هنر بیزانس - گلشن اسکندری

درم عمومی هنر: درسنامه‌ی هنر بیزانس - گلشن اسکندری

هنر بیزانس - گلشن اسکندری

دوستان عزیز سلام.

درسنامه‌ی زیر از کتاب‌ آبی درک عمومی هنر کانون، توسط خانم گلشن اسکندری، رتبه‌ی 5 منطقه‌ی 3، دانشجوی رشته‌ی سینمای دانشگاه هنر تهران و پشتیبان ویژه‌ی گروه هنر تهیه شده.

برای گرفتن مشاوره از ایشون می‌تونید با تلفن 0216463 و داخلی 1191 در تماس باشید.



هنر بیزانس به دو دوره تقسیم می شود:

1) بیزانس (روم شرقی)

2 روم غربی

هنر بیزانس، هنری مذهبی، رمزگرا، رسمی، نیایشی، باوقار و خاور مآب است. 

هنر بیزانس به سه دوره تقسیم می شود:

نخستین عصر طلایی بیزانس

دومین عصر طلایی بیزانس

سومین عصر طلایی بیزانس

 

نخستین عصر طلایی بیزانس:

در این دوره هنر یونانی رومی با میراث شرقی (ایران و سوریه) تلفیق شد. 

حاصل آن کلیساهای ایاصوفیه در استانبول و کلیسای سن ویتاله در شهر روانا.

نقشه کلیساهای نخستین عصر طلایی بیزانس: نقشه متمرکز، گنبددار، ظاهری ساده و درونی پر تجمل.

نقشه کلیسای سن ویتاله: هشت ضلعی گنبددار و متراکم( هشت ضلعی و گنبدی بر هسته مرکزیش)، معماری کلیسای سن ویتاله، ادامه سبک معماری آرامگاه کنستانتینا است. 

با این تفاوت که کلیساس سن ویتاله  بزرگتر و از نظر تزئیینات غنی و غرق در نور است.

نمای بیرونی کلیسای سن ویتاله ساده و درونی پر از تزئینات دارد.

در کلیسای سن ویتاله نقاشی های موزائیک خانواده ژوستی نین و همراهانش را می بینیم. 

ویژگی چهره های بیزانسی نقش شده بر دیوارنگاره های داخلی کلیسای سن ویتاله (خانواده ژوستی نین): اندام های باریک و کشیده و لاغر با چشمانی درشت سیاه در زیر پیشانی خمیده با دهان کوچک و بینی نازک و بلند و نیمه عقابی تصویر شده اند. 

حرکات پیکره ها خشک و رسمی هستند. پاهای پیکره ها بسیار کوچک هستند و برای نشان دادن شخصیت ها آنها را روی هم نشان می دادند. 

 

دومین عصر طلایی بیزانس: 

در این دوره ساخت کلیساهای صلیبی یونانی + استفاده از نقش مایه های اسلامی مورد توجه بود. به عنوان نمونه: نقاشی موزائیک کلیسای دیر دافنی

 کلیساهای دومین عصر طلایی بیزانس، محقر و زاهدانه بودند. مقطع کلیساها به شکل صلیب یونانی (طول و عرض برابر) است. این صلیب درون مربعی محدود شده و مرکز آن گنبدی قرار داشت. دو نمونه از این نوع معماری ← کلیسای دیر هوسیوس لوکاس در یونان است. 

 

سومین عصر طلایی بیزانس: 

در این دوره نقاشی دیواری و نقاشی روی چوب جایگزین نقاشی موزائیک شد. 

ویژگی های دوره سومین عصر طلایی بیزانس:

بیان عاطفی

تحرک و پویایی

تجسم چهره های گیرا

استفاده از نور برای بازنمایی چهره و حجم پردازی

از نمونه آثار دوره سوم بیزانس، نقاشی های موزائیکی ایاصوفیه و کلیسای چورا (با عنوان رستاخیز).

نکته: در این دوره هنر بیزانسی بر هنرهای اروپای قرون وسطی (سده های 13و 14 میلادی)، نگارگری دوره اسلامی (مکتب بغداد عباسی و مکتب تبریز ایلخانی) اثر گذار بود.

قانونمند شدن شمایل نگاری

 

 تست‌های مرتبط

کدام گزینه از ویژگی های دومین عصر طلایی بیزانس محسوب نمی شود؟

1) ساخت کلیساهای چلیپایی یونانی

2) استفاده از نقش مایه های اسلامی

3) الهام از طبیعت گرایی و اسطوره گرایی هنر یونان

4) رواج نقاشی دیواری و نقاشی روی چوب

گزینه 4 صحیح است.

تحلیل سوال: کلیساهای دومین عصر طلایی بیزانس، محقر و زاهدانه بودند. مقطع کلیساها به شکل صلیب یونانی (طول و عرض برابر) است. این صلیب درون مربعی محدود شده و مرکز آن گنبدی قرار داشت. دو نمونه از این نوع معماری، کلیسای دیر هوسیوس لوکاس در یونان است. 

در دومین عصر طلایی بیزانس، ساخت کلیساهای صلیبی یونانی + استفاده از نقش مایه های اسلامی مورد توجه بود. بزرگترین و پر زینت ترین کلیسای دومین عصر طلایی بیزانس، کلیسای سن مارک در ونیز است. نقشه کلیسای سن مارک ( صلیب یونانی محصور در مربع با گنبد مرکزی) است. در سومین عصر طلایی بیزانس، نقاشی دیواری و نقاشی روی چوب جایگزین نقاشی موزائیک شد. استفاده از نور برای بازنمایی چهره و حجم پردازی از دیگر ویژگی های سومین عصر طلایی بیزانس است.

 

 

ساخت کلیساهای گنبد دار با ظاهری ساده و درونی پرتجمل از ویژگی های هنر کدام دوره است؟

1) رنسانس               2) باروک                  3) قرون وسطی                     4) بیزانس

گزینه 4 صحیح است.

تحلیل سوال: نمای بیرونی کلیسای سن ویتاله ساده و درونی پر از تزئینات دارد. نقشه کلیسای سن ویتاله،

هشت ضلعی گنبددار و متراکم ( هشت ضلعی و گنبدی بر هسته مرکزیش). معماری کلیسای سن ویتاله، ادامه سبک معماری آرامگاه کنستانتینا است با این تفاوت که کلیساس سن ویتاله  بزرگتر و از نظر تزئیینات غنی و غرق در نور است. در این دوره هنر یونانی رومی با میراث شرقی(ایران و سوریه) تلفیق شد. حاصل آن کلیساهای ایاصوفیه در استانبول و کلیسای سن ویتاله در شهر روانا.

نقشه متمرکز، گنبددار، ظاهری ساده و درونی پر تجمل از خصوصیات نخستین کلیساهای عصر طلایی بیزانس است.

 

 

کدام گزینه در مورد هنر دومین عصر طلایی بیزانس نادرست است؟

1) گسترش یافتن و رواج تزئینات گیاهی و هندسی

2) توجه به طبیعت گرایی و اسطوره گرایی هنر باستان یونان همراه با جنبه های نمایشی

3) ایجاد حس رنج و همدردی در تماشاگر در نقاشی های موزائییک و نقاشی های دیواری

4) تلفیق هنر یونانی - رومی با عناصر شرقی

گزینه 4 صحیح است.

تحلیل سوال: در دوره دومین عصر طلایی بیزانس، طبیعت گرایی و اسطوره گرایی هنر یونان باستان (دوره کلاسیک) و جنبه های نمایشی و تشریفاتی و بیان حقایق معنوی و عاطفی و تاثیر بر روی تماشاگر (ایجاد حس همدردی) در نقاشی موزائییک و نقاشی های دیواری مورد توجه قرار گرفت.

نقشه کلیساهای این دوره  به شکل کلیساهای صلیبی یونانی (طول و عرض برابر) و در این دوره از نقش مایه های اسلامی استفاده می کردند. به عنوان نمونه: نقاشی موزائیک کلیسای دیر دافنی.

کلیساهای دومین عصر طلایی بیزانس، محقر و زاهدانه بودند. مقطع کلیساها به شکل صلیب یونانی (طول و عرض برابر) است. این صلیب درون مربعی محدود شده و مرکز آن گنبدی قرار داشت. 

 

 

کدام گزینه مربوط به سومین عصر طلایی بیزانس است؟

1) جایگزینی نقاشی دیواری به جای نقاشی موزاییک

2) رواج استفاده از نقش مایه های اسلامی

3) توقف هنر شمایل نگاری به دلایل مذهبی

4) شروع ساخت کلیساهایی با پلان چلیپایی

گزینه 1 صحیح است.

تحلیل سوال: در این دوره نقاشی دیواری و نقاشی روی چوب جایگزین نقاشی موزائیک شد. ویژگی های دوره سومین عصر طلایی بیزانس: بیان عاطفی / تحرک و پویایی / تجسم چهره های گیرا / استفاده از نور برای بازنمایی چهره و حجم پردازی است.

از نمونه آثار دوره سوم بیزانس، نقاشی های موزائیکی ایاصوفیه و کلیسای چورا (با عنوان رستاخیز) است.

در این دوره هنر بیزانسی بر هنرهای اروپای قرون وسطی (سده های 13و 14 میلادی)، نگارگری دوره اسلامی (مکتب بغداد عباسی و مکتب تبریز ایلخانی) اثر گذار بود.


نقاشی موزاییک ژوستی نین و همراهان، مربوط به کدام دوره ی هنر مسیحی است؟

1) دوره ی گوتیک پیشرفته                                   2) دومین عصر طلایی بیزانس

3) دوره ی گوتیک آغازین                                     4) اولین عصر طلایی بیزانس

گزینه 4 صحیح است.

تحلیل سوال: در کلیسای سن ویتاله نقاشی های موزائیک خانواده ژوستی نین و همراهانش مشاهده می شود. ویژگی چهره های بیزانسی نقش شده بر دیوارنگاره های داخلی کلیسای سن ویتاله (خانواده ژوستی نین): اندام های باریک و کشیده و لاغر با چشمانی درشت سیاه  در زیر پیشانی خمیده با دهان کوچک و بینی نازک و بلند و نیمه عقابی تصویر شده اند. حرکات پیکره ها خشک و رسمی هستند. پاهای پیکره ها بسیار کوچک هستند و برای نشان دادن شخصیت ها آنها را روی هم نشان می دادند.

Menu