2)تکمیل دیوار چین 3)یکسان کردن مقیاس وزن ها اندازه ها و عیار سکه ها
  • سلسله هان: پیشرفت در کشاورزی،صنعت،علم و فرهنگ/گسترش قلمرو و ارتباط با تمدن ها من جمله ایران / گشایش جاده ابریشم / ورود آیین بودا
  • کنفسیوس : از اندیشمندان / قبل از شی هوانگ تی می زیست / توجه به رفتار اخلاقی
  • از اقدامات موثر سلسله هان که مانگار شد در چین:انتخاب ماموران دولتی بر پایه اصول و تعالیم کنفوسیوس

 

نمونه سوال تستی:

كهن ترين بخش وداها چه نام دارد و به چه زباني سروده شده است و كدام آيين در هند داراي پيچيدگي هايي بود؟

1)نيروانا ـ هندي ـ شودراها         2)ريگوداها ـ سانسكريت ـ برهمني                  3)ونديداد ـ پارسي ميانه ـ ويشها                   4)كشاتريا ـ پهلوي ـ كشاتريا


پاسخ: گزینه 2 /كهن ترين بخش وداها ريگودا نام دارد كه به زبان سانسكريت كه زبان مهاجران آريايي بود، هند سروده شده است. به مرور زمان آيين پيچيدهاي در هند پديد آمد كه به آيين برهمني معروف شد.


خب خسته نباشید این قسمت هم تموم شد.

راستی اگر میخواید مجموعه تست های مشابه آزمون 4 آذر رو داشته باشید،همین حالا میتونید از لینک زیر رایگان دانلودش کنید. 


ذفترچه جامع درسنامه 4 آذر

2/3/2023 4:47:01 PM